انتظارات مشترکین و دستاوردهای صنعت آب در تابستان 99- بخش نخست

مصرف بهینه هر شهروند نجات یک هموطن از بی‌آبی

کد خبر: ۱۹۶۱۳۹

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۹ - ۲۰:۲۰

گالیا توانگر
مهمانان که در اتاق پذیرایی نشسته‌اند و به چشم‌انداز آشپزخانه دید دارند، با دیدن شیوه شست و شوی میزبان با هم پچ‌پچ کرده و گه گاهی می‌خندند؛ اما میزبان بی‌توجه به این کنجکاوی و خنده‌ها شیوه اصولی خودش در شستن ظروف را پیاده می‌کند.
او با دستمالی سطح ظروف را کاملاً تمیز می‌کند، سپس با ابر ظرف‌شویی که آغشته به مایع ظرف‌شویی است، به سطوح ظروف می‌کشد. در نهایت بشقاب‌ها را داخل یک تشت آب زلال غوطه‌ور می‌سازد و پس از چند دقیقه ظروف را از این تشت در آورده و با دستمال نخیِ سفیدِ تمیزی خشک می‌کند. آب تشت آبکشی را می‌برد که پای گلدان‌های بزرگ و کوچک توی راهرو بریزد. همه ما باید از چالش بزرگ کمبود آب هراسان باشیم، چرا که قطع آب در خانه به معنای این است که یک روز کامل از کارهای روزمره و زندگی‌مان مختل و فلج می‌شود.
کارشناسان براین باورند که میزان گازهای گلخانه‌ای جو زمین به قدری افزایش یافته که در تاریخ ۳۰ ساله اخیر بی‌سابقه بوده است و همین موضوع موجب شده دما در تمامی نقاط دنیا از جمله ایران بالا رود.
مدل‌های اقلیمی ‌نشان می‌دهد که در تابستان امسال حدود نیم تا یک درجه دما در اغلب نقاط کشور گرما از حد معمول ۳۰ سال گذشته است، هر چند نسبت به ۱۰ سال اخیر تغییر قابل ملاحظه‌ای نداشته است. دمای هوا بالاست، شرایط کرونایی هم که حاکم است، بنابراین روشن است که شهروندان دسترسی به آب برایشان از نان شب هم واجب‌تر است.
بنابراین  اگر برخی در بدبینانه‌ترین حالت می‌گویند؛ حتی مصرف بهینه عمومی هم نمی‌تواند گره‌ای از بحران آب باز کند، باید بگوییم حداقل‌اش سبب می‌شود که آب در شیوه‌ای عادلانه‌تر به روستاهای دور افتاده خوزستان، لرستان، کرمان و... برسد و آنها نیز لااقل بخش بیشتری از ساعات روز به آب سالم دسترسی پیدا می‌کنند.
فراموش نکنیم که برخی کارشناسان آب هشدار داده‌اند، فقط پنج سال تا بروز فاجعه عمومی آب در کشور فاصله داریم. سوءمدیریت و سیاست‌های نادرست، برداشت بیش از حد از آب‌های زیرزمینی و ادامه طرح‌ها و سیاست‌های ناکارآمد سه شاخه اصلی هستند که به بحران آب به شدت دامن زده‌اند.
کرونا عامل افزایش مصرف آب در کشور
امیر صدری‌پور یک شهروند ساکن فاز یک شهرک اندیشه از توابع استان تهران با گلایه، به گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «قطع آب بین 4 تا 8 ساعت واقعاً اهالی فاز یک شهر اندیشه را در این گرمای بالای 40 درجه و بیماری کرونا به ستوه آورده است. با وجودی که در 30 کیلومتری تهران قرار داریم و با پیگیری‌های زیاد متأسفانه هیچ تغییری احساس نمی‌شود. چرا؟!»
وی در ادامه می‌گوید: «در فاز یک شهرک اندیشه با قطعی برق، قطعی آب را نیز تجربه می‌کنیم؛ زیرا پمپ منبع آب با برق کار می‌کند و هر گاه برق قطع می‌شود، با اُفت فشار آب و قطعی آب مواجه می‌شویم. برای رفع این مشکل چه کنیم؟»
حمیدرضا کشفی معاون راهبری و نظارت بر بهره‌برداری شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور می‌گوید: «درحال حاضر به طور متوسط 37 درصد افزایش مصرف آب در کشور داریم و تلاش می‌کنیم با اجرای طرح‌های کوتاه‌مدت از دوره پیک امسال عبور کنیم. البته مسئله کرونا، موجب افزایش مصرف و در نتیجه کمبود آب شده است.»
لازم به توضیح است، شیوع بیماری کرونا و نیز موج گرما در تابستان 99 باعث تغییر الگوی مصرف آب خانوارها شده و میزان مصرف آب شرب در کشور را 37 درصد افزایش داده است. ضمنا استفاده شهروندان از وسایل سرمایشی، میزان مصرف آب در کشور را بالا برده است. ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها محدود است و برای جلوگیری از کمبود آب آشامیدنی، ضمن تأکید بر رعایت اصول بهداشتی به خصوص شستن دست‌ها، باید در مصرف آب دقت کرد تا همه ایرانیان بتوانند از آب شرب مطلوب بهره‌مند شوند.
رنج آب در خوزستان
قطعی آب- چنانچه نخواهیم راه دوری برویم-  در همین اطراف پایتخت نیز مشهود است. هر چند که در روستاهای دور افتاده کشور به‌ویژه در مناطقی چون خوزستان بیشتر رخ می‌نماید و مردم این مناطق اغلب روزهای تابستان داغ-  با گرمای 50 درجه به بالا-  با قطعی و نبود آب شرب‌گریبانگیرند.
یکی از اهالی روستانشین خوزستانی که عمری چشم انتظار عنایت مسئولان و رفع مشکلات آب و فاضلاب منطقه محل سکونت خود بوده است، در حالی که با پشت دست آفتاب سوخته‌اش زنگوله‌های عرق پیشانی‌اش را بر می‌چیند، می‌گوید: «12 سال است که مشکلات آب و فاضلاب خود را در فاز دوم کوی توحید در شهرستان حمیدیه (واقع در 20 کیلومتری اهواز) پیگیری می‌کنیم، ولی به هیچ‌کدام رسیدگی نکرده‌اند. برای مسئولین شهر بنویسید عمر ما روبه اتمام است، حداقل به داد زن و بچه‌های ما برسید.»
البته مشکل آب در استان خوزستان به مشکل آب روستایی ختم نمی‌شود. سه شهروند اهوازی به نام‌های  طورانی، طاهری و ناظم‌زاده به گزارشگر کیهان می‌گویند: «مشکل آب و فاضلاب خیابان‌های گلشاد منطقه پردیس اهواز کمتر از مشکلات غیزانیه(روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان اهواز) نیست، امیدواریم مسئولان امر احساس مسئولیت بکنند.»
تکذیب خبر ورود فاضلاب به شبکه توزیع آب
پاره‌ای از مشکلات آب استان خوزستان در هفته‌های اخیر معطوف به کیفیت آب منطقه بوده است که شهروندان زیادی انتقاداتی نسبت به کیفیت میکروبی آب شرب منطقه داشته‌اند.
صادق حقیقی‌پور مدیرعامل شبکه آبفای استان درخصوص خبر وجود فاضلاب در آب آشامیدنی خوزستان توضیح می‌دهد: «مطلوبیت میکروبی سه ماهه نخست امسال و مطلوبیت کلر باقی مانده در شبکه توزیع آب استان 99/56 درصد است.»
وی در ادامه می‌گوید: «میانگین مطلوبیت میکروبی شبکه توزیع آب استان خوزستان همچون کشور ۹۷ درصد است، دلیل پایین‌تر بودن میانگین مطلوبیت میکروبی اهواز نسبت به میانگین کشوری، وجود تعداد بالای انشعابات غیرمجاز به‌ویژه در مناطق حاشیه شهر است. در اهواز بیش از ۵۰ هزار انشعاب غیرمجاز آب وجود دارد که برخی از آنها لوله‌های آب را از میان فاضلاب عبور داده‌اند. از ساکنان مناطق حاشیه‌ای درخواست شده که در قبال مبلغ اندک ۵۰ هزار ریال انشعاب مجاز از شرکت آبفا دریافت کنند، اما به هیچ عنوان حاضر به قبول این مسئله نیستند.»
مدیرعامل آبفای خوزستان درخصوص تغییر رنگ و بوی آب شرب اهواز در برخی ساعات می‌گوید: «دلیل این مسئله به دلیل پمپاژ مستقیم آب از شبکه توزیع است. در برخی ساعات به دلیل اینکه شاهد اُفت فشار در شبکه هستیم، پمپ‌های خانگی با فشار بر این شبکه، باعث ایجاد مکش منفی می‌شوند.
سطح آب‌های زیرزمینی در اهواز نسبت به‌وجود شبکه توزیع بالاتر است و این احتمال وجود دارد که در اثر فشار پمپ‌های خانگی در زمان پیک مصرف این آب‌های زیرزمینی از طریق محل‌های جوش و‌ترک لوله‌ها وارد شبکه شوند.»
حقیقی پور درنهایت با رد وجود تلاقی آب و فاضلاب در آب شرب می‌گوید: «در صورت وجود چنین مسئله‌ای شبکه بهداشت باید به ما نامه بزند و نتایج نمونه‌گیری‌های خود را اعلام کند. در حالی که تاکنون چنین نامه‌ای به ما ارجاع داده نشده است.»
بی آبی در روستاهای گهر باران
در روز‌های گرم کرونایی
سریال تکراری اُفت فشار و قطع آب آشامیدنی تنها معطوف به استان‌های جنوبی کشور نمی‌شود و حتی استان‌های به اصطلاح پُر باران نیز از رنج بی‌آبی در امان نیستند. آب آشامیدنی روستاهای عزت‌الدین و اناردین بخش گهرباران شهرستان میاندورود دو روزی می‌شود که قطع و حتی در روزهایی که وصل است هم با قطعی مکرر ساعتی و کیفیت پایین روبه‌رو است و این مسئله گلایه‌های روستائیان و کشاورزان را به‌دنبال داشته است.
طی سال‌های اخیر کیفیت پایین، اُفت فشار، قطعی مکرر ساعتی و قطع روزانه آب آشامیدانی روستاهای بخش گهرباران شهرستان میاندورود به سریالِ تکراریِ مشکلات اهالی این منطقه تبدیل شده و گلایه بسیاری از روستانشینان را در روزهای کرونایی و هوای گرم تابستان به‌دنبال داشته است.
روستائیان عزت‌الدین و اناردین بخش گهرباران شهرستان میاندورود طی تماس‌هایی از قطعی مکرر آب آشامیدنی روستاهای این بخش گلایه کردند.
روح‌الله حسن‌نژاد یکی از اهالی روستای عزت‌الدین از قطعی دو روزه آب آشامیدنی روستا خبر می‌دهد و با گلایه می‌گوید: «این روزها که کشاورزان گهربارانی صبح تا شب در حال کار و برداشت شالی از اراضی کشاورزی هستند. با توجه به داشتن کارگر نیازمند آب آشامیدنی‌اند، اما متأسفانه آب آشامیدنی دو روز کاملاً قطع است.»
انتقال آب آشامیدنی از ساری و نکا
به روستاهای گهرباران
عابدین نجفی یکی دیگر از اهالی بخش گهرباران شهرستان ساری می‌گوید: «به علت کیفیت پایین و قطعی چند روزه آب آشامیدنی روستا، آب مصرفی خود را با دبه‌های ۲۰ لیتری از ساری به روستا می‌آوریم و روزانه مصرف می‌کنیم.»
وی ادامه می‌دهد: «آب آشامیدنی روستای عزت‌الدین در روزهایی که وصل است، هم با اُفت فشار و قطعی مقطعی روبه‌رو می‌شود و به‌عنوان مثال در ساعات ظهر آب آشامیدنی بسیاری از خانه‌ها قطع است.»
یکی از اهالی روستای اناردین بخش گهرباران شهرستان میاندورود در این‌باره می‌گوید: «آب آشامیدنی روستا هر هفته یا در ساعت‌های مختلف روز قطع است یا چند روز پیاپی قطع می‌باشد که بعضی از هم‌محلی‌ها که هفته‌ای دو مرتبه از شهرستان نکا به روستا می‌آیند برای ما در دبه‌های ۲۰ لیتری آب آشامیدنی می‌آورند.»
سریال تکراری قطع آب آشامیدنی روستاهای بخش گهرباران شهرستان میاندورود به معضلی برای روستانشینان تبدیل شده و بسیاری از اهالی برای انجام کارهای غیرآشامیدنی از آب چاه استفاده می‌کنند و امیدواریم مسئولان متولی این مسئله در استان و شهرستان میاندورود نسبت به برطرف کردن این معضل در روزهای کرونایی و هوای گرم تابستان اقدامات اساسی انجام دهند.
حل مشکل آب نیازمند عزم ملی است
دکتر ارسلان زارع استاندار گیلان تحقق توسعه و آبادانی را در سایه همبستگی و مشارکت مردم دانسته و می‌گوید: «پیگیری‌های جدی در سطوح ملی برای رفع مشکل آب آشامیدنی شهروندان مناطق مختلف استان ازجمله رودسر و املش انجام شده است.
استاندار گیلان در مراسم افتتاح فاز اول پروژه آبرسانی به ۱۱ روستای شهرستان املش، بهره‌برداری و افتتاح هر پروژه را موجب خرسندی خدمتگزاران کشور دانسته و می‌افزاید: «بی شک کسب رضایت مردم به‌عنوان ولی نعمتان ایران اسلامی از آرمان‌های این نظام مردمی است.»
وی با‌ اشاره به تحریم‌های سخت دشمنان علیه ملت و نظام اسلامی ایران و افزایش فشارها طی سال‌های اخیر می‌گوید: «در سایه همدلی، همبستگی و مشارکت مردم غیور و شجاع ایران و بهره‌گیری از منویات رهبر معظم انقلاب، در ایام مختلف سال شاهد افتتاح پروژه‌هایی در مسیر عمران و آبادی کشور هستیم.»
دکتر زارع تصریح می‌کند: «به یقین خدمت‌رسانی در روستاها از اولویت بالایی برخوردار است به‌ویژه آنکه بخش قابل توجهی از جمعیت گیلان را روستانشینان تشکیل می‌دهند.»
وی به انجام طرح‌های درحال اجرا از سوی دستگاه‌های اجرایی و نیز طرح‌های مشارکتی در روستاهای استان‌ اشاره کرده و توضیح می‌دهد: «از جمله طرح‌های مشارکتی استان آبرسانی به ۱۱روستای شهرستان املش است که بر لزوم شتاب در بهره‌برداری آن تأکید داشتم و با حمایت‌هایی که صورت می‌گیرد، به‌زودی فازهای بعدی آن هم تکمیل می‌شود.»