اهمیت آموزش کودکان و نوجوانان در فرصت تابستانی قرنطینه خانگی- بخش پایانی

ارائه طرح‌های خلاقانه و تقویت زیرساخت‌ها برای آموزش مجازی

کد خبر: ۱۹۴۲۶۲

تاریخ: ۰۵ مرداد ۱۳۹۹ - ۲۱:۰۵

گالیا توانگر

تابستان امسال در سایه سنگین کرونا، خبری از کلاس‌های تابستانی اعم از ورزشی و هنری نیست. روحیه بچه‌ها از بازی‌های رایانه‌ای خسته و کسل به نظر می‌رسد، اما فارغ از اینکه مقصر خانواده‌ها هستند و یا مسئولان امرِ برنامه‌ریزی برای فراغت، باید متوجه باشیم که به مدد بهره‌گیری صحیح از فضای مجازی و با مدیریت منسجم، می‌توانیم همین تابستانِ خانه‌نشینی را به فرصتی برای رشد و خیزش استعدادها و مهارت‌های خود و فرزندانمان تبدیل کنیم.
قرنطینه خانگی در تابستان امسال، فرصتی است که برخی افراد حوصله سربر توصیفش می‌کنند، برای شما و خانواده‌تان می‌تواند به فرصت طلایی آموزش تبدیل شود؛ آموزش برخی مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی و حتی هنری و حرفه ای. شاید تصور کنید آموزش خانگی به نحوی صرفا کاربرد پُرکردن اوقات فراغت شما و فرزندانتان را دارد، اما حقیقت این است که این فرصت بدون شک در آینده فرزندان نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند. چه بسیار افراد که در همین فرصت فراغت، خود و استعدادهایشان را شناخته و راه آینده شان را یافته اند، ضمن اینکه فرصت فراغت باید به گونه‌ای برنامه ریزی شود که پایه‌گذار تبلور کارآفرینی در فرزندان قرار گیرد.
فرصت طلایی آموزش
مهارت کارآفرینی به دانش آموزان
رضا سیف پورمدرس سوادمالی و کارآفرینی برایمان درباره خلا آموزش کار آفرینی در سیستم آموزشی توضیح می‌دهد: «چند سالی است که مدیران مدارس غیر‌دولتی و حتی دولتی در رقابتی عجیب برای به نمایش درآوردن تغییرات، درنحوه اداره مدارس خود هستند و با همین رویکرد هرساله خانواده‌ها مبالغ هنگفتی بابت عناوینی همچون هوشمندسازی، قبولی بالای کنکور، آموزش مهارت‌های تست زنی و امثالهم پرداخت می‌کنند . این در حالی است که در کشورهای توسعه یافته دانش آموزان به جای همه اینها برای حل مشکلات شهر و مدرسه با هم به کار گروهی می‌پردازند و به جای حضور در کلاس‌های پرجمعیت به طور آنلاین آموزش می‌بینند. در کنار این مقایسه ساده ، مقوله مهم دیگری هم در نظام آموزشی ما گم شده و آن کارآفرینی است . جالب اینکه هنوز خانواده‌ها نیز تمایلی به شنیدن این واژه ندارند و در اغلب موارد فرزندان خود را بالقوه پزشکانی متخصص و یا مهندسینی عالی رتبه می‌بینند . حال آنکه ماحصل این نظام آموزشی از یک طرف صدور تیزهوشان ( آی کیو نه ‌ای کیو ) به خارج از کشور و افزوده شدن بر جامعه بیکار در کشوراست.»
وی در ادامه می‌گوید: «به نظر می‌رسد در تشدید این خلا بزرگ موجود در نظام آموزشی ما نقش رسانه‌ها نیز انکار ناپذیر است. رسانه‌ها باید به خانواده‌ها
یاد آورشوند که آموزش کارآفرینی از نظر تمام زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی به نفع فرزندان آنهاست ودر این راه می‌توانند به جای تبلیغات رنگارنگ کنکور، به خانواده‌ها بقبولانند که آموزش‌های خلاقیت و کارآفرینی به کودکان کمک می‌کند تا آزادانه فکر کنند و از مهارت‌ها و استعدادهای غیرمتعارف خود در جهت ایجاد شغل و کسب درآمد استفاده کنند.»
این مدرس مهارت کارآفرینی با‌اشاره به اینکه کارآفرینی می‌تواند فرصت‌های اقتصادی را افزایش دهد، می‌گوید: «علی رغم اینکه بیکاری یکی از اصلی‌ترین مشکلات پیش روی کشور ماست، اما آموزش و پرورش در آموزش هدفمند و برنامه ریزی شده این مهارت در کنار خلاقیت و نوآوری نه تنها ناکارآمد است، بلکه حتی دارای برنامه منسجمی هم نیست. این آموزش و پرورش، کودکان را به ریسک پذیری و‌اشتباه کردن که برای ابتکار و خلاقیت ضروری هستند، تشویق نمی‌کند و در عوض
همگام با تبلیغات رسانه‌ها از جمله رسانه ملی، آنها را به ماشین‌های تست‌زنی مبدل می‌کند که سرانجامی جز بی‌حاصلی ندارد. آموزش مهارت‌های کارآفرینی به دانش‌آموزان می‌آموزد که چگونه آزادانه فکر کنند و پس از هر شکست راه خود را از نو بیابند؟ این تجربیات به آنها الهام می‌بخشند تا افرادی خلاق، مبتکر و نوآور شوند. با این نگرش، مدارس می‌توانند در صورت برخورداری از نظام آموزشی، هدفمند کاری کنند تا فرزندان ما از همان اوایل دبیرستان، شرکت‌های خود را راه‌اندازی کرده و مدارس خاص با بهره‌گیری از کمک‌های سرمایه‌گذاران خطرپذیر، بودجه استارت آپ‌های دانش آموزی را تامین نمایند اما متاسفانه هرگاه آموزش و پرورش ما به سمت ایجاد تغییراتی اینچنین در بخشی از کتب درسی وبرنامه آموزشی خود گام برداشت با عدم موفقیت مواجه شد. نمونه‌اش همین درس‌های بسیار مهم سوادرسانه ای، مدیریت خانواده و یا کارآفرینی و تولید که به دلیل عدم برنامه‌ریزی درست جهت آموزش معلمان ومربیان به دروسی سطحی و رفع تکلیف در مدارس تبدیل شده‌اند. حال آنکه نیازی نیست مدارس خودشان این مهارت‌ها را تدریس کنند، بلکه می‌توانند با سازمان‌های متخصص در ارتباط باشند تا این سازمان‌ها به معلمان در فرآیند آموزشی کمک کنند. ضمن اینکه در ایام قرنطینه خانگی موج دوم کرونا که تابستان امسال رخ داده، در فضای مجازی آموزش‌های برنامه‌ریزی شده را با کمک سازمان‌های متخصص کارآفرینی به دانش آموزان در خانه ارائه دهند. به این ترتیب امید می‌رود تا در آینده بتوانیم تا حدود زیادی مشکل بیکاری را حل کنیم.»
قرنطینه تابستانی
و چالش‌های بین والدین و فرزندان
تابستان امسال خبری از استخر، ورزش‌های مختلف، کلاس‌های مختلف آموزشی نیست و در خانه ماندن به قدری طولانی شده که تلویزیون و شبکه‌های مجازی هم جذابیتی برای دانش‌آموز نداشته و نمی‌تواند روح خسته او را شاد کند. باید از فرصت کرونا و لغو شرایط حضور جمعی افراد، برای ایجاد برنامه‌های نو، شاد و متنوع برای جوانان و نوجوانان بهره برد تا علاوه بر تضمین سلامت این افراد و دورماندن از خطر کرونا در راستای تقویت روحیه شاد و با نشاط و شناخت استعداد این افراد گام‌هایی برداشت. برای هر امری باید سرمایه‌گذاری کرد، یکی از اموری که نیاز به سرمایه‌گذاری از سوی والدین و مسئولان دارد، غنی‌سازی اوقات فراغت فرزندان با برنامه‌های آموزشی، فرهنگی، علمی و ورزشی متناسب با شرایط کرونایی است که هم خلاقیت ارائه طرح‌ها و برنامه‌های جدید را می‌طلبد و هم باید زیرساخت ارائه برنامه‌ها را با تکیه بر فضای مجازی مدیریت شده، تقویت کرد.
بعد از شیوع ویروس کرونا بیشتر جوانان و نوجوانان امکان حضور در فضاهای باز و اماکن عمومی را ندارند و وقت خود را در فضای مجازی می‌گذرانند، بنابراین برنامه‌های متنوع را که به سلامت روح و روان فرزندان آسیب نمی‌زند و به ارتقای سطح آگاهی و اطلاعات آنها کمک می‌کند باید در فضای مجازی گسترش داد.
محمد مهرافزون مدیر آموزش و پرورش بروجرد با‌اشاره به نقش دانش آموزان در راهبردهای گام دوم انقلاب می‌افزاید: «جوانان و نوجوانان سرمایه‌های گرانقدر ایران اسلامی هستند و در گام دوم انقلاب بیشترین بار مسوولیت را بر عهده دارند باید به برنامه‌های جوانان دقت بیشتری داشته باشیم.»
محمد مهرافزون برلزوم بررسی تاثیرگذاری برنامه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت با کارهای پژوهشی تاکید کرده و می‌گوید: «تهیه کلیپ‌های آموزشی با موضوع مهارت‌های زندگی، برگزاری مسابقه کتابخوانی و خلاصه گویی کتاب در قالب کلیپ‌های جذاب ویژه دانش آموزان، معرفی بافت و اماکن تاریخی می‌تواند در غنی‌سازی اوقات فراغت جوانان موثر باشد.»
محمد کاوند یک کارشناس مباحث فرهنگی در بروجرد اضافه می‌کند: «شرایطی که کرونا بر روح و روان دانش آموزان ایجاد کرده بر کسی پوشیده نیست و قرنطینه خانگـی، تعطیلی مدارس، تعطیلی کلاس‌های غنی‌سازی اوقات فراغت و سالن‌های ورزشی و استرس ناشی از انتشار ویروس کرونا فشارهای مضاعفی را بر دانش آموزان ایجاد کرده است. تجربه کرونا برای قشر دانش‌آموز تجربه‌ای سخت و سنگین است و دور از انتظار نیست که خسته شود و تحمل خود را از دست بدهند.»
وی در تکمیل صحبت هایش می‌گوید: «امسال برنامه‌های غنی‌سازی اوقات فراغت متاثر از شرایط کرونا بوده و خانواده‌ها باید در کنار مشاوران مدارس برنامه‌هایی منسجم و تاثیرگذار را برای غنی‌سازی اوقات فراغت طراحی کنند. برنامه‌هایی از طریق فضای مجازی ادامه دارد و حضور جوانان در منزل و ممانعت خانواده‌ها از فعالیت‌های خارج از منزل آنها مثل ورزش، پارک‌ها، سینما، تئاتر و تفریح جمعی سبب تنش‌هایی میان آنها و والدین شده است.»
برنامه ریزی برای
انجام فعالیت‌های جدید در خانه
سیده مریم یکتامقدم یک کارشناس ارشد روانشناسی بالینی درباره چالش‌های پیش روی افراد در ایام قرنطینه خانگی توضیح می‌دهد: «قرنطینه خانگی به خاطر همه‌گیر شدن بیماری‌هایی مانند کرونا موجب تغییرات زیادی در روال معمول زندگی شامل کار و تحصیل، ارتباطات، فعالیت‌های اوقات فراغت و ... شده که می تواند موجب بروز یکسری احساسات منفی و ناخوشایند شود.»
وی می‌افزاید: «اگرچه افراد به موقعیت‌های استرس آور واکنش‌های مختلفی نشان می‌دهند، ولی در شرایط قرنطینه خانگی، تجربه احساساتی مانند اضطراب، احساس تنهایی ناشی از حس جدا شدن از دوستان و آشنایان، کسالت، غمگینی و افسردگی ناشی از بیکار بودن در منزل و نا معلوم بودن آینده را تجربه می‌کنند. اگرچه تجربه این احساسات در چنین شرایطی تقریبا طبیعی است، ولی اگر شدت آن زیاد شود، به صورتی که از توان و تحمل شما خارج شده و یا در انجام کارهای روزانه تداخل ایجاد کند، حتما باید با یک متخصص صحبت کنید.»
این مشاور مرکز بهداشت پیشنهاد می‌کند: «برای اینکه بتوانید خود را با شرایط قرنطینه در خانه وفق دهید و سطح استرس و احساسات منفی خود را کاهش دهید، پیشنهاد می‌شود، چند کار انجام دهید که
به روز نگه‌داشتن اطلاعات یکی از آنهاست. برای مثال اطلاعات خود را در مورد بیماری کرونا به روز نگه دارید. در گام بعدی به سراغ آموختن هنرها و مهارت‌های مختلف از طریق آموزش‌های مجازی بروید.»
این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی با بیان اینکه کار دیگر، برنامه ریزی برای شرایط جدید است، می‌افزاید: «برای اینکه سطح استرس ناشی از زندگی در قرنطینه خانگی را کاهش دهید، سعی کنید برای این شرایط جدید برنامه ریزی کنید. این کار موجب می‌شود تا در این شرایط احساس امنیت، راحتی و اطمینان خاطر بیشتری داشته باشید. در شرایط قرنطینه خانگی، تماس خود را با دیگران حفظ کنید. ارتباط با دوستان و آشنایان یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش اضطراب، افسردگی و احساس تنهایی در چنین شرایطی است.»
یکتامقدم با بیان اینکه از روش‌های مقابله موثر استفاده کنید، می‌گوید: «علاوه بر اقدامات فوق می‌توانید با استفاده از یک سری روش‌های مقابله با شرایط دشوار زندگی، سطح استرس خود را کاهش دهید و سعی کنید خودتان را سرگرم کنید و کارهایی را که از آن لذت می‌برید انجام دهید برای مثال کتاب بخوانید، فیلم ببینید، خیاطی کنید، غذاهای جدید بپزید و...»
این کارشناس ارشد روانشناسی بالینی تصریح می‌کند: «حس امید و نگرش مثبت را حفظ کنید. به زمان‌های سخت و دشوار گذشته که توانستید به خوبی از پس آن برآیید فکر کنید و به خود اطمینان دهید با این موقعیت هم مقابله خواهید کرد به خاطر داشته باشید قرار نیست قرنطینه تا ابد ادامه پیدا کند.»