بحران کم‌آبی و خطر فرونشست زمین گلستان را تهدید می‌کند

کد خبر: ۲۱۹۸۶۹

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۴۰۰ - ۱۹:۵۲

گلستان با بیش از ۲۰ هزار کیلومتر مربع مساحت از استان‌های حادثه خیز کشور به شمار می‌رود که در سال‌های اخیر با توجه به کاهش بارش‌ها و کم توجهی به مصرف بهینه آب و استخراج بی‌رویه منابع آب زیرزمینی با پدیده خاموش و خطرناک فرونشست زمین نیز مواجه شده است.
دبیر کمیته فرونشست و رئیس‌اداره ترازیابی دقیق اداره کل زمین سنجی و نقشه برداری کشور با‌اشاره به اینکه گلستان طی سال‌های اخیر با توجه به کاهش بارش‌ها، استخراج بی‌رویه منابع آب زیرزمینی و کم توجهی به مصرف بهینه آب با بحران خشکسالی و پدیده فرونشست مواجه شده گفت: در این راستا سازمان نقشه‌برداری کشور به عنوان متولی پایش فرونشست، اقدام به تهیه نقشه پراکندگی وقوع این پدیده در گلستان کرد.
معصومه آمیغ‌پی افزود: بر این اساس، گلستان در منطقه‌ای به وسعت ۴۵۰۰ کیلومترمربع در اطراف شهرهای گرگان، کردکوی، بندرترکمن، سرخنکلاته، آق قلا، گنبدکاووس و دلند با فرونشست زمین مواجه بوده که سرعت این فرونشست در بندرترکمن ۶ /۲۲ سانتی متر در سال و بیشتر از دیگر مناطق است. وی ادامه داد: از دیگر سو، با وجود کم آبی این استان که منجر به استخراج بی‌رویه منابع آب زیرزمینی شده، گلستان از حیث وقوع سیل نیز دچار بحران است که سرریز سدهای بوستان و گلستان پس از بارندگی شدید ۲۶ اسفند ۱۳۹۷ و طغیان رودخانه‌های چهل‌چای و گرگان رود در اطراف گنبدکاووس از جمله آن است.
دبیر کمیته فرونشست و رئیس‌اداره ترازیابی دقیق اداره کل زمین سنجی و نقشه برداری کشور ادامه داد: شهرهای گنبدکاووس، آق قلا، بندر ترکمن که در جریان سیلاب سال ۱۳۹۸ دچار خسارت شدند در منطقه فرونشست قرار دارند.
با توجه به بحران دو رویه سیل و فرونشست در گلستان، مطالعه تغذیه مصنوعی و پخش سیل به منظور مهار سیل و کنترل پدیده فرونشست و جلوگیری از افت سطح آب‌های زیرزمینی در این منطقه ضروری به نظر می‌رسد.
از دیگر سو بهره‌برداری و تزریق ۳۵ هزار مترمکعب آب حاصل از تصفیه فاضلاب شهرهای گلستان که به دریا می‌ریزد در مناطق فرونشست می‌تواند در کنترل این پدیده موثر باشد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان با‌اشاره به اهمیت توجه به رفع فرونشست زمین در استان گفت: مطالعه فرونشست زمین در استان توسط اداره زمین‌شناسی و نقشه برداری زمینی، سازمان نقشه برداری کشور تهیه و ارائه شده است.
عبدالرحیم لطفی افزود: با توجه به اینکه گلستان در دهه‌های اخیر با بحران‌های طبیعی مختلف ناشی از تبعات تغییر اقلیم چون رخدادهای سیلابی و خشکسالی مواجه است، اتکای روزافزون به منابع آب‌های زیرزمینی و برداشت بی‌رویه و غیر اصولی از آن، سبب افزایش سرعت پیشروی فرونشست گلستان شده و استان را به سمت مرگ تدریجی سفره‌های آب زیرزمینی سوق می‌دهد.
وی گفت: علاوه‌بر این عامل انسانی، پدیده جهانی تغییر اقلیم و کاهش بارش نیز از دیگر عواملی است که سبب می‌شود تغذیه طبیعی آبخوان‌ها به طور مناسب انجام نشود.
وی تاکید کرد: یکی از راه‌حل‌های کارآمد در تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی و ایجاد توازن آب موجود در خاک، اجرا و توسعه پروژه‌های آبخیزداری و آبخوانداری (تغذیه مصنوعی آبخوان) است.
وی ادامه داد: برخی از مناطق استان که در جریان سیلاب سال ۱۳۹۸ دچار طغیان سیلاب و خسارت قابل توجهی شدند در نقاط بحرانی فرونشست قرار دارند که در این شرایط توجه به اجرای پروژه‌های آبخیزداری در این مناطق ضروری است.