اهمیت تداوم محافل قرآنی در تلاطم زندگی‌های امروزی- بخش پایانی

تدبر در آیات قرآن و عمل به مفاهیم

کد خبر: ۱۸۸۸۱۸

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۹:۲۶

گروه گزارش

امروز بیست و ششمین روز از ایام ماه مبارک رمضان و شب بیست و هفتم است و به روایتی امشب هم یکی از شب‌های قدر محسوب می‌شود و اعمال خاصی دارد.
یکی از مهم‌ترین اعمال در شب‌های ماه مبارک رمضان تلاوت قرآن کریم است.
خداوند متعال در دومین آیه سوره مبارکه دخان به قرآن کریم سوگند یاد می‌کند و می‌فرماید: «قسم به این کتاب آشکار»، درواقع کتابی را که دارای محتوای روشن و مشخص، دستورات سازنده، برنامه‌های منسجم و دقیق و معارف آشکار و صحیح است، مورد سوگند قرار می‌دهد و مشخص است که وقتی چنین سوگند بزرگی، آن هم از طرف خداوند متعال که تمام آیاتش حق است، بیان می‌شود، باید در ادامه این سوگند نکته‌ای مهم وجود داشته باشد؛ اما آن، چه نکته‌ای است که خداوند برای توجه دادن مردم به آن، به قرآن کریمش قسم یاد کرده است؟
در ادامه و در آیه سوم همین سوره دخان، حقیقت را مشخص کرده و می‌فرماید: «إِنَّا أَنزَلْنَهُ فى لَیْلَهًٍْ مُّبَرَکَهًٍْ إِنَّا کُنَّا مُنذِرِینَ؛ به‌درستی که ما قرآن را در شب پربرکتی نازل کرده‌ایم.»، از آنجایی که کلمه مبارک به‌معنی چیز سودمند، همیشگی، پایدار و در یک کلمه خیر کثیر است، شب مبارک هم باید شبی باشد که سرمنشأ تمام خوبی‌ها و سودهای حقیقی باشد.
بیشتر مفسران، این شب را به همان «شب قدر» تعبیر کرده‌اند که سراسر خیر و برکت است. قرآن کریم در همین شب به‌طور یکپارچه بر پیامبر اسلام(ص) نازل شده است و سرنوشت مخلوقات و مقدرات هم در آن تعیین می‌شود.
و امشب به‌عنوان شب بیست و هفتم به روایتی یکی از همین شب‌های پرفضیلت قدر است و باید در پاسداشت این شب ارزشمند تلاش و کوشش کنیم.
نیاز به قرآن در فطرت انسان
انسان همواره برای رسیدن به حال خوش معنوی، به قرآن روی می‌آورد و خیلی از بزرگان و عالمان دینی قرآن را معیار و ملاک تمام امورات زندگی مادی و معنوی خود قرار داده‌اند و زندگی در سایه سار قرآن و عترت برکات و عنایات خاصی دارد که پرداختن به آن در این گزارش نمی‌گنجد.
به قول حضرت آیت‌الله آقا مجتبی تهرانی(ره): «ماه رمضان ماه سخن گفتن رب است با عبدش؛ یعنی ماهی است که رب برای ساختن عبدش و راهنمایی او به سوی قرب خویش، با او سخن می‌گوید و سخن گفته است.»
ماه رمضان هر سال منبر حاج آقا مجتبی تهرانی در خیابان ایران در تهران برقرار بود و از گوشه و کنار شهر خیلی‌ها خودشان را به مرکز پایتخت می‌رساندند. شب‌های قدر البته جلسه حاج‌آقا در بازار تهران برقرار بود. از دی‌ماه سال ۹۱ و با فوت حاج آقا مجتبی، فرصت نشستن پای منبرهایش هم از همه گرفته شد و اینک فایل‌های صوتی به جا مانده از سخنرانی‌های این مربی اخلاق مونس همیشگی دوستارانش است.
اما این روزها که با شیوع بیماری کرونا رو‌به‌رو هستیم تقریبا فیض جماعت از اغلب مردم گرفته شده و هر فردی در خلوت خود و در منزل با خدای خود خلوت می‌کند و به قرائت قرآن می‌پردازد.
کارشناسان دینی معتقدند انس با قرآن سبب می‌گردد تا تلاوت این کتاب آسمانی با تمام وجود ما عجین شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین علی آیتی استاد حوزه در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «قرآن ارتباط عمیقی با فطرت ما دارد. وقتی با قرآن انس می‌گیریم در حقیقت به فطرت خودمان باز می‌گردیم و حاصل این بازگشت به فطرت آرامشی است که نصیب کسانی می‌شود که همواره با قرآن مآنوس بوده و قرآن با روحشان آمیخته شده است، علت این آرامش، انس انسان باحقیقت خویش است.»
این کارشناس علوم دینی در ادامه می‌افزاید:«آنچه سبب می‌شود تا انسان آرامش نداشته باشد، کثرت‌هایی است که در دنیا وجود دارد. از جمله این کثرت‌ها، توجه به مشکلات و دغدغه‌های مادی، بیماری و... است که تمام این کثرت‌ها فقط با وحدت و برگشت به فطرت بر طرف می‌شود. تمام افعالی که نفس ما انجام می‌دهد در مرتبه پایین‌ترین کارهای دنیایی است که انجام می‌گیرد و همه ریشه در حقیقت وجودی ما دارد، اگر حقیقت وجودی ما نورانی شود، افعال ما هم با تأثیر پذیری‌از آن نورانی خواهد شد و آرامش می‌یابیم و در واقع آرامش ما در رسیدن به وحدت است.»
وی با‌ اشاره به تأثیر قدرت روح بر شکست بیماری‌ها، می‌افزاید: «در بحث شکستن ویروس کرونا، اگر روح انسان قوی باشد، بالطبع جسم او نیز قدرت پیدا می‌کند، به همین خاطر است که می‌گویند معصوم علیه‌السلام جز به شهادت از دنیا نمی‌رود، چون روح او از مبداء آفرینش تغدیه می‌شود و باید به سوی آن مبداء حرکت کند.»
این کارشناس علوم دینی تصریح می‌کند:«باید نهایت استفاده را از این شب‌ها و روزهای ماه مبارک رمضان که روزهای پایانی آن را سپری می‌کنیم ببریم، چرا که این فرصت طلایی را در جهت ارتباط عمیق معنوی با خداوند متعال به وسیله قرائت ادعیه‌ها و زیارات نباید از دست داد.»
وی تأکید می‌کند: «انس با قرآن با کیفیتی که عرض شد سبب می‌شود تا انسان از بحران‌ها و مشکلات دور شده و به وحدت درونی برسد. در روایات آمده است حضرت زینب سلام‌الله علیها در حالی که شرایط سختی داشتند با روح بلند برادر گرانقدر خود حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام سخن می‌گفتند و ارتباط برقرار می‌کردند و از آن شرایط بحرانی و مصیبت بزرگ عبور کردند و به همین دلیل پاسخ دادند چیزی به غیراز زیبایی ندیدند! چون در وحدت حرکت می‌کردند و کثرت‌ها نمی‌توانست دامن آن بزرگوار را بگیرد.»
ضرورت نهادینه شدن فرهنگ قرآنی
حضرت آیت الله مکارم شیرازی در یکی از دیدارهایشان، ماه مبارک رمضان را ماه انس با قرآن دانسته و با تأکید بر لزوم تبیین و نهادینه‌کردن فرهنگ قرآنی در جامعه، تحقق این مهم را متضمن سعادت و سلامت جوامع و انسان‌ها عنوان کرده و اظهار می‌دارند: «مولا علی(علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه مطالب بسیاری را درباره قرآن بیان کرده‌اند که اگر جمع‌آوری شود خودش یک کتاب بزرگ می‌شود.»
ایشان ادامه می‌دهند: «امیرمؤمنان علی‌(علیه‌السلام) در نهج‌البلاغه درباره قرآن می‌فرمایند؛ فیهِ رَبیعُ الْقَلْبِ، وَ یَنابیعُ الْعِلْمِ، وَ ما لِلْقَلْبِ جِلاءٌ غَیْرُهُ؛ بهار دل‌ها و چشمه‌هاى دانش در قرآن است و براى قلب و فکر جلایى جز قرآن نتوان یافت.»
آیت الله مکارم شیرازی با بیان اینکه در این فراز نهج‌البلاغه سه اثر مهم قرآن ذکر شده است، یادآور می‌شوند: «نخستین اثر، ربیع القلب بودن قرآن است؛ همچون فصل بهار که همه درختان شکوفه می‌دهند و طراوت و نشاط همه جا را فرا می‌گیرد، قرآن نیز موجب طراوت قلب می‌شود. قرآن بهار دل‌هاست و دقت در قرآن طراوت، نشاط و نورانیت را به قلب انسان هدیه می‌کند.»
این مرجع تقلید شیعیان، دومین اثر قرآن در کلام حضرت امیر(علیه‌السلام) را «ینابیع العلم بودن» عنوان کرده و بیان می‌دارند: «چشمه‌های جوشان علم و دانش در قرآن مجید است و شامل همه علوم می‌شود. سومین فراز فرمایش امیرمؤمنان (علیه‌السلام) درباره قرآن «ما لِلْقَلْبِ جِلاءٌ غَیْرُهُ» است. قلب انسان بر اثر گناه یا غفلت از یاد خدا دچار زنگار و تاریکی می‌شود و جلائی برای قلب انسان غیراز قرآن
نیست.»
آیت الله مکارم شیرازی می‌افزایند: «اگر هیچ جمله‌ای درباره قرآن بیان نشده بود و فقط این فرمایش کوتاه حضرت علی(ع) درباره قرآن می‌آمد برای عظمت و بزرگی آن کافی بود. روخوانی صحیح قرآن، آشنایی با مفاهیم و تفسیر، تدبر در آیات، عمل به قرآن و نشر این مفاهیم، چهار وظیفه مهم برای همه مسلمانان است و به‌ویژه شیعیان باید این مراحل را در زندگی خود پیاده و عملیاتی کنند.»
رعایت پروتکل‌های بهداشتی امور قرآنی کشور
در چهارمین هفته از اردیبهشت‌ماه ۹۹، پس از هفته‌ها تعطیلی نشست‌ها، محافل و برنامه‌های قرآنی به دلیل شیوع ویروس کرونا و محدود شدن این قبیل امور در فضای مجازی، به تدریج و طی این هفته، این امور با رعایت فاصله اجتماعی، مجدد از سر گرفته شد و نشان از این دارد که فعالیت‌های قرآنی نیز بر آن است تا خود را با وضعیت جدید همراه کند.
در ابتدای هفته، معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامه‌های این معاونت در راستای تحقق شعار سال ۹۹ را اعلام کرد که تدوین و ابلاغ سیاست‌های حمایتی برای تولید آثار و محصولات فاخر قرآنی برای گروه سنی کودکان و نوجوانان، حمایت از ناشران تخصصی قرآنی و فرهنگ‌سازی بر اساس آموزه‌های اصیل دینی از طریق تولید محصولات چندرسانه‌ای و انتشار آن در فضای مجازی و سایر بسترهای رسانه‌ای موجود از جمله آنها است.
در دیدار حجت‌الاسلام والمسلمین تقدیری، مدیرعامل سازمان مدارس صدرا با جواد شیخ‌اکبری، مدیر شبکه قرآن و معارف سیما، ضمن تشریح فعالیت‌های سازمان مدارس صدا، درباره تعامل و هم‌افزایی فی مابین و تهیه تولیدات مناسب برای قشر کودک و نوجوان مطالبی عنوان شد. در این جلسه مطرح شد که دغدغه اصلی این است که دانش‌آموزان را درگیر ابعاد مختلف معارف قرآن کنیم و زیبایی‌های قرآن را به آنان انتقال دهیم.
پای درس اخلاق
از قدیم گفته‌اند هر فردی که می‌خواهد مراحل سیر و سلوک را طی کند باید یک مربی یا یک مرشد و مراد داشته باشد تا راه صحیح را به او بیاموزد.
در دوران ما بزرگانی همچون حضرات آیات مجتهدی تهرانی، حق شناس، آقا مجتبی تهرانی و خیلی‌های دیگر بوده و هستند که شاگردانشان و خیلی از افراد توفیق بهره بردن از محضرشان را داشته‌اند.
بخش‌هایی مهم از یکی از سخنرانی‌های ایام ماه مبارک رمضان حضرت آیت‌الله آقا مجتبی تهرانی را بخوانید: «بخواهید یا نخواهید، شما در این ماه مهمان هستید. یک مثال بزنم: مهمانی‌ها و ضیافت‌هایی که ما بر پا می‌کنیم، این‌طور است که شخصی را به منزل خودمان یا محلی که مربوط‌ به ماست دعوت می‌کنیم که از او پذیرایی کنیم. او در پذیرش آمدن یا نیامدن مختار است. اگر خواست می‌پذیرد و اگر نخواست نمی‌پذیرد. این دعوت به ضیافت الهی از این سنخ دعوت نیست که خدا مهمانی به پا کرده و ما را دعوت کرده و گفته بیایید. بعد اگر خواستیم می‌رویم و اگر نخواستیم نمی‌رویم. این‌طور نیست. این دعوت الهی تکوینی است و اصلا تشریعی نیست. سبک دعوتی که خودمان دعوت می‌کنیم، تشریعی است. اگر خواستید می‌پذیرید و اگر نخواستید نمی‌پذیرید. تشریعی یعنی چه؟ مثل احکام. مثلا خدا گفته نماز بخوان. خواستی می‌خوانی و نخواستی نمی‌خوانی. این را تشریعی می‌گویند. اما در باب مسئله ماه مبارک رمضان دعوت به ضیافت، تشریعی نیست. دلبخواهی نیست که  اگر خواستی وارد شوی و اگر نخواستی وارد نشوی. این‌طور نیست، بلکه همه وارد می‌شوند. از مؤمن، کافر و ملحد همه وارد می‌شوند...»