تشریح ابعاد جدیدی از فرار مالیاتی

70 درصد پوزهای بانکی پرونده مالیاتی ندارند

در حالی که طبق گفته مسئولان مالیاتی هم اکنون135هزارمیلیاردتومان فرار مالیاتی در کشور داریم. رئیس سازمان مالیاتی هم اعلام کرد: 70 درصد پوزهای بانکی پرونده مالیاتی ندارند.

کد خبر: ۲۳۳۷۸۰

تاریخ: ۱۴ دی ۱۴۰۰ - ۲۱:۳۰

داوود منظور در نشستی با اشاره به اینکه یکی از دلایل فرار مالیاتی نبود اشراف اطلاعاتی است، بیان کرد: بخش بزرگی از فعالان اقتصاد در نظام مالیاتی ثبت‌نام نشده‌اند و آنهایی را که شناسایی کردیم اظهارنامه مالیاتی نمی‌دهند و بخشی که اظهارنامه مالیاتی می‌دهند اظهارنامه با درآمد صفر بیان کرده‌اند.
وی افزود: یک میلیون و 200 هزار واحد صنفی در بخش مشاغل وجود دارد که از این میزان یک میلیون و 100 هزار واحد صنفی اظهارنامه مالیاتی با رقم صفر ارائه کردند و می‌دانند که دست نظام مالیاتی خالی است و نمی‌تواند سربه‌سر ما بگذارد.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی ابراز امیدواری کرد که قبل از زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی توسط مودیان، این سازمان بتواند اظهارنامه برآوردی تولید کند. به گفته این مسئول، اگر مودیان بدانند که سازمان دستش پر است و بر مبنای اطلاعات عمل کرده، جرأت نمی‌کنند خلاف آن عمل کنند؛ چراکه کتمان مالیات جرم است و مجازات دارد.
به گزارش فارس، منظور تأکید کرد: همه تلاش این است با دسترسی به تراکنش‌های بانکی، بیمه‌نامه‌ها، بارنامه‌ها، مراودات گمرکی، خودرویی و املاک، همه آنچه که منجر به فعالیت اقتصادی افراد می‌شود را شناسایی و احصا کنیم.
وی درباره وضعیت پایانه‌های بانکی توضیح داد: طبق ماده 10 و 11 قانون پایانه‌های فروشگاهی بالغ بر 13 میلیون پوز (کارتخوان) بانکی داریم که در مرحله اول رسیدگی و تعیین تکلیف شد. این قانون از اردیبهشت امسال باید اجرایی می‌شد، اما متوقف بود. در صورتی که افراد پرونده مالیاتی نداشته باشند، باید تشکیل پرونده بدهند، وگرنه پوز بانکی آنها قطع می‌شود.
به گفته رئیس کل سازمان امور مالیاتی، بر اساس بررسی‌ صورت گرفته 70 درصد پوزهای بانکی مودی مالیاتی نیستند و پرونده مالیاتی ندارند.
منظور ادامه داد: در 2.5 ماه حدود دو میلیون مؤدی جدید شناسایی شد. فقط در آذرماه یک میلیون مؤدی جدید از طریق مراجعه به پوزهای بانکی شناسایی کردیم. کل مؤدیانی که در نظام مالیاتی اظهارنامه می‌دهند و آنهایی که طبق تبصره ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم عمل می‌کنند سه میلیون و 200 هزار مؤدی هستند.
وی یادآور شد: بنابراین ظرفیت خوبی وجود دارد که بتوان با داشتن اطلاعات جلوی فرار مالیاتی را گرفت، همچنین در همکاری با ثبت شرکت‌ها مقرر شد شرکت‌هایی که طی سه سال اخیر فعال بودند و اظهارنامه مالیاتی نداده‌اند، شرکت آنها ابطال شود.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی در مورد قانون پایانه‌های فروشگاهی نیز گفت: اجرای این قانون بستر تحول نظام مالیاتی است که در آن برای خریدار و فروشنده پروفایل تعریف شده و صورتحساب الکترونیک ارائه خواهد کرد و مبنای محاسبه ارزش افزوده، اعتبار مالیاتی و مالیات عملکرد خواهد بود. در ابتدای حضور ما در سازمان امور مالیاتی این سامانه 35 درصد پیشرفت داشت. با افزودن نیروهای جدید روی این سامانه تمرکز کردیم و تجدید ساختار در مدیریت پروژه صورت گرفت. فاز اول آن تا پایان سال جاری و تا آذر ماه سال 1401 نیز کل سامانه و فعالان اقتصادی را زیر بار می‌بریم. اگر این سامانه راه بیفتد، ارزش افزوده نیز راه می‌افتد و مبنایی برای مالیات عایدی سرمایه و مجموع درآمد خواهد بود.
رئیس سازمان امور مالیاتی چندی پیش هم گفته بود به میزان ۵۰ درصد مالیاتی که اکنون وصول می کنیم، فرار مالیاتی داریم. امسال به میزان
۲۷۰ هزار میلیارد تومان مالیاتی است که در قانون برای ما تکلیف شده است، ۵۰ درصد این مقدار یعنی
۱۳۵ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی داریم.
فرار مالیاتی چیست؟
گفتنی است یکی از راحت‌ترین فعالیت‌های مجرمانه ناهنجاری که در بین شرکت‌ها و افراد قابلیت اثبات را دارد فرار مالیاتی است. متداول‌ترین راه‌های فرار مالیاتی عبارت است از: ارائه نکردن اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و حساب سود زیان برای سه سال متوالی، مخفی کردن فعالیت اقتصادی و درآمد، مخفی نمودن اطلاعات مالی و اقتصادی خود و اشخاص شخص ثالث از دید ماموران و بازرسان مالیاتی، استفاده کردن از کارت بازرگانی دیگران و...
در مجموع فرار مالیاتی‌، تلاش های قانونی و غیر قانونی برای عدم پرداخت مالیات است و یا اینکه ترفندهایی به کار برده شود تا کمتر از مقدار تعیین شده پرداخت شود. در کل هرگونه اقدامی که باعث شود که فرد از پرداخت مالیات قانونی سر باز زند جرم محسوب می‌شود و قانونا باید مجازات شود.
در قانون جرم‌انگاری این مورد بسیار دیده می‌شود و طبق ماده ۱۹۹ و ۲۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم «تمام اشخاص حقوقی و حقیقی برابر با مقررات قانونی مکلف به کسر و ایصال مالیات مودیان هستند اگر در این قانونی تخلفی ایجاد کنند موظف هستند که علاوه بر مسئولیت تضامنی که با مودی در پرداخت مالیات خواهند داشت مشمول جریمه هم خواهند شد که این جریمه معادل ۲۰ درصد مالیات پرداخت نشده است». برای این قانون تبصره ۱۹۹ قانون می گوید که اگر متخلفان دولتی مسئول کسر مالیات وزارتخانه‌ها، شرکت‌ها یا موسسات دولتی و شهرداری باشند مشمول مجازات مقرر طبق قانون تخلفات اداری خواهند بود.
چرا فرار مالیاتی رخ می‌دهد؟
اما اینکه چه چیزی باعث پیش آمدن این جرم می‌شود و آیا راهی برای کاهش و ریشه‌کن کردن آن وجود دارد؟ در اصل باید بگوییم یکی از علت‌های فرار و بی‌انگیزگی مردم در پرداخت مالیات افزایش نرخ‌های مالیاتی است. عده‌ای از کسبه و فعالان اقتصادی همواره از نرخ‌های بالای مالیات که از سوی سازمان مالیاتی تعیین می‌شود گلایه‌مند بوده و آن را غیرمنصفانه و مغایر با میزان درآمدشان می‌دانند‌. لذا اگر دولت‌ها برای تعیین نرخ مالیات قوانین و تدابیر احتیاطی را کاملا رعایت کنند و تمام جوانب را با دقت بسنجند چه بسا بخش زیادی از این این جرم کم‌کم از بین خواهد رفت.
مجازات فرار مالیاتی چیست؟
مجازات فرار مالیاتی از ۳ ماه تا یک سال حبس تعزیری برای مسئول هر شرکت، موسسه، وزارتخانه، بانک و هر بنگاه اقتصادی که به صورت عمدی از پرداخت مالیات فرار کند، است‌. البته اگر فردی در ابتدای ارتکاب به جرایم مالیاتی باشد و پیش از آنکه این جرم‌ها کشف شود به میل خود آن را اعلام کند و اسناد و مدارک را اصلاح کند؛ تعقیب کیفری نخواهد شد؛ اما بعد از کشف جرم، به مجازات فرار مالیاتی و شروع به جرم مالیاتی از ۳ ماه تا یک سال حبس تعزیری محکوم خواهد شد. حال اگر در جریان تعقیب کیفری و قبل از صدور حکم قطعی به جرم خود جهت راهنمایی مامور قانون اقرار کند؛ مشمول تخفیف مجازات خواهد شد.