نگاهی به پویانمایی «به پیش»

انیمیشنی که همه جا سانسور شد!

کد خبر: ۲۱۱۵۶۷

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۹:۳۵

فاطمه قاسم آبادی
تقریبا از دهه 90 میلادی و با تبلیغات وسیع انگلستان، روی مجموعه کتاب‌های «هری پاتر»، مسئله جادو و جادوگری، به شدت بین مردم و به‌خصوص کودکان، محبوبیت پیدا کرد. این مسئله باعث شد تا طبق آمار، در کشورهای غربی گرایش به جادو و شیطان‌پرستی به طرز قابل توجهی بیشتر شود ولی این ‌بار هدف اصلی کودکان و نوجوانان بودند.
از آن زمان به بعد، سیل کتاب‌هایی با محوریت زندگی شخصی جادوگران، سنگ‌های جادویی، چوب‌ها و عصاهای اعجاب‌انگیز و... به شدت محبوب شد و به پشتوانه آن، سیل فیلم‌ها و سریال‌های هالیوودی با موضوع موجودات عجیب‌الخلقه‌ای مانند خون آشام‌ها، گرگینه‌ها و... به خورد مخاطبین داده شد.
در حال حاضر با توجه به نزدیک سه دهه کار فرهنگی غرب، موجوداتی که پیش از این به عنوان اهریمن و شیاطین شناخته می‌شدند و موجب ترس و نفرت مخاطبین بودند، حالا به موجوداتی دوست‌داشتنی، جذاب و ازلی تبدیل شده‌اند و مخاطب نوجوان اعمال و رفتار آنها را به عنوان شخصیت‌های برتر، الگوی خود قرار می‌دهد.
انیمیشن «به پیش» به نویسندگی و کارگردانی «دن اسکنلون» دنیای موجودات عجیب‌الخلقه‌ای را به تصویر می‌کشد که باید برای بالاتر بردن کیفیت زندگی‌شان، در کنار اهمیت به تکنولوژی، به اصل خود یا همان جادو روی بیاورند.
داستان دو برادر
داستان انیمیشن به پیش، در دنیای مدرن موجودات عجیب‌الخلقه اتفاق می‌افتد. دو برادر الف(جِن) به نام‌های «ایان» و «بارلی» شخصیت‌های اول ماجرا هستند. ایان فرزند کوچک‌تر و دانش‌آموز دبیرستانی است و اعتمادبه‌نفس کمی دارد و بارلی، فرزند بزرگ‌تر است که علاقه زیادی به تاریخ گذشته و دنیای فانتزی و جادو دارد.
پدر آن‌ها، «ویلدن»، قبل از تولد ایان بر اثر بیماری درگذشته است. در تولد شانزده سالگی ایان، مادرش کادو تولد او را که از طرف پدرش برای شانزده سالگی‌اش بود، هدیه می‌دهد: یک عصای جادویی با سنگ ققنوس و یک ورد، که در صورت اجرا شدن درست ورد، پدر آنها به مدت یک روز به زندگی برمی‌گردد.
بارلی تلاش می‌کند تا ورد را اجرا کند اما تلاش او بیهوده بود و پس از اینکه همه ناامید می‌شوند، ایان به طور اتفاقی ورد را اجرا می‌کند و قبل از اینکه پدر آنها به طور کامل ظاهر شود، سنگ ققنوس می‌شکند و پدرشان به طور نصفه و از پایین تنه ظاهر می‌شود! حال ایان و بارلی 24 ساعت وقت دارند که یک ماجراجوئی فوق‌العاده را به مکان‌های باستانی انجام دهند تا یک سنگ ققنوس دیگر پیدا کنند و بتوانند نیمه دیگر پدرشان را تا زمان باقی است، ظاهر کنند...
جادوی خوب و بد!
مسئله جالبی که حدود سه دهه‌ای می‌شود مدام برنامه‌سازان غربی سعی دارند به خورد مخاطبین خود بدهند، به وجود آوردن تصور جادوی خوب و بد یا به اصطلاح ایجاد دو قطبی جادوی خوب و جادوی سیاه است. این در حالی است که در تمام ادیان آسمانی چیزی به عنوان جادوی خوب وجود ندارد و جادو و جادوگری به شدت و با قاطعیت، زشت و قبیح معرفی شده است و کسانی که به سمت چنین موضوعاتی می‌روند از نظر پیامبران و پیروان‌شان، طرد می‌شوند.
درست است که در حال حاضر دین مسیحیت که بیشترین رواج را بین اروپاییان و مردم آمریکا دارد، هر روز بیشتر از دیروز تحریف می‌شود ولی با این وجود، هنوز هم شیاطین و جادوگران از نظر کلیسا مطرودند به خاطر همین هم در ورژن جدید تولیدات فرهنگی غربی که برای مخاطبین نوجوان تولید شده‌اند، یا در دنیای شیاطین اثری از کلیسا و مذهب وجود ندارد و یا شیاطین هم جزوی از زیرمجموعه‌های کلیسا هستند ولی مانند گذشته هیچ ترسی از صلیب و آب مقدس ندارند و براحتی در کلیسا رفت و آمد دارند!
با این رویکرد کاملا طبیعی است که انیمیشنی مانند «به پیش»، ساخته شود و موضوعش دعوت نوجوانان به سمت دنیای تاریک جادوگری باشد و در آن با کمک شخصیت‌های عجیب و دوست داشتنی هر چه که می‌خواهند به خورد مخاطبین بدهند.
الهام از گذشته
به گفته کارگردان انیمیشن «به پیش»، این انیمیشن بر اساس زندگی واقعی خودش، ساخته شده‌است؛ رابطه ایان و بارلی، شخصیت‌های اصلی انیمیشن، از رابطه دن اسکنلون و برادرش زمانی که کوچک بودند و پدرشان فوت کرده‌ بود، الهام گرفته شده ‌است و گویا اسکنلون پس از شنیدن یک نوار صوتی از پدرش، تصمیم گرفت داستانی را با الهام از زندگی واقعی خود بنویسد.
ولی به جز ایده اولیه، انیمیشن به پیش پله‌پله و با نظمی مثال زدنی، ارزش‌ها و مسائل مورد توجه روز غرب را به خورد مخاطبینش می‌دهد و بیراه نیست اگر بگوییم این انیمیشن از انیمیشن معروفی چون «کیمیاگر تمام فلزی» الهام گرفته؛ مخصوصا که در آن انیمیشن هم مثل انیمیشن به پیش، مسئله زنده کردن مردگان مطرح می‌شود و در این بین به خاطر ممنوعه بودن این کار و استفاده از جادوی سیاه، یکی از برادران کیمیاگر بدنش را کاملا از دست می‌دهد و مجبور می‌شود درون زره فلزی پنهان شود....
عبور از خط قرمز‌های شرقی
تقریبا بیشتر کشورهای شرقی که انیمیشن «به پیش»، در آنها اکران شده، این انیمیشن را با سانسور پخش کرده‌اند. به پیش، به دلیل حمایت از دگرباشان و قرار دادن شخصیتی همجنسگرا در قسمتی از فیلم باعث شد که بخش روسی دیزنی، در دوبله روسی کلمات کاراکتر همجنسگرا را سانسور کند، چون طبق قوانین کشور روسیه، تبلیغ‌های همجنسگرایانه به‌خصوص برای کودکان، در این کشور ممنوع اعلام شده است.
انیمیشن به پیش همچنین در بسیاری از کشورهای عربی مانند عربستان سعودی، قطر، کویت و عمان و... هم سانسور شد و پخش نسخه بدون سانسور آن ممنوع اعلام شد.
البته این انیمیشن، در خود ایالات متحده هم به خاطر بعضی سکانس‌هایش مورد اعتراض قرار گرفت که باعث شد سازندگان برخی سکانس‌هایش را حذف کنند.
حواشی و تبلیغ بالا
انیمیشن به پیش، با سرمایه‌گذاری بالای شرکت پیکسار، ساختش طبق گفته سازندگان، پنج سال طول کشید و برای صدا پیشگی شخصیت‌ها هم از بازیگران معروف و به‌روزی چون «کریس پرت» و «تام هالند» استفاده شد. این مسئله نشان از اهمیت انیمیشن «به پیش»، برای هالیوود دارد، مخصوصا که علاوه‌بر میلیون‌ها دلار سرمایه‌گذاری برای ساخت انیمیشن به پیش، این انیمیشن، خط قرمز‌های فراوانی را هم برای رد کردن در برنامه خود داشت.
در نهایت انیمیشن به پیش، توانست نقدهای مثبت و منفی زیادی را نصیب خود کند ولی در جدول فروش این انیمیشن با وجود بودجه 200 میلیون دلاری ساختش، تا بحال توانسته چیزی حدود 140 میلیون دلار بفروشد و این نشان از شکست مالی سرمایه‌گذاران انیمیشن به پیش دارد.
انیمیشن به پیش، در بین نامزدهای بهترین انیمیشن گلدن گلوب امسال کاندید شده است و هیچ بعید نیست که در راستای گسترش دیدگاه‌های غربی در بین کودکان، نام این انیمیشن را بین کاندیدای اسکار 2021 هم ببینیم.