پالایش درونی و استحکام پنجه عدالت(نگاه)

کد خبر: ۱۹۱۵۹۱

تاریخ: ۰۶ تير ۱۳۹۹ - ۲۲:۲۵

مهدی امامقلی
هفته قوه قضائیه که فرصت ارزشمندی برای سنجش عملکرد این قوه است، در حالی امروز به پایان می‌‌رسد که آیت‌الله رئیسی طی یک سال و 4 ماه گذشته از آغاز مدیریت خود در دستگاه قضایی، اقدامات انقلابی و قاطعی را در برخورد با دانه درشت‌ها و مفسدان اقتصادی در پیش گرفته و افتخارات امیدبخش زیادی را رقم زده است.
صدور حکم در پرونده برخی چهره‌های سیاسی و آقازاده‌ها مانند حسین فریدون، مهدی جهانگیری، کاظمی (وزیر اسبق رفاه)، پوری حسینی (رئیس‌سابق سازمان خصوصی‌سازی) شبنم نعمت‌زاده (دختر وزیر سابق صمت) و هادی رضوی (داماد شریعتمداری وزیر کار) یا پرونده‌هایی مانند «پدیده شاندیز»، «بانک سرمایه» با 400 متهم! «حسین هدایتی»، دو نماینده مجلس دهم و پرونده مفسدان حوزه‌های خودروسازی، ارزی، محیط زیستی و... (که برخی از آنها از دوره قبل مفتوح شده بود) گواه روشنی بر این ادعاست.
طبیعی است تداوم این اقدامات قاطع و امیدبخش که بزرگ‌ترین سرمایه برای دستگاه قضایی است، تقویت اعتماد عمومی به نظام و سرافکندگی بدخواهان را به دنبال خواهد داشت.
اکنون که پرونده‌هایی مانند اکبر طبری و 21 متهم دیگر در محاکم قضایی مفتوح است، جریانات ضد انقلاب فرصت پیدا کرده تا با طرح ادعای «فساد سیستماتیک»، ماشین عملیات روانی و رسانه‌ای خود را به راه انداخته و با شبهه‌افکنی و حمله به نظام جمهوری اسلامی و دستگاه قضایی به القای ناامیدی در جامعه بپردازند.
این در حالی است که عملکرد نظام جمهوری اسلامی در طول 4 دهه از حیات خود نشان داده که اتفاقاً «مقابله سیستماتیک با فساد» وجود داشته است نه فساد سیستماتیک. چه آنکه در نظام آلوده به فساد سیستماتیک، مسئله فساد به‌جای یک استثناء، قاعده است!
نکته قابل تأمل، رویکرد رهبر معظم انقلاب اسلامی در مقابله با فساد به‌صورت عام و هم به صورت خاص مانند «فرمان هشت ماده‌ای به سران قوا درباره مبارزه با مفاسد اقتصادی 10/2/80» و به ویژه دیدگاه‌های معظم‌له در مورد پالایش درونی قوه قضائیه است.
سال گذشته عبداللهی، رئیس ‌مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضائیه در اظهاراتی به مطالبات رهبر معظم انقلاب از رئیس‌دستگاه قضایی‌اشاره کرده و گفته بود: «اکنون طبق فرمایش ایشان پاکسازی از درون قوه قضائیه در حال انجام است» و «آیت‌الله رئیسی اکنون این عملیات را از درون دستگاه قضایی آغاز کرده و در پاکسازی بیرونی هم هیچ‌وقت توقفی در کار نخواهد بود.»
رهبر انقلاب در بهمن‌ماه سال 82 در دیدار با مرحوم آیت‌الله هاشمی شاهرودی رئیس‌وقت قوه قضائیه و سایر مدیران دستگاه قضایی در این زمینه فرمودند: «اگر به هر علتی قوه قضائیه ضعیف و ناسالم شد و چشمان بینا و پنجه مستحکم عدالت در جامعه وجود نداشت جامعه سالم نیز به سقوط و نزول کشیده خواهد شد».
همچنین در تیرماه ۹۵ و در دیدار با آیت‌الله آملی لاریجانی رئیس‌سابق قوه قضائیه و سایر مسئولان این قوه، توصیه‌های صریح‌تری درخصوص سلامت قوه قضائیه ایراد و «حفظ سلامت قوه قضائیه» را اصلی‌ترین عامل جلب رضایت مردم دانستند و تأکید کردند: «باید در داخل قوه قضائیه با افراد متخلف و فاسد در همه استانها و شهرها، با جدیت و قاطعانه برخورد شود و این شیوه باید استمرار یابد.»
معظم‌له خطاب به مسئولان دستگاه قضایی تأکید کردند: «سلامت قوه قضائیه را در درجه اول اهمیت قرار دهید و آن را یک کار اساسی بدانید».
سال گذشته (5/4/98) هم رهبر انقلاب اسلامی در دیدار رئیس‌و مسئولان قوه قضائیه فرمودند: «نسبت به فسادِ درون قوّه قضائیّه سخت‌گیری کنید. علّتش هم این است که این [قوّه]، مسئولِ رفع فساد است؛ اگر خودش فاسد شد، گناه او نابخشودنی است.»
علاوه‌بر بیانات متعدد رهبر انقلاب اسلامی درخصوص پالایش درونی قوه قضائیه، می‌توان به حکم انتصاب رئیس‌جدید قوه قضائیه در 18 اسفند 97 نیز‌اشاره کرد که معظم‌له ضمن تأکید بر لزوم تحول در دوره جدید قوه قضائیه، «توجه ویژه به سلامت و پاکدامنی قضات و برخورد قضایی بدون ملاحظه این ‌و آن»‌ را نیز به آیت‌الله رئیسی گوشزد کردند.
بدون شک رهبر انقلاب به پالایش درونی قوه قضائیه، توجه زیادی دارند چه آنکه ابتنای جمهوری اسلامی ایران بر اسلام و مبانی اسلامی بوده و در اندیشه اسلامی، یکی از مهم‌ترین اهداف تشکیل حکومت اسلامی، تحقق «عدالت» به عنوان یک آرمان است.
خداوند متعال، در آیاتی، فلسفه ارسال رسل را تحقق قسط و عدالت عنوان کرده است. همچنین روایات و احادیث بسیاری از اهل بیت عصمت و طهارت (ع) به ویژه رسول اکرم (ص) و حضرت علی(ع) نقل شده که برپایی عدالت و قسط در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را فلسفه حکومت اسلامی دانسته‌اند.
از سویی ناگفته پیداست که در مدل حکمرانی اسلامی چنانچه گفته‌اند «حکومت به قضا است»، مسئله قضا صرفاً به معنای داوری و حل و فصل خصومت نیست بلکه یکی از مهم‌ترین ارکان حکومتداری و ملجأ مردم در استیفای حقوق است. رهبر انقلاب هم در دیدار سال گذشته خود با مسئولان قوه قضائیه ‌اشاره می‌کنند که «اساساً قضاوت یکی از رشته‌های حکومت و یکی از کارهای حکومتی است.»
از این منظر، ضعف عملکردی در دستگاه قضایی یک نظام سیاسی، بین ملت و حاکمیت گسست ایجاد کرده و بحران سرمایه اجتماعی برآمده از آن، امکان حکمرانی مطلوب را از آن نظام سیاسی سلب می‌کند.
طبیعتاً بر همین اساس، در سند تحول قضایی که آیت‌الله رئیسی پیش از آغاز مدیریت خود در قوه قضائیه تدوین کرده بود، بر «اعتمادسازی در بخش‌های مختلف جامعه و افزایش اعتماد عمومی»‌اشاره شده است.
و بر همین اساس هم بوده که رهبر معظم انقلاب پس از انتصاب حجت‌الاسلام رئیسی به ریاست قوه قضائیه به مسئله «اعتماد مردم و دلگرمی آنان به قوه قضائیه»‌ اشاره کرده و در بخشی از توصیه خود به رئیس‌جدید قوه قضائیه فرمودند: «گسترش عدل و احیاء حقوق عامه و آزادی‌های مشروع و نظارت بر اِعمال قانون را که در شمار هدف‌های قوه قضائیه در قانون اساسی است در رأس برنامه‌ها قرار دهید. این موجب اعتماد مردم و دلگرمی آنان به قوه قضائیه در حوادث و منازعات خواهد شد. در برخورد قضایی ملاحظه این و آن را نکنید.»