آغاز مذاکرات بین الافغانی و طلوع امید به صلح پس از 40 سال (نگاه)

کد خبر: ۱۹۵۵۳۸

تاریخ: ۲۰ مرداد ۱۳۹۹ - ۲۱:۵۹

سبحان محقق
بر اساس قولی که «سهیل شاهین» سخنگوی سیاسی گروه طالبان در قطر داده و تلویزیون افغانستان نیز آن را منتشر کرده، قرار است روز یکشنبه 26 مرداد ماه جاری اتفاقی در این کشور بیفتد که برای تحولات چهار دهه اخیر این کشور جنگ‌زده، یک نقطه عطف محسوب می‌شود؛ شاهین در واکنش به تصمیم یکشنبه هفته گذشته «لویه جرگه» و آزادی آخرین زندانیان (400 زندانی) طالبان از زندان‌های افغانستان، در گفت‌وگو با «بی‌بی‌سی» اعلام کرد، اکنون مانع دیگری در برابر آغاز مذاکرات (بین‌الافغانی) وجود ندارد و هیئت ۲۱ نفری گروه طالبان به رهبری «شیرمحمد عباس استانکزی»، عضو دفتر سیاسی این گروه در قطر، برای آغاز مذاکرات آماده‌است.
همان طور که گفته شد، این اتفاق در روند تحولات 40 سال اخیر افغانستان، یک نقطه عطف محسوب خواهد شد. دلیلش هم این است که این گروه در تحولات سال‌های اخیر افغانستان واقعا تاثیرگذار بوده است و اکنون نیز چه بخواهیم و چه نخواهیم، طالبان در افغانستان حرف آخر را در مورد پایان یافتن جنگ می‌زند. شاید گفته شود که گروه مسلح «داعش» هم در این کشور فعال است و حتی از باقی مانده‌های القاعده نیز حرف زده می‌شود، ولی خوشبختانه این گروه‌ها در میان قبایل اقوام افغانستان جایگاه گسترده‌ای ندارند و تنها گروه مخالفی که در مناطق مختلف با نیروهای دولتی جنگ می‌کرده و باعث تداوم آن شده ، طالبان بوده است. بنابراین، در شرایطی که کابل واقعا آماده صلح است، اگر سران طالبان نیز چنین اراده‌ای داشته باشند، از هم اکنون می‌توان پیش‌بینی کرد که به زودی طومار جنگ مزمن و جانکاه داخلی افغانستان در هم پیچیده خواهد شد.
طالبان تا اینجای ماجرا، تنها یک شرط را برای آمدن به پای میز مذاکره اعلام کرده و آن، آزادی همه 5000 زندانی خود از زندان‌های دولتی بوده است. این شرط هر چند برای کابل گران می‌آمده است و خصوصا، مقامات افغانستان راضی نمی‌شدند 400 زندانی آخری را آزاد کنند و آنها را برای امنیت کشور، خطرناک می‌دانستند، ولی با ابتکار ‌اشرف غنی و تصمیم بزرگ لویه جرگه، تنها شرط طالبان به طور کامل برآورده شده است.
در ارتباط با این مسئله که طالبان به دنبال کسب 100 درصدی قدرت و یا ایجاد امارت در افغانستان است، تا به حال فقط برخی از اعضای رده پایین طالبان حرف‌هایی را به زبان آورده‌اند، ولی نمایندگان رسمی این گروه، موارد فوق را به عنوان شرط مذاکره، اعلام نکرده‌اند. به همین خاطر، زمانی که «اشرف غنی» رئیس‌جمهور افغانستان، در نشست پایانی لویه جرگه فرمان آزادی 400 زندانی طالبان را اعلام کرده بود، به سران این گروه گوشزد کرد که توپ اکنون در زمین آنهاست و از این پس، آغاز مذاکرات و مثمر ثمر بودن آن، فقط به نیت و اراده طالبان ربط پیدا می‌کند.
اما، در صورتی که این مذاکرات نتیجه مثبت بدهد، بازنده اصلی آمریکا خواهد بود و این امر را حتی تحولات جاری نیز بر ملا می‌کنند. به عنوان مثال، اوایل هفته گذشته زمانی که یک مقام آمریکایی اعلام کرده بود این کشور شمار نظامیان آمریکایی در افغانستان را به حدود 5000 نفر کاهش می‌دهد، ژنرال «یاسین ضیاء» فرمانده ستاد مشترک افغانستان، نیز رسما این گونه واکنش نشان داد که نظامیان افغانستان به تنهایی می‌توانند با تروریسم مبارزه کنند. به عبارت دیگر، افغانستان نیازی به حضور نظامیان آمریکایی ندارد.
بدین ترتیب، مذاکرات آتی به منزله میخی است که به تابوت آمریکا در افغانستان زده می‌شود و باید گفت، واشنگتن پس از 19 سال جنگ در افغانستان، رسما شکست را پذیرفته است.
در هر حال، درگیری هم اکنون در افغانستان ادامه دارد و اگر با مذاکرات بین‌الافغانی، جنگ پایان یابد و امنیت به کشور برگردد، مردم افغانستان پس از سال‌ها نفس راحتی خواهند کشید و بازسازی کشور آغاز خواهد شد. پایان جنگ افغانستان همان طور که برای مردم و دولت این کشور، یک پیروزی بزرگ و آغاز دوره جدید خواهد بود، برای منطقه و کشورهای همسایه و به‌خصوص ایران، یک فرصت بزرگ در سه حوزه خواهد بود: مشارکت در بازسازی افغانستان، حل مسئله آوارگان و مبارزه علیه کشت و توزیع مواد مخدر.
البته، ناگفته نماند که از این پس احتمالا جریان‌های وهابی و خود دولت عربستان نیز سعی خواهند کرد جا پای خود را در افغانستان محکم کنند. یک مصداق این پیش‌بینی، موافقت ریاض با ساخت 600 مدرسه در افغانستان است. سران عربستان در حالی اخیرا این تصمیم را گرفته‌اند که خود آنها به شدت به نقدینگی نیاز دارند. ریاض حتی یکی دو هفته قبل حدود دو و نیم میلیون فقیر عربستانی را از پوشش کمک‌های دولتی خارج کرده است.
اما در هر حال، ما مذاکره بین‌الافغانی را که روز یک‌شنبه 26 مرداد اتفاق می‌افتد، به فال نیک می‌گیریم و آرزو می‌کنیم که جنگ داخلی 40 ساله در این کشور پایان یابد.