عقب‌ماندگی ایران در برداشت از میدان گازی فرزاد

در شرایطی که ایران در برداشت از میادین گازی فرزاد در دولت قبلی به مراحل خوبی رسیده بود، زنگنه در دوره وزارتش با تصمیمی سؤال برانگیز منجر به تعلل در استخراج از این میادین شد.

کد خبر: ۱۹۷۰۴۶

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۱

به گزارش رجانیوز به نقل از فارس، میادین گازی فرزاد «الف و ب» در زمره بزرگ‌ترین میادین گازی مشترک کشور پس از پارس جنوبی هستند که در اطراف جزیره فارسی و در محل مرز دریایی ایران و عربستان سعودی قرار دارند. در دولت قبل اکتشاف میدان فرزاد «ب» در قالب بلوک اکتشافی فارسی توسط شرکت هندی ONGC انجام شد اما در آستانه عقد قرارداد توسعه میدان فرزاد «ب» در سال 1391 شرکت هندی به بهانه افزایش شدید تحریم‌ها، یک باره مذاکرات را ترک کرد.
در چنین وضعیتی کارشناسان فنی شرکت نفت فلات قاره ایران مطالعات نسبتاً مبسوطی به منظور تصحیح طرح توسعه اجرایی انجام دادند که باعث‌اشراف کامل کارشناسان مهندسان فنی فلات روی مباحث میدان فرزاد «ب» شد. در این بین اما در آستانه تصویب برجام، وزیر نفت با یک تصمیم سؤال برانگیز، کارفرمایی توسعه فرزاد را از شرکت نفت فلات قاره به شرکت نفت و گاز پارس منتقل نمود و کلا ماجرای طرح توسعه این میدان را به ابتدای کار بازگرداند.
گفتنی است، میدان فرزاد «الف» دارای چالش‌های بسیار ویژه‌ای است که از این حیث ،مشابه هیچ یک از میادین گازی و نفتی کشور نبود. دانش بین‌المللی نیز در این زمینه بسیار اندک و منحصر به چند غول نفتی آمریکایی‌ست که پیمانکار عربستان سعودی در این میادین هستند.
از این رو در دولت دهم، شرکت ملی نفت با تشکیل کارگروه‌های ویژه نقشه راه آتی شامل طراحی‌های مهندسی و نحوه نظارت آتی این میدان معین شد.  فعالیت‌های اکتشافی میدان فرزاد «الف» با امضای تفاهمنامه‌ای در اواسط دولت دهم به شرکت پتروپارس واگذار شد و قرار بود این شرکت با صرف هزینه‌ای مشخص ضمن تهیه طرح توسعه میدان و انجام طراحی‌های مفهومی و پایه، اقدام به ساخت جکت دریایی، انجام مطالعات زیرساختی و همچنین تحصیل اراضی پالایشگاهی کند.
فعالیت‌ها با سرعت نسبتاً بالایی آغاز گردید و با حمایت مطلوب شرکت ملی نفت ایران در سال‌های 1391 و 1392 ادامه پیدا کرد.
با تغییر دولت و چرخش سیاست‌های وزارت نفت، اندک اندک حمایت‌ها و پیگیری‌های شرکت ملی نفت ایران درخصوص فعالیت‌های جاری در میدان فرزاد «الف» کاهش پیدا کرد. با این حال شرکت نفت فلات قاره ایران ضمن راهبری و نظارت بر فعالیت‌های شرکت پتروپارس، مسئولیت خویش را کماکان ادامه داد تا اینکه به دلیل حمایت نکردن مالی فعالیت‌ها در دی ماه 1393 متوقف شد.
در این زمینه، محمدامین راد کارشناس انرژی با‌اشاره به دلایل توقف طرح توسعه میدان فرزاد «الف» گفت: پس از دستور زنگنه مبنی بر تغییر کارفرمایی توسعه میادین فرزاد «الف» و «ب» سردرگم بودن شرکت پتروپارس درباره اینکه در فعالیت‌های جاری و باقیمانده از تفاهمنامه چه کسی کارفرماست و پاسخگو نبودن هیچ مرجعی در این زمینه، منجر به توقف چند ماهه همه فعالیت‌ها شد.
وی افزود: بیش از 90 درصد همه فعالیت‌های جاری در شرکت پتروپارس و با کارفرمایی فلات قاره به پایان رسید و صرفاً چند مطالعه خاص باقیمانده بود که شرکت پتروپارس انجام آن را وظیفه شرکت نفت و گاز پارس می‌دانست و از آن طرف شرکت نفت و گاز پارس با استناد به دستور مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران مبنی بر اتمام فعالیت‌های جاری توسط فلات قاره و همچنین به دلیل‌اشراف کامل کارشناسان این شرکت بر موضوعات خاص این میدان، این وظیفه را برعهده شرکت نفت فلات قاره ایران می‌دانست. در نتیجه این موضوع منجر به تطویل و سردرگمی و همچنین تأخیر در دستیابی به طرح توسعه شد.
کارشناسان معتقدند که اگر‌اشتباهات زنگنه در تغییر کارفرمایی طرح توسعه میادین فرزاد الف و ب انجام نمی‌شد در سال 97 بهره‌برداری ایران از این میادین گازی می‌توانست آغاز شود. نکته جالب توجه اینکه در آن سوی مرز، کشور عربستان که از ژانویه 2016 بهره‌برداری از میدان فرزاد الف و ب را آغاز کرده است با حفر چاه‌هایی از مجموع میادین فرزاد الف و ب روزانه معادل 38 میلیون متر مکعب گاز تولید می‌کند.