به بهانه سالروز صدور فتوای تحریم تنباکو

رژی مسئله هر روز ماست

کد خبر: ۱۸۸۲۷۸

تاریخ: ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۲۰:۴۳

احمدرضا صفری
میرزا محمدحسن شیرازی ولی فقیه ضدّ روس و انگلیس که 3 سال قبل حکم به تحریم چای و قند روس داده بود در 24 اردیبهشت 1270 خورشیدی علیه انگلیس وارد میدان و با انشاء عبارت «الیوم استعمال تنباکو و توتون باّی نحوکان در حکم محاربه با امام زمان است» از محل غیبت امام زمان(عج) در سرداب مقدس سامرا فتوای تحریم تنباکو را صادر و برای نخستین بار مهدویت را وارد مبارزه، شریعت را مقابل سلطنت و زنان را علیه شاه که تا آن روز ظلّ (سایه) الله می‌نمود، قرار داد. استبداد و استعمار برای اولین بار توأمان مورد حمله قرار گرفت، شعار «شاه باجی سیبیلو» و اولین مرگ بر شاه سر داده شد و شهید حلقه اول بیداری اسلامی تقدیم گردید.
امام(ره) این افتخار انحصاری مرجعیت شیعه را ریشه انقلاب اسلامی و صادره از پیرمردی نحیف با «عقلی بزرگ» تعبیر و به مطالعه تاریخ معاصر از آن مبدأ توصیه کرد، کسروی لائیک آن را نخستین تکان توده ایرانی‌ می‌دانست، یحیی دولت‌آبادی بابی، آن را پاشیدن بذر یکی شدن دین و سیاست در مزرعه روحانیت تلقی کرد و افزون بر اینها، نماینده طراز انقلاب شهید مدرس با بیان «شرط بقای حکومت به احترام آن در میان مردم است و حکومت بدون احترام به درخت بی‌ثمر می‌ماند» به اهمیت فتوا اذعان کردند.
میرزای بزرگ با یک خط، رگ سلطنت را زد و نوشت «الیوم» یعنی حکم، ثانویه و حکومتی است و گفت «استعمال» تا کشیدن، بسته‌بندی، حمل، نگهداری و هر عمل مرتبط با تنباکو را شامل شود و نگفت حرام یا گناه است تا احدی به امید توبه و شفاعت تمرد کند بلکه معادل جنگ با بقیه‌ًْالله شد و همین برای نرفتن هیچ کارگری به کمپانی رژی و اشغال دفاترش همچون تسخیر لانه جاسوسی آمریکا، آتش زدن صدها تن تنباکو توسط تجار و شکستن قلیان‌ها به دست مردم عادی و غلامان دربار و زنان حرمسرا و بی‌چپق ماندن شاه کافی بود تا وقتی ناصرالدین شاه در مراجعه به حرمسرا، ناکام و غضبناک از منبع محرومیتش پرسید از انیس‌الدوله، سوگلی زنان حرمسرا بشنود همان که مرا به تو حلال کرده.
نهضت تحریم، سلاحی علیه نفوذ و اهرم استقلال و ملاک خدمت و خیانت شد، به ایرانی سرخورده از گلستان و ترکمانچای هویت و شخصیت داد، همانند نسبت 15 خرداد 42 به 22 بهمن 57 با فاصله 15 ساله با مشروطه، زمینه حضور علما و مردم در نهضت مشروطیت را فراهم و به فرموده میرزا «موجب اِعلای کلمه ملّت شد و تا قطع ید فرنگی، تحریم بالمره باقی است و استعمار اکنون متوجه قدرت روحانیت شده و برای آن برنامه‌ریزی می‌کند». میرزای شیرازی با پاسخ به 2 سوال «1- چه کسی قرارداد را امضاء کرد؟ شاه» و «2- چه کسی لغو آن را می‌خواهد؟ امام زمان‌(عج)» نشان داد فقط با ولایت و مفاهیم شیعی می‌توان به جنگ استبداد و استعمار رفت و از مستعمره شدن ایران توسط کمپانی هند شرقی انگلیس پیشگیری نمود. دیروز ما تحریم می‌کردیم اما امروز که قوی‌تر هستیم آنها تحریم می‌کنند. رژی مسئله هر روز ماست.