دکتر اکبری، مشاور عالی وزیر بهداشت:

مجلس به درستی می‌گوید غربالگری جنین باید اختیاری باشد

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درخصوص موضوع غربالگری با بیان اینکه دستورالعمل وزارت بهداشت به شکلی است که همکاران حوزه بهداشت مجبور هستند این کار را انجام دهند، گفت: مجلس می‌خواهد بار این موضوع را از روی پزشکان و ماماها بردارد.

کد خبر: ۲۰۹۳۸۸

تاریخ: ۰۶ بهمن ۱۳۹۹ - ۲۱:۳۳

به گزارش کیهان، پروفسور محمد اسماعیل اکبری، دیروز در یک نشست خبری با موضوع جمعیت اظهار داشت: اکنون کشورمان از نظر نرخ باروری وضعیت مطلوبی ندارد؛ هر سال به جمعیت سالمند افزوده می‌شود و موالید نیز سالانه کاهش می‌یابد.
اکبری افزود: نباید بحث جمعیت را به حاشیه برد، کاهش نرخ باروری در کشور تبعات زیاد بهداشتی، اقتصادی، سیاسی و غیره را به همراه دارد. بر اساس آمارهای موجود، ۲۰۰ هزار تولد در ۹ ماهه امسال نسبت به سال‌های گذشته کم شده است و این آمار به ۳۰۰ هزار موالید تا پایان سال می‌رسد.
وی با بیان اینکه کشور ما از نظر سن جمعیت جزو کشورهای جوان است، تاکید کرد: جمعیت پایه تا ۱۵ سالگی، سن مولد یا کار ۱۵ تا ۶۵ سالگی و دوره سالمندی ۶۵ سالگی به بالا است. اکنون در وضعیت جمعیت جوان هستیم اما در آینده نزدیک، نیروی مولد کاهش یافته و جمعیت به سمت پیری می‌رود.
مشاور عالی وزیر بهداشت ادامه داد: در سال ۱۳۳۵ میانه سنی جمعیت 20.2 سال بوده و در سال ۹۵میانه سنی جمعیت، ۳۰ سال محاسبه شده که نشان می‌دهد جمعیت ایران ۱۰ سال پیرتر شده است. با افزایش روند سالمندی، جمعیت کشور نیاز به مراقبت بیشتری دارد و باید برنامه‌های اساسی برای جلوگیری از این روند اتخاذ کرد.
به گفته اکبری، در ۲۰ سال آینده بالای ۲۱ درصد جمعیت سالمند خواهیم داشت و ایران جزو چهار کشور سالمند جهان خواهد بود که بسیاری از بیماری‌ها در این دوره بروز می‌یابند.
رئیس‌مرکز تحقیقات سرطان افزود: ۸۵ درصد سرطان‌ها، ۵۰ درصد بیماری‌های متابولیک شامل فشارخون بالا، قند، چربی و عوامل خطرزای بیماری در دوره سالمندی ایجاد می‌شود که علاوه‌بر سیستم بهداشت و درمان، ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و غیره را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.
وی خاطرنشان کرد: طرح تعالی جمعیت باید در دستور کار قرار گرفته شود و خوشبختانه برای اولین بار در بودجه ۱۴۰۰ بندهای مرتبط با جمعیت نیز اختصاص داده شده که روزنه امیدی برای تبدیل شدن موضوع جمعیت به مسئله ملی در سال‌ آینده است.
کشورهای مختلف دنیا
به موضوع فرزندآوری تاکید دارند
اکبری با بیان اینکه کشورهای مختلف دنیا، به موضوع فرزندآوری بیشتر تاکید دارند، ادامه داد: این کشورها بسته‌های تشویقی اقتصادی و حمایتی متعددی را در زمینه‌های کار، رفاه اجتماعی، بیمه، درآمد و غیره برای خانواده‌هایی که فرزند بیشتری بیاورند، در نظر گرفته‌اند و ما نیز نباید از این قافله عقب بمانیم. در غیر این صورت با بمب سالمندی مواجه خواهیم شد و نیروی مولد کمتری خواهیم داشت.
رئیس‌انجمن آموزش پزشکی ایران با اشاره به بحث سقط جنین اظهارداشت: در سال گذشته ۱۰ هزار سقط درمانی (قانونی) در کشور انجام شده و در کنار سقط‌های عمدی یا جنایی، حدود ۱۰ هزار سقط نیز خود به خود و طبیعی بوده است.
لزوم راه‌اندازی بانک اطلاعات ژنوم ایرانیان
وی بر ضرورت ایجاد بانک ملی ژنوم ایرانیان در کشور نیز تاکید کرد و افزود: بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی بانک اطلاعات ژنوم دارند، ما نباید از این کشورها عقب بمانیم.حتی کشورهای جنوبی حوزه خلیج‌فارس این کار را آغاز کرده‌اند و اگر دیر اقدام کنیم، آنها بانک ژن خاورمیانه را راه‌اندازی می‌کنند و ما در حوزه پزشکی با مشکلاتی مواجه خواهیم شد.
مجلس نهم و دهم نمره قبولی
در حوزه جمعیت کسب نکردند
همچنین به گزارش فارس، مشاور عالی وزیر بهداشت با اشاره به موضوع با اهمیت غربالگری در کشور، بیان داشت: مجلس نهم و دهم نمره قبولی در حوزه جمعیت کسب نکردند، اما مجلس فعلی در این خصوص قدم‌هایی برداشته و طرح تعالی جمعیت را به صورت ماده 85 مصوب می‌کند که یکی از مسائل آن موضوع غربالگری خواهد بود.
پروفسور اکبری با اشاره به اینکه دستورالعمل وزارت بهداشت به شکلی است که همکاران حوزه بهداشت مجبور هستند این کار را انجام دهند، گفت: مجلس به درستی می‌گوید که غربالگری باید اختیاری باشد و می‌خواهد بار این موضوع را از روی پزشکان و ماماها بردارد.
قریب به 28 درصد خطا
در تشخیص فرایند غربالگری داریم
استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه در کشور قریب به 28 درصد خطا در تشخیص فرایند غربالگری داریم، گفت: یعنی ما منفی کاذب یا مثبت کاذب داریم که این هر دو برای ما خطرناک است، اما این خطا در دنیا حدود 3 درصد است؛ یعنی ما استاندارد لازم را نداریم و مجلس آمده است که این موضوع را اصلاح کند.
بحث پول در پشت غربالگری جنین وجود دارد
اکبری با بیان اینکه بحث پول در پشت غربالگری جنین وجود دارد، افزود: ما میزان دی‌ان‌ای سطح جنین را از خون آن می‌گیریم که هرکدام از اینها چند میلیون تومان هزینه دارد و به قولی دو آزمایشگاه در این خصوص چند صد میلیارد ارزش مالی دارند و به قولی دیگر پنج شش آزمایشگاه هستند، در نتیجه از دیدگاه بنده این مسئله بیشتر بار اقتصادی دارد و موضوع دیگر اینکه تکنیکی که در این خصوص انجام می‌شود و تکنیک ان‌جی‌اف در ایران ضعیف است یا انجام نمی‌شود.ما باید این کار را که محدود به چند آزمایشگاه است را افزایش دهیم و همچنین باید به موضوع خطای زیاد آن توجه کنیم.
وی با تأکید بر اینکه ما جمعیت را به هر بهانه‌ای به حاشیه بردیم ظلم کردیم، بیان داشت: وزارت بهداشت در طی دو سال گذشته هم دستورالعمل‌هایی که نامناسب بود را اصلاح کرد، اما دو دستورالعمل مربوط به سقط جنین و غربالگری هنوز باقی مانده است. کشورهای مختلفی مانند روسیه در این خصوص مانند ایران وضعیت نامناسبی داشتند اما اقدامات خوبی صورت گرفت به طوری که فرانسه در حوزه افزایش جمعیت از همه کشورها بیشتر خرج کرده و نزدیک به پنج درصد درآمد ناخالص کشور خود را برای فرزندآوری هزینه کرده است؛ این در حالی است که ما تنها 6.8 از بودجه خود را صرف همه مسائل حوزه سلامت می‌کنیم.
مشاور عالی وزیر بهداشت درباره اینکه عده‌ای موضوع غربالگری را امری بسیار مهم عنوان کرده و عدم انجام آن را عامل افزایش جمعیت ناسالم عنوان می‌کنند، ‌خاطرنشان کرد: باید توجه کنیم که غربالگری باید برای یک‌درصد تولد زنده انجام شود و یک تولد به ازای 1500 تا 2500 تولد ممکن است با یک تولد جنین با مشکلات و بیماری همراه باشد و این عدد در سن 45 سال به بالا به ازای هر 250 نفر یک مورد می‌شود.
دستجردی: ممنوعیت غربالگری منطقی‌ نیست
در همین حال وزیر اسبق بهداشت در واکنش به برخی اظهار نظرها درباره اجباری بودن غربالگری جنین به فارس گفت: موضوع غربالگری هیچ‌گاه در کشور اجبار نبوده است، من متخصص زنان هستم و سی سال است که در این حوزه در حال فعالیتم، تاکنون هیچ اجباری از سوی وزارت بهداشت و متخصصان زنان برای مادران درخصوص بحث غربالگری وجود نداشته است، ما بر اساس کتاب‌های تخصصی و مرجع اقدامات تخصصی انجام می‌دهیم و در هیچ یک از کتاب‌های ما بحث اجبار غربالگری وجود نداشته است و در کتاب‌های ما که در همه دنیا تدریس می‌شود عنوان شده که به مادران باردار پیشنهاد غربالگری ارائه شود نه اجبار و ما نیز در حد پیشنهاد موضوع را با مادران باردار مطرح می‌کنیم.
مرضیه وحید دستجردی درباره تعداد و دلیل سقط جنین با اجازه پزشکی قانونی در سال قبل اظهارداشت: در سال ۹۸ حدود ۱۲هزار مورد تقاضای سقط درمانی توسط مادر و خانواده به پزشکی قانونی ارائه شده است که به ۹ هزار مورد اجازه سقط درمانی داده شده است، که 8 هزار و ۳۶۱ مورد مربوط به ناهنجاری جنینی بزرگ بوده است که از این تعداد هزار و ۸۰۰ مورد مربوط به بیماری تریزومی (۱۳و۱۸و۲۱)، سندروم داون و سندروم ادواردز و SLOS و... بوده است و بیش از ۶ هزار مورد نیز به دلیل ناهنجاری شدید فیزیکی و ساختاری بوده است که بیماری‌های خطرناکی هستند و کمتر از هزار مورد به علت وخامت حال مادر و برای نجات جان مادر صورت گرفته است. این عدد درمقابل یک میلیون و ۲۰۰ هزار تولد زنده در سال گذشته بوده که ۶۴ صدم درصد موارد است، ما به دنبال داشتن جمعیت سالم هستیم و این عدد ۶۴ صدم درصد سقط درمانی روی موضوع افزایش جمعیت اثر
ندارد.
دستجردی در پاسخ به اینکه طی سال‌های گذشته دستورالعملی برای اجبار غربالگری از طرف وزارت بهداشت به بیمارستان‌ها ارسال شده است؟ گفت: بزرگ‌نمایی صورت گرفته، در وزارت بهداشت دستورالعملی برای غربالگری وجود دارد که به نظر می‌رسد نیاز به اصلاح آن وجود دارد، این دستور العمل در سایت وزارت بهداشت توسط همگان قابل دیدن است و من هیچ آثاری از اجبار در این دستورالعمل ندیدم‌، اگر در موردی در روستا یا خانه بهداشت اجبار به غربالگری یا سقط جنین مشاهده شده است باید جلوی تخلف گرفته شود.
وی افزود: درخصوص بحث‌هایی که این روزها توسط نمایندگان در مجلس شورای اسلامی صورت می‌گیرد هم باید عرض کنم که ممنوعیت غربالگری به هیچ‌وجه کار درست و منطقی‌ای نیست و ظاهرا مجلس هم تاکید روی عدم اجبار غربالگری دارد. البته تاکید می‌کنم غربالگری هیچ‌گاه اجباری نبوده و اگر فرضا پزشکی اقدام به اجبار مادر برای غربالگری کرده،‌ متخلف بوده و باید با تخلف برخورد شود.