«شــاد» از دردسری برای کاربران تا یک دستاورد بزرگ آمـوزشی

کد خبر: ۲۰۴۱۶۵

تاریخ: ۰۴ آذر ۱۳۹۹ - ۲۰:۱۲

محمد محمدی

با شیوع بحران کرونا نهاد آموزش و پرورش با پدیده‌ای غیر منتظره و بی‌سابقه رو‌به‌رو شد که تداوم آن به تعطیلی مدارس در سطح کشور انجامید. به منظور جلوگیری از وقفه در برنامه‌های آموزشی مدارس و پی گیری آموزش‌ها از طریق فضای مجازی، وزارت آموزش و پرورش در فروردین ماه امسال از شبکه اجتماعی دانش‌آموزان موسوم به «شاد» رو‌نمایی کرد. دریک نگاه کلی، این پیام رسان با وجود بعضی کاستی‌های خود به طور نسبی توانسته است نیاز معلمان و مدارس به یک کانال ارتباطی اختصاصی (ویژه آموزش) را تامین کند.
در این مدت به دلیل اهمیت موضوع و ارتباط آن با سرنوشت تحصیلی میلیون‌ها دانش‌آموز؛ نقدها، نظرات و تحلیل‌های فراوانی از این برنامه مطرح شده است که بعضا حکایت از گله مندی و نارضایتی کاربران دارد.
در این مورد نگارنده بر این باور است که دو عامل بیش ازهمه در ایجاد این نارضایتی تاثیر دارد:
1. کند بودن سرعت در شبکه شاد که ناشی از زیر ساخت‌های این برنامه، سرعت پایین اینترنت و پهنای باند است.
2. انتظارات از فضای مجازی به عنوان جایگزینی کامل برای کلاس درس!
شاد به عنوان یک پلتفرم آموزشی قابلیت‌های متنوعی همچون پخش زنده، کلاس بندی بر مبنای همگام، حضور و غیاب، ارائه آزمون و تکلیف، برگزاری انتخابات دانش‌آموزی و هدایت تحصیلی را داراست. این برنامه به مثابه یک شبکه اجتماعی دانش‌آموزی نیز این امکان را به مدارس می‌دهد تا به ایجاد گروه‌ها و کانال‌های مختلف آموزشی و تربیتی برای معلمان، دانش‌آموزان و اولیاء اقدام کنند.
با وجود این امکانات و قابلیت‌ها در برنامه شاد، متاسفانه مشکل عدم ارسال پیام خصوصا پیام‌هایی با حجم بالا در ساعاتی از روز همچنان پابرجاست تا جایی که این مشکل در میان کاربران باعث ایجاد حس منفی نسبت به این محصول بومی شده است. هرچند بنا بر آخرین اظهارات وزیر آموزش و پرورش، روند مشکلات شاد نزولی است و سرورها روز به‌روز در حال افزایش است.
در نتیجه این وضعیت و به دلیل وجود دغدغه‌های آموزشی معلمان، این روزها برنامه‌های دیگری به عنوان جایگزین شاد مورد استفاده قرار می‌گیرد که البته هر کدام از آن برنامه‌ها نیز به تنهایی همه انتظارات آموزشی را بر آورده نخواهد کرد. اساسا نه تنها شاد، بلکه هیچ برنامه‌ای نمی‌تواند در ایجاد شوق یادگیری و ارتباط دوسویه میان معلم و دانش‌آموز با کلاس درس برابری کند.
بررسی‌های کارگروه پژوهش‌های فوری پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش نیز موید این ادعاست که آموزش از طریق فضای مجازی جایگزین کاملی برای کلاس درس نیست. این نهاد پژوهشی در گزارش اخیر خود تصریح کرده است که در بحران فعلی باید از انتظارات تحصیلی جاری در شرایط عادی کاسته شود.
همچنین همان طور که یادگیری از راه دور نمی‌تواند جایگزین مناسبی برای آموزش حضوری باشد، سنجش مجازی و از راه دور نیز جایگزین مناسبی برای سنجش حضوری نیست. این گزارش توصیه می‌کند که سامانه شاد به عنوان سامانه اصلی و ملی نظام آموزش و پرورش در سطح کشور تقویت شود؛ در عین حال، چشم پوشی از کاستی‌های شاد و سلب اختیار معلمان برای بهره‌گیری از سایر سامانه‌های یادگیری را نیز سودمند
نمی‌داند.
با این اوصاف «شاد»، این مولود 6 ماهه، به طور پیوسته و بدون فوت وقت نیازمند تقویت‌، به‌روز‌رسانی و پشتیبانی فنی است تا بتواند رضایت اکثر کاربران را فراهم آورد.
و مهم‌تر اینکه رویکردها و انتظارات فعلی در رابطه با آموزش و سنجش مجازی نیز نیازمند بازنگری، تحلیل و بررسی موشکافانه است.