نگاه از بالا نباشد(یادداشت روز)

کد خبر: ۱۹۲۶۰۱

تاریخ: ۱۷ تير ۱۳۹۹ - ۲۱:۵۷

۱- امیر مؤمنان حضرت علی(ع) در بخشی از نامه خود به مالک ‌اشتر والی اعزامی ایشان به مصر تاکید دارند «... مبادا که پوشیده ماندن تو از رعیت به طول بکشد، زیرا که در پرده ماندن والیان از رعیت، مایه در تنگنا افتادن مردم است و کم اطلاعی والی از امور و پنهان ماندن از ایشان، سببی را که به خاطر آن از دیدن والی خود محروم مانده‌اند، بر مردم پوشیده می‌دارد و در نتیجه، امر بزرگ در نظر ایشان کوچک می‌نماید وکوچک بزرگ می‌شود و زشت نیکو و نیکو زشت می‌نماید و حق به باطل آمیخته می‌شود. والی بشر است و چون از مردمان پنهان بماند از آگاهی نسبت به امورشان غافل می‌شود و... (نهج‌البلاغه- نامه ۵۳)
۲- در حکومت‌های طاغوتی و فرعونی به مردم از موضع بالا نگاه می‌شود. مردم را خوار و خفیف و بردگانی در خدمت سلاطین می‌دانند و برایشان کوچکترین ارزش و حرمتی قائل نیستند خداوند منان در وصف فرعون می‌فرماید «فاستخف قومه فاطاعومی... قوم خود را خوار کرد و از او اطاعت کردند.». در مکاتب الهی حتی عزیز دردانه خلقت، رسول ختمی مرتبت(ص) هم «یکی از خود مردم است» با این تفاوت که «به او وحی می‌شود» (قل انما انا بشر مثلکم، یوحی الیه) و در حکومت‌های مبتنی بر این مکاتب خدمت‌گذاری به مردم بالاترین شأن است چرا که مردم در اینجا «عیال خداوند» هستند: «الناس عیالی...» حفظ حرمت و شان مردم از طریق برطرف کردن نیازهای اولیه و اساسی زندگی (مسکن، معیشت، شغل، امنیت، ازدواج، آموزش و...) از بزرگ‌ترین نشانه‌ها و مهم‌ترین وظایف چنین حکومت‌هایی است.
۳- انقلاب اسلامی مردمی‌ترین انقلاب تاریخ است. رمز پایداری این انقلاب نیز حضور مردم بوده است و تداوم انقلاب نیز در گروی ماندن مردم در صحنه و پای کار انقلاب است با همه فشار‌ها و رنج‌ها و مشکلاتی که ناجوانمردانه از داخل و خارج تحمل می‌کنند.
هر آنچه موجب دلگرمی و امیدواری مردم شود؛ پسندیده است و‌ کار انقلابی و اعتقادی و مردمی به حساب می‌آید مثل مبارزه بی‌امان و قدرتمندانه با فساد... چند روز پیش رهبر انقلاب خطاب به قوه قضائیه فرمودند: «مردم هم که نگاه می‌کنند می‌بینند شما برخورد با مفسد می‌کنید، ملاحظه نمی‌کنید و قاطع وارد میدان می‌شوید، واقعا خوشحال می‌شوند، امیدوار می‌شوند؛ چون فساد و مفسد یک ضربه بزرگی به زندگی مردم و به روحیه مردم و به ایمان و اعتقاد مردم است.»
دشمن نابکار بر خلاف ادعایی که می‌کند و یقه‌ای که پاره می‌کند و ‌اشک تمساحی که می‌ریزد به هیچ وجه خواهان حل مشکلات این مردم و سروسامان گرفتن امور جامعه مستقل و عزتمدار ایران اسلامی نیست. او قسم خورده است که تا جمهوری اسلامی را که منادی فرهنگ و اعتقاد و سبک زندگی و... ارزش‌های تمدنی دیگری است نابود نکند آرام نمی‌نشیند. بنابراین خیلی طبیعی است که نخواهد جامعه ما آرام بگیرد و سامان بیشتر پیدا کند و مردم بی‌دغدغه مهم و کم مشکل زندگی کنند. اینکه برخی تحلیل‌گران و صاحب‌نظران در کشور ما و سایر نقاط دنیا به فرجام نیک مذاکرات و معاهداتی مثل برجام خوش‌بین نیستند به همین علت است که باور ندارند چطور دشمن غدار حاضر شده پای معاهده‌ای را امضا کند که مثلا قرار است به تحریم‌های ضدانسانی و ناعادلانه و عمدتا اقتصادی علیه ایران پایان بخشد!! و از رهگذر آن برخی از مشکلات اقتصادی این مردم و کشور حل شود! او می‌خواهد فشار مشکلات اقتصادی و... کمر این ملک ملت ایستاده قامت را خم کند.
بنابراین هرگونه اهمال و کوتاهی و دل بستن به یاری دشمن قسم خورده و امید به کمک خارجی و... جفای در حق این ملک و ملت است. از این سو انقلاب اسلامی هم تا زمانی که «انقلاب اسلامی» است محال است در برابر خواسته‌های نامشروع و قلدر‌مآبانه و سلطه‌گرانه دشمنان کوتاه بیاید و سرخم کند. بنابراین معطلی معنا ندارد و جز اتلاف وقت و نفله کردن سرمایه و... خروجی دیگری ندارد. باید با توکل به خدا و پشتیبانی مردم و تکیه بر سرمایه‌های غنی انسانی و مادی و... به مبارزه با مشکلات خود ساخته و ناشی از مکر و خباثت دشمن اقدام کنیم.
۴- رمز اصلی و حربه موثر پایداری و تداوم توفنده انقلاب اسلامی تحول دائمی و مستمر و همه‌جانبه در جهت قوی‌تر شدن است‌. هر گونه تحول واقعی و مثبت موجب خوشحالی و امیدواری مردم و بغض و نومیدی دشمنان مردم و استحکام و تداوم توفنده انقلاب اسلامی می‌شود.
شعار آشنا و معروفی که از اول پیروزی انقلاب تا امروز از زبان مردم انقلابی در راهپیمایی‌ها، مراسم عبادی و سیاسی مثل نماز جماعت و جمعه‌ها همواره می‌شنویم که «... تا انقلاب مهدی(عج) نهضت ادامه دارد» یا «...تا انقلاب مهدی(عج) از نهضت خمینی محافظت بفرما» ترجمان معنای «تحول» است با تحول بی‌وقفه که لاجرم منجر به قوی شدن می‌شود انقلاب اسلامی تداوم خواهد یافت. همچنین یکی از کارکردهای مهم اجتماعی اصول و آموزه‌های مکتبی چون «هجرت»، «اجتهاد» و «امر به معروف و نهی از منکر» همین ایجاد بی‌وقفه و مستمر اصل تحول و «انقلاب دائمی» و «مغبون نبودن» در ابعاد فردی و اجتماعی است. با این حال جریانات و افرادی هم با انگیزه‌های مختلف با تحول مخالف هستند و با روش‌های مختلف می‌خواهند مانع از انجام آن در حوزه‌های مختلف باشند. اما به قول رهبر معظم انقلاب «پشت سر همه اینها نگاه دستگاه‌های دشمن و معاند با نظام جمهوری اسلامی است که اصلا هر حرکت اصلاحی در هر جای جامعه اسلامی اتفاق بیفتد، اینها ناراحت می‌شوند.» و جریاناتی هم با شکل و شمایل خودی و در داخل و دانسته و ندانسته زیر علم دشمن ورجه وُرجه می‌کنند نمی‌خواهند هیچ وقت مسائل و مشکلات مردم و جامعه حل شود در‌باره مشکلات و معضلات مملکت و ریشه‌های آنها آدرس غلط می‌دهند تا دلایل اصلی و مسببان پشت پرده مشکلات هیچ‌وقت معرفی و افشا نشوند. نامه‌ای که هفته گذشته یکی از چهره‌های اصلی و ظاهرا همیشه در سایه جریانات مدعی اصلاحات و مؤسس روزنامه‌ای که معرکه‌گردان بلوای ۱۸ تیر ۷۸ بود و مثلا درباره مشکلات و جامعه و راه‌حل‌های آن و... نوشته شده بود و با واکنش منفی و تند دوستداران انقلاب و تحلیل‌گران سیاسی و اجتماعی و حتی برخی از هم‌طیفی‌های ایشان مواجه شد، شاید یکی از آخرین نمونه‌ها برای سخن ما درباره پروژه «آدرس غلط» باشد. بر همین مبنا بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی و آگاهان سیاسی معتقدند برخلاف فرافکنی‌هایی که می‌شود بسیاری از مشکلات و گرفتاری‌های مردم «راه‌حل داخلی» دارد و با تحول در نگاه برخی از مسئولین و اصلاح روش‌های مرسوم و ناکارآمد می‌توان با حفظ استقلال بر بسیاری از مشکلات فائق آمد و بسیاری از گرفتاری‌ها را مرتفع نمود. از این منظر مسائلی چون کرونا، تحریم و... علیرغم تاثیراتی که دارند اما علت اصلی مشکلاتی که سخت مردم را در تنگنا قرار داده، نیستند ریشه مشکلاتی چون مسکن، گرانی اجاره بها، مرغ، تخم مرغ و... را باید در ضعف مدیریت و فقدان نظارت بایسته و... و عللی چون کرونا و تحریم پیدا کرد. واقعیات را باید شناخت تا برای درمان آن سراغ عوامل اصلی برویم نه اینکه به روال برخی مسئولین از خود سلب مسئولیت ‌نماییم و تقصیرات را گردن ابر و باد مه و خورشید و فلک بیندازیم و در این باره تا آنجا از واقعیات غفلت ‌نماییم که تصور کنیم «گل بی‌خار» هستیم و اقتصاد آشفته داریم «مدیریت» می‌کنیم و مردم در کوچه و بازار شب و روز دارند خدمات و محاسن مدیریتی ما را جار می‌زنند!
۵- حضور نمایندگان استان تهران در مجلس شورای اسلامی در مساجد و ارتباط چهره به چهره با مردم و نشستن پای صحبت‌ها، گلایه‌ها و انتظارات آنان اقدامی مبارک و خبری امیدوارکننده بود. این کاری است که از یک مجلس انقلابی و همه مسئولین خدمتگزار این مملکت انتظار می‌رود. از اصلی‌ترین شرایط و بدیهی‌ترین برای حل مشکلات و تغییر مثبت واقعیات، شناختن واقعیات است. مادام که ما تعریف و شناخت درستی از مسائل نداریم چطور می‌توانیم به حل مسائل ناشناخته اقدام کنیم؟ شناخت واقعیات و سروکار داشتن با آن بیش از هرکس بر عهده کسانی است که اینجا و آنجا ردای مسئولیت بر تن دارند و عهده‌دار امور مردم و جامعه هستند. اینان هر که هستند و هرکجا هستند در دولت، در مجلس، در قوه قضائیه و دادگاه‌ها و... باید بدون خودفریبی و آدرس غلط دادن و گوش سپردن به مشاوران غیر امین و... و تلاش برای پیچیده‌تر کردن مسائل از آنچه واقعا هست، در پی شناخت واقعیات باشند. یکی از مهم‌ترین و کار آمدترین راه‌های شناخت واقعیت هم زندگی با مردم و کنار مردم و در یک کلام، بودن در متن جامعه و لمس و احساس مسائل و مشکلاتی است که مردم با آن سروکار دارند. این حرفی من درآوردی و شعاری صرفا تبلیغاتی و تبلیغاتی نیست. عقل و تجربه بشر بر درستی آن به عنوان یک اصل مهم در اداره امور جامعه صحه می‌گذارد و بالاتر از آن کتاب آسمانی و حاملان وحی بر آن تاکید می‌ورزند. از همین روست که علی(ع) قرآن مجسم و کتاب ناطق در ماموریتی که به جناب مالک ‌اشتر درباره ولایت مصر که در آن مقطع سخت بحران‌زده و مورد طمع دشمن غدار و فتنه‌گر بود بر این اصل مهم تاکید می‌ورزد تا برای همیشه تاریخ برای آنها که می‌خواهند علی‌وار حکومت کنند به یادگار باقی گذارد که هیچ شرایطی و هیچ بهانه‌ای دلیل موجهی برای جدایی حکام از مردم نیست و حاکمان در بحرانی‌ترین و سخت‌ترین شرایط باید با مردم و در کنار مردم باشند. انقلاب اسلامی در این باره تجربه‌های بسیار موفق و عینی دارد که اوج آن در دوران دفاع مقدس به نمایش در آمد. جنگی که با تهاجم دشمن اجیر شده توسط همه قدرت‌های مطرح جهانی علیه سرزمین ما آغاز شد و در پایان با عقب‌نشینی زبونانه و تحقیرآمیز بدخواهان این سرزمین پایان یافت. درهم تنیده بودن زندگی مردم و مسئولان و اتحاد مثال زدنی میان حاکمان و آحاد جامعه یکی از اصلی‌ترین دلایل در هم شکستن تهاجم تجاوزکارانه دشمنان این آب و خاک انقلابی بود.
۶- و سخن آخر این سخن حکیمانه و راهگشا که برخاسته از تفکرات توحیدی و نگاه قرآنی و سیره اهل بیت علیهم‌السلام و نیز تجربه بشری است. سخنی که باید به آن گوش جان داد و فراتر از آن همه علی‌الخصوص مسئولان و مدیران آن را آویزه گوش و سرلوحه عمل خود قرار دهند. «... نگاه از بالا نباشد؛ گاهی نگاه‌های ما به مردم ممکن است جوری باشد کانه از بالا نگاه می‌کنیم به مردم؛ نخیر، ما جزو مردمیم، بین مردمیم، خیلی از این مردم از ما بالاتر هم هستند و بنابراین کسی از موضع بالا به آحاد مردم نگاه کند، غلط است؛ بنابراین روحیه خدمتگزاری مهم است. ما باید خودمان را خدمتگزار مردم بدانیم؛ هر کدام ما در جایی که هستیم. این یکی از جنبه‌های مردمی بودن است...» (بیانات رهبر معظم انقلاب در ارتباط تصویری با همایش سراسری قوه قضائیه)

سید محمدسعید مدنی