اندیشکده اقتصاد مقاومتی:

قیمت خرید تضمینی گندم برای جلوگیری از واردات اصلاح شود

اندیشکده اقتصاد مقاومتی در نامه‌ای به رئیس سازمان برنامه و بودجه خواستار اصلاح نرخ خرید تضمینی گندم برای جلوگیری از واردات شد.

کد خبر: ۲۰۰۵۱۶

تاریخ: ۱۹ مهر ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۵

در این نامه با‌ اشاره به ابلاغ مصوبه‌ اخیر شورای اقتصاد توسط محمدباقر نوبخت با موضوع «ابلاغ قیمت خرید تضمینی محصولات اساسی» آمده است: «پیش‌بینی می‌شود قیمت تعیین شده باعث کاهش انگیزه کشاورزان برای تولید این محصول و در نهایت عدم فروش محصول تولید شده به دولت گردد و مشابه سال‌های قبل، صادرات قاچاقی یا استفاده از این کالای راهبردی به‌عنوان خوراک دام ناگزیر شود.
در صورت کاهش تولید و خرید تضمینی گندم در سال آینده مانند سال جاری، دولت مجبور به واردات گندم خواهد شد. در چنین شرایطی بررسی قیمت واردات این محصول نشان می‌دهد اگر دولت بخواهد کمبود گندم مورد نیاز را از برخی کشورهای صادرکننده خریداری کند، باید به ازای هرکیلوگرم گندم وارداتی مبلغی بیش از پنج هزار و 500 تومان پرداخت کند. شایان ذکر است که مبنای محاسبه در قیمت گندم‌های خارجی باید «ارز نیمایی» باشد و محاسبه قیمت این محصولات با ارز دولتی «چهار هزار و 200 تومانی» با توجه به مابه التفاوت آن با ارز نیمایی به مثابه پرداخت یارانه به واردات تلقی می‌شود. بنابراین باتوجه به شرایط فعلی کشور و لزوم حمایت از تولید محصولات اساسی از جمله گندم، محاسبه قیمت‌ها با ارز دولتی امری نادرست است و باید مبنای محاسبه «ارز نیمایی» باشد.
بررسی قیمت گندم در کشورهای همسایه نیز موید آن است که چنانچه قیمت چهار هزار تومانی گندم برای سال جاری اجرایی شود، با توجه به شرایط نرخ ارز، احتمال صادرات قاچاقی این محصول افزایش خواهد یافت. در حال حاضر اختلاف قیمت گندم داخلی با برخی از کشورهای همسایه به بیش از شش هزار تومان رسیده است.
منابع مالی لازم برای خرید تضمینی گندم بر اساس قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی و قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) توسط بودجه سالیانه و خط اعتباری بانک مرکزی تأمین می‌شود. با توجه به گستردگی و تنوع مصارف دولت، پیشنهاد می‌شود به منظور ساماندهی و اطمینان بخشی در تخصیص منابع مالی از بودجه سالیانه، اولویت با تخصیص درآمدهای دولت از محل اخذ عوارض گمرکی واردات محصولات کشاورزی باشد که طبق برآورد انجام شده از آمارهای واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 1397 ارزش تقریبی آن 1.9 میلیارد دلار معادل 45.6 هزار میلیارد تومان است.
با توجه به موارد مذکور و همچنین نظر به اهمیت حمایت از تولید محصولات راهبردی از جمله گندم در داخل کشور و جلوگیری از وابستگی وارداتی و هزینه ارزی در این زمینه، مطابق با بررسی‌های صورت گرفته مبتنی بر قیمت ارز نیمایی و نوسانات آن، نرخ پیشنهادی برای خرید تضمینی گندم شش هزار تومان برآورد می‌شود؛ امید است دولت محترم و شورای اقتصاد، در تصمیم خود تجدیدنظر نموده و زمینه را برای کاهش وابستگی کشور به واردات غذای اساسی و هدررفت منابع ارزی در این زمینه فراهم آورند».