بخشنامه بانک مرکزی بازار دلالی را کساد نکرد

سوءاستفاده دلالان از ارز مسافری ادامه دارد

هر چند بانک مرکزی با صدور بخشنامه‌ای تلاش کرد راه‌های سوءاستفاده از ارز مسافری را مسدود کند، اما به نظر می‌رسد دلالان راه‌های جدید برای بهره‌مندی از این رانت پیدا کرده‌اند.

کد خبر: ۲۳۱۱۱۶

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۴۰۰ - ۲۱:۱۸

به گزارش خبرگزاری فارس، بازار ارز طی روزهای اخیر تحت تأثیر اخبار مربوط به مذاکرات وین، ایام پرالتهابی را سپری می‌کرد. بررسی‌‌ها نشان می‌دهد صرافی‌های بانکی نرخ دلار در 15 روز اخیر را به طور میانگین حدود 5 الی 9 درصد پایین‌تر از نرخ بازار آزاد اعلام کرده‌اند. افزایش اختلاف نرخ ارز صرافی ملی و بازار آزاد موجب شد تا مجدداً صف‌های طولانی خرید ارز در روزهای گذشته رونق بگیرد. در همین شرایط، عده‌ای از دلالان بازار ارز با پرداخت مبلغی ناچیز به افراد و سوءاستفاده از اطلاعات هویتی آنها برای کسب سهمیه دو هزار و 200 یورویی، در پی این بودند که از این فرصت آربیتراژی و اختلاف نرخ ایجاد شده، کسب درآمد کنند.
البته بانک مرکزی، شنبه 6 آذرماه طی بخشنامه‌ای، ضمن افزایش ارز مسافرتی از دو هزار یورو به دو هزار و 200 یورو، تخصیص ارز سهمیه‌ای برای سایر موارد و از طریق کارت ملی را حذف کرد؛ اگرچه ایجاد محدودیت در این زمینه برای جلوگیری از سفته‌بازی دلالان اقدام مثبتی محسوب می‌شود اما کامران سلطانی‌زاده رئیس‌ سابق کانون صرافان معتقد است تا زمانی که اختلاف قیمت ارز در صرافی‌ها و بازار آزاد وجود دارد، با دور زدن مفاد این بخشنامه برای دریافت ارز سهمیه‌ای، همچنان تشکیل صف‌های طویل مقابل صرافی‌ها دور از انتظار
نیست.
رئیس ‌سابق کانون صرافان در این زمینه گفته است: در مصوبه اخیر بانک مرکزی فقط سرفصل سایر موارد برای سرفصل‌های خدماتی ارز برداشته شده است؛ بنابراین سهمیه ارزی دو هزار و 200 یورویی با کارت ملی به افراد تعلق نمی‌گیرد و این سهمیه با بلیت یا ویزا به هر فرد پرداخت می‌شود که این مورد نیز می‌تواند موجب صدور بلیت‌های رزروی شود و با این شیوه این بخشنامه به راحتی دور زده شود.
مصائب اختلاف نرخ
در همین راستا وحید شقاقی کارشناس اقتصادی ضمن انتقاد از تشکیل صف‌های طولانی مقابل صرافی‌ها در پی افزایش اختلاف نرخ دلار صرافی ملی و بازار آزاد، گفت: این اتفاق راه‌‌‎حل ساده‌ای دارد و بانک مرکزی با پایش لحظه‌ای نرخ ارز می‌تواند اختلاف نرخ را به نحوی تنظیم کند که جذابیت برای سوداگری از بین برود.
وی افزود: شایسته نیست به واسطه این اختلاف نرخ، شغل‌های کاذبی نظیر فروش کارت ملی در کشور ما ایجاد شود؛ البته بخشنامه اخیر بانک مرکزی تا حدی از سوداگری در این زمینه جلوگیری می‌کند اما وجود اختلاف بین بازار آزاد و صرافی ملی همواره این فرصت را برای سودجویان فراهم می‌کند.
این کارشناس اقتصادی اخذ اسناد مثبته دقیق‌تر توسط صرافی‌ها و بانک‌ها از خریداران ارز را ضروری دانست و تأکید کرد: با این اقدام، خرید ارز غیرضروری و خارج از چارچوب‌های مشخص شده سخت‌تر خواهد شد اما بهترین راه‌‌‎حل جلوگیری از افزایش اختلاف نرخ دلار صرافی ملی و بازار ارز خواهد بود.
به نظر می‌رسد در روزهایی که کشور با کمبود شدید منابع ارزی رو‌به‌روست و حتی صحبت از حذف ارز ترجیحی در میان است، اعطای سهمیه ارزی به هر کدملی با نرخ پایین‌تر از بازار آزاد به منزله توزیع رانت بیش‌تر بوده و حتی با تحریک تقاضا بر ثبات بازار هم اثرگذار است. اما اختلاف نرخ در بازار مانع از تحقق هدف اولیه که همان مدیریت بازار و کنترل نرخ‌هاست، خواهد شد. تصمیم‌گیری درخصوص این مسائل‌، باید با هوشمندی و هوشیاری کامل صورت بگیرد چرا که ایجاد محدودیت اعطای سهمیه مسافری در مقطع فعلی، ممکن است به نوعی سیگنال افزایشی به بازار تلقی شود.