کمیت و کیفیت ایمنی جاده‌های زمستانی

خودرو بی‌کیفیت و جاده غیراستاندارد در رکاب رانندگان خاطی از قوانین (بخش دوم)

کد خبر: ۲۳۴۷۲۸

تاریخ: ۲۸ دی ۱۴۰۰ - ۲۰:۳۷

هنگام مسافرت از داشتن وسایل ایمنی مطمئن شوید. رعایت دستورالعمل‌های ایمنی و امدادی در هنگام حوادث، ضامن سلامتی شماست. آرامش خود را در زمان سانحه حفظ کنید. درزمان سفر همراه داشتن نقشه، قطب‌نما برای موارد اضطراری به شما بسیار کمک می‌کند. با آمادگی امدادی، خسارات ناشی از حوادث را کاهش دهیم. هنگام مسافرت، در جاده‌های اصلی و مسیرهایی که امکان رسیدن امدادگران وجود دارد رانندگی کنید. در صورت ضرورت مسافرت در شرایط نامساعد جوی، زمان خروج و مقصد سفر را به اطرافیان اعلام کنید و جهت جلوگیری از حوادث احتمالی، از وسایل و تجهیزات ایمنی استفاده کنید. هنگام رانندگی در مسیرهای شیب‌دار از دنده‌های سنگین استفاده کنید. قبل از مسافرت اطلاعات کامل را از شرایط آب‌وهوایی مقصد و مسیر حرکت به دست آورید. هنگام مسافرت، به گزارش‌های هواشناسی رادیو و تلویزیون توجه کنید.

هنگام بروز تصادف‌های شدید اولین کار خروج همه افراد از خودرو است. در زمان کولاک در جاده‌ها و خیابان‌ها مراقب سقوط درختان، تیرها و کابل‌های برق باشید. هنگام حوادث از قسمت‌های هموار جاده عبور کنید و به محل‌هایی که امکان فروریختن آنها وجود دارد، نزدیک نشوید. برای پیشگیری از تصادفات رانندگی، از ترمزهای بی‌مورد اجتناب کنید. به‌آرامی رانندگی کنید و مراقب خرابی‌ها و شیب‌های تند جاده باشید. در صورت احساس خطر در جاده (باران شدید، خطر ریزش کوه، وقوع سیلاب، بارش برف، خواب‌آلودگی و...) خود را به اولین کمپ امدادی، استراحتگاه، پایگاه نوروزی و... برسانید و تا عادی شدن وضعیت از حرکت خودداری کنید.

آگاهی‌بخشی

برای اعتلای فرهنگ رانندگی در جاده

در سال بیش از ۱۶ تا ۱۷ هزار کشته در تصادفات رانندگی داریم و این رقم بالاست. مهم‌ترین عامل بازدارنده از بروز حوادث این است که برای حفظ ایمنی خود و اعتلای فرهنگ رانندگی، اصول و قوانین رانندگی را بدانیم و به نحو شایسته به آن عمل کنیم.

هاشم مقدسی یک امدادگر جاده‌ای درباره اینکه به‌وقت گیرافتادن در جاده‌های زمستانی چه کنیم؟ توضیح می‌دهد: «اگر خودرو شما در برف‌گیر کرد، اصلاً گاز ندهید، زیرا باعث عمیق‌تر شدن محل فرورفتگی چرخ‌‌ها می‌شود. در هوای برفی و بارانی از ترمز نمودن‌‌های بی‌موقع و انحراف ناگهانی خودرو، خودداری کنید. هنگام رانندگی در شب برای حفظ ایمنی خود و خودروهایی که از رو‌به‌رو می‌آیند، از نور پایین استفاده کنید. درصورتی‌که به خودروها یا عابران اخطاری می‌دهید، علایم باید واضح و به‌موقع باشد تا وقت کافی برای عکس‌العمل مناسب داشته باشند. مراقب باشید، افتادن وسایلی مانند بطری آب، آچار، قفل فرمان و... زیر پای راننده یا زیر پدال، باعث ازکارافتادن ترمز خودرو نشود. ورود به شانه خاکی جاده با سرعت بالا، مساوی با انحراف و چپ شدن خودرو است. اگر بوی داغ شدن لنت ترمزها به مشام رسید، در جای امنی توقف کنید تا به‌آرامی خنک شوند. برای اینکه در سطوح لغزنده زیاد از ترمز استفاده نکنید، با سرعت مطمئنه حرکت کنید.

در صورت مه‌آلود بودن جاده، چراغ‌های مه‌شکن خودرو را روشن و سرعت خود را کم کنید. به چراغ‌های عقب خودرو جلویی، اعتماد کامل نداشته باشید. فاصله مجاز و ایمن خودرو از دیگر وسایل نقلیه هنگام بارندگی، دوبرابر فاصله آن در روزهای صاف و آفتابی است.»

این امدادگر جاده‌ای در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «برای حفظ ایمنی و پیشگیری از بروز حوادث رانندگی همواره با سرعت مطمئنه رانندگی کنید، سرعت غیرمجاز یکی از عوامل اصلی ایجاد حوادث رانندگی و بروز تلفات جبران‌ناپذیر ناشی از آن است. برای توانایی در مهار و کنترل موقعیت‌های خطرناک خودرو، همواره فاصله ایمن را با خودرو مقابل رعایت کنید. پس از هر دو ساعت رانندگی، از خودرو پیاده شوید و با انجام حرکات نرمشی از بی‌حس شدن اعضای بدن جلوگیری کنید. کمربند ایمنی را ببندید، زیرا وسیله کارآمدی است که نقش مهم آن در کاهش ضایعات نخاعی و آسیب‌های ناشی از حوادث رانندگی، به اثبات رسیده است. قبل از حرکت کمربند ایمنی خود را ببندید و بستن آن را به همراهانتان یادآوری کنید. یک راننده ماهر باید به همه جوانب دید داشته و با کمک همه حواس خود رانندگی کند تا خطای دیدش کم شود. در شرایط بیماری، استرس، نگرانی و عصبانیت و خواب‌آلودگی، برای حفظ جان خود و همراهانتان به‌هیچ‌عنوان رانندگی نکنید. هنگامی که قصد رانندگی دارید از مصرف داروهای آرام‌بخش و خواب‌آور خودداری کنید. در جاده‌های خلوت به شگردهایی که سارقین خودرو برای فریب شما به کار می‌برند، آگاه باشید.»

افزایش مرگ ‌و میر در تصادفات جاده‌ای

با کاهش کرونا

روند افزایشی تلفات حوادث رانندگی که از ابتدای سال جاری و در پی کاهش محدودیت‌های سفر و ممنوعیت‌های تردد ناشی از شیوع کرونا آغاز شده بود، همچنان ادامه دارد به‌نحوی‌که در هفت‌ماهه امسال این افزایش به 9.2 درصد رسیده است. در هفت‌ماهه سال جاری ۱۰ هزار و ۲۶۶ نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند که این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۹.۲ درصد بیشتر شده است. از کل درگذشتگان تصادفات، هشت هزار و ۲۹۰ نفر مرد و یک هزار

و ۹۷۶ نفر زن بودند. بر اساس این گزارش در هفت‌ماهه امسال استان‌های فارس با ۸۲۷، تهران با ۷۰۶ و سیستان و بلوچستان با ۶۶۷ فوتی بیشترین و استان‌های ایلام با ۸۰، کهگیلویه و بویراحمد با ۱۴۵ و قم با ۱۴۷ فوتی کمترین آمار تلفات حوادث رانندگی را داشتند. مطابق آمارهای موجود بیشترین تعداد قربانیان حوادث رانندگی مربوط به تصادفات برون‌شهری است. در هفت‌ماهه امسال نیز ۶ هزار و ۹۶۶ نفر از متوفیان در مسیرهای برون‌شهری جان‌باخته‌اندکه نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد ۱۱.۲ درصدی را نشان می‌دهد.

پس از مسیرهای برون‌شهری، محورهای درون‌شهری با دو هزار و ۴۷۷ و جاده‌های روستایی با ۶۴۴ فوتی بیشترین آمار تلفات را داشته‌اند؛ ۱۷۹ نفر نیز در سایر مسیرها و در پی وقوع یک تصادف جان خود را از دست‌ داده‌اند.

علاوه ‌بر افزایش تعداد جان‌باختگان حوادث رانندگی در ماه‌های اخیر، تعداد مصدومان حوادث رانندگی نیز در این مدت رو به افزایش بوده است به‌طوری‌که در هفت‌ماهه امسال ۱۸۸ هزار و ۱۵۱ مصدوم حوادث رانندگی به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند که از این تعداد ۱۳۸ هزار و ۱۲ نفر مرد و ۵۰ هزار و ۱۳۹ نفر زن بودند. تعداد مصدومان تصادفات در هفت‌ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل (۱۷۲ هزار و ۹۳۹)، ۸.۸ درصد افزایش‌یافته است. در این مدت استان تهران با ۲۱ هزار و ۲۴ نفر بیشترین تعداد مصدوم و استان ایلام با یک هزار و ۴۳۸ نفر کمترین تعداد مصدوم را داشتند.

اما در مهرماه سال جاری که بیشترین تعداد کشته‌های تصادفات را در مقایسه با دیگر ماه‌های سال جاری داشته است، یک هزار و ۶۲۵ نفر در تصادفات رانندگی جان خود را از دست دادند. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۷.۶ درصد افزایش‌یافته است. از نظر تعداد تلفات روزانه،

۱۲ مهر با شروع بخشی از سفرها به دلیل تعطیلات و پس از آن ۲۲ مهر بیشترین میزان تلفات روزانه را در هفت‌ماهه امسال به ثبت رسانده‌اند، به‌طوری‌که تعداد قربانیان در این دو روز به ترتیب ۷۳ و ۷۰ نفر گزارش شده است. به نظر می‌رسد در پی کاهش محدودیت‌های سفر و خارج‌شدن بسیاری از شهرها از وضعیت قرمز کرونایی، شاهد افزایش تعداد سفرها و متأسفانه به دنبال آن افزایش تعداد تلفات حوادث رانندگی هستیم. آن‌چنانکه مطابق آمارها در مهرماه امسال بیشترین تعداد کشته‌های تصادفات ماهانه سال ۱۴۰۰ رقم خورد و حتی عددی بیشتر از کشته‌های شهریورماه (یک هزار و ۶۱۷ نفر)

را در بر گرفت، بنابراین با توجه ‌به افزایش تعداد قربانیان و مصدومان تصادفات و با لحاظ لزوم تداوم توجه به تدابیر پیشگیرانه در همه‌گیری کرونا به هم‌وطنان توصیه می‌شود که تا حدامکان از سفرهای غیرضروری اجتناب کنند و در صورت لزوم، رعایت قوانین و مقررات راهنمایی ‌و رانندگی را در سفرها مورد توجه قرار دهند.

چرا جاده‌ها قربانی می‌گیرند؟

مصدومیت‌های ناشی از سوانح جاده‌ای می‌تواند با خسارت‌های مالی قابل‌توجهی برای افراد، خانواده‌ها و در مجموع برای هر کشور همراه باشد. این خسارت‌ها ناشی از هزینه درمان فرد آسیب‌دیده و عدم بهره‌وری از توانمندی فرد حادثه‌دیده یا فوت شده بر اثر سانحه است. در اکثر کشورها تصادفات جاده‌ای به میزان سه درصد از تولید ناخالص داخلی آنها هزینه برجا می‌گذارد. از حسین بهرام‌زاده یک کارشناس حوادث جاده‌ای و تصادفات سؤال می‌کنم: «چه افرادی در معرض خطر سوانح جاده‌ای قرار دارند؟» وی توضیح می‌دهد: «بیش از 90 درصد از مرگ‌ومیرهای ناشی از سوانح جاده‌ای در کشورهایی با درآمد کم و متوسط اتفاق می‌افتد اگرچه این کشورها تقریباً 60 درصد از وسایل نقلیه جهان را در اختیار دارند که دراین‌بین منطقه آفریقا شاهد بالاترین میزان مرگ‌ومیر ناشی از حوادث جاده‌ای است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی در کشورهای با درآمد بالا هم افرادی که از طبقه پایین اقتصادی- اجتماعی جامعه هستند بیشتر درگیر تصادفات جاده‌ای می‌شوند. مصدومیت‌های ناشی از سوانح جاده‌ای علت اصلی مرگ‌ومیر در میان کودکان و افراد پنج تا 29 ساله است. در سنین پایین، مردان بیش از زنان در تصادفات جاده‌ای قربانی می‌شوند. حدود سه‌چهارم

(73 درصد) از مجموع مرگ‌ومیرهای ناشی از سوانح جاده‌ای در مردان جوان زیر 25 سال رخ می‌دهد که تقریباً سه برابر بیش از زنان جوان در تصادفات جاده‌ای کشته می‌شوند.»

افزایش میانگین سرعت رانندگی به طور مستقیم با احتمال وقوع تصادف و شدت پیامدهای سانحه ارتباط مستقیم دارد. به طور مثال، با هر یک درصد افزایش میانگین سرعت، احتمال وقوع سوانح مرگبار چهار درصد و احتمال وقوع سوانح جاده‌ای شدید سه درصد بیشتر می‌شود.

این کارشناس حوادث جاده‌ای به رانندگان توصیه می‌کند: «استفاده صحیح از کلاه ایمنی می‌تواند منجر به کاهش

42 درصدی خطر صدمات جانی و 69 درصدی کاهش خطر واردشدن ضربه به سر شود. همچنین بستن کمربند ایمنی خطر مرگ را در راننده و سرنشین صندلی جلو 45 تا 50 درصد و خطر مرگ و صدمه شدید در سرنشینان صندلی عقب را تا 25 درصد کاهش می‌دهد. استفاده از صندلی کودک نیز می‌تواند منجر به کاهش 60 درصدی مرگ ‌و میر

در اطفال شود. عدم تمرکز در رانندگی به دلایل مختلفی است که می‌تواند منجر به اختلال در رانندگی شود. برای مثال حواس‌پرتی ناشی از استفاده از تلفن همراه، نگرانی فزاینده‌ای برای ایمنی جاده‌ها است. احتمال تصادف برای رانندگانی که در حین رانندگی از تلفن همراه استفاده می‌کنند، نسبت به رانندگان دیگر تقریباً چهار برابر بیشتر است. استفاده از تلفن هنگام رانندگی فرصت لازم برای واکنش نشان‌دادن به‌ویژه ترمز کردن یا توجه به علایم راهنمایی ‌و رانندگی و رانندگی در بین خطوط و حفظ فاصله با خودرو جلویی را کاهش می‌دهد.»

ضرورت ارتقای استاندارد خودرو و جاده‌ها

طراحی جاده‌ها و مسیرهای تردد خودروها تأثیر بسزایی در ایمنی آنها دارد. در حالت ایده‌آل، جاده طوری طراحی شوند که ایمنی همه سرنشینان وسایل نقلیه، عابران و راکبان دوچرخه و موتور در نظر گرفته شود.

یکی دیگر از فاکتورهای مهم در جلوگیری از وقوع تصادفات و کاهش احتمال مصدومیت‌های جدی، استفاده از وسایل نقلیه ایمن است. الزام استفاده از نصب کیسه‌های هوا و کمربند ایمنی در همه وسایل نقلیه می‌تواند کارگشا باشد. بدون این استانداردها احتمال آسیب‌دیدگی در تصادفات رانندگی چه برای سرنشینان خودرو و چه برای افراد دیگر به طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد.

در تصادفات جاده‌ای ارائه به‌موقع خدمات درمانی به مصدومین از نکته بسیار کلیدی است چرا که هر دقیقه تأخیر در کمک‌رسانی به حادثه‌دیدگان می‌تواند مرگ و آسیب بیشتر مصدوم را به همراه داشته باشد.

رئوفی یک راهبر می‌گوید: «درصورتی‌که قوانین راهنمایی ‌و رانندگی در مورد بستن کمربند ایمنی، رعایت سرعت مطمئنه، استفاده از کلاه ایمنی و صندلی کودک به‌درستی اجرا نشود، نمی‌توان کاهش تلفات رانندگی در جاده‌ها و نیز کاهش مصدومیت‌های ناشی از آن را انتظار داشت.»

وی در ادامه می‌گوید: «درصورتی‌که قوانین راهنمایی‌ورانندگی اجرا نشود یا به‌درستی اعمال نشود، افراد ملزم به رعایت آن نخواهند شد و بنابراین احتمال اثربخشی آن بر رفتار افراد ناچیز خواهند بود. اجرای مؤثر قوانین شامل قانون‌گذاری، به‌روزرسانی منظم قوانین و اجرای آن در سطح ملی و محلی است که عوامل خطرزای ذکر شده را مورد هدف قرار می‌دهد. همچنین تعریف و اعمال جریمه و مجازات خاطیان قدرت بازدارندگی دارد.» مداخلات مؤثر شامل طراحی زیرساخت‌های ایمن و به‌کارگیری مشخصه‌های ایمنی جاده، بهبود مشخصه‌های وسایل نقلیه ایمن، بهبود مراقبت‌های درمانی پس از وقوع تصادف، تنظیم و اجرای قوانین راهنمایی‌ورانندگی و افزایش آگاهی عمومی و... همگی از جمله مواردی‌اند که در صورت اجرای تمام و کمال به کاهش چشمگیر آمار تلفات جاده‌ای می‌انجامند.