نیاز تقویت زیرساخت‌های فضای مجازی به اختصاص بودجه همانند مقابله با کرونا

کد خبر: ۱۸۷۴۴۵

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۲۰:۱۱

رضا صفری

هر چه که به جلو می‌رویم، این نکته بیشتر برایمان ملموس می‌شود که فضای مجازی تمام ساحت‌های زندگی جوامع امروز را درگیر کرده است. از اقتصاد و فرهنگ و سیاست گرفته تا امنیت، آموزش و پرورش، مدیریت و...، فضای مجازی تعریف جدیدی برای هر یک از این ساحت‌ها ارائه داده است.
با این پیش فرض، هیچ‌گاه فضای مجازی را نمی‌توان صرفاً در حد ابزاری برای ارتباط سریع و آسان انسان‌ها با یکدیگر تنزل داد. به عبارت دیگر، در زندگی امروز، فضای مجازی در دسته ابزار‌های فوق استراتژیک و فوق راهبردی قرار می‌گیرد.
وقتی سخن از مسائل استراتژیک و راهبردی به میان می‌آید، هر کشوری با در نظر داشتن منافع ملی و مردمی خود قدم برداشته و برنامه‌ریزی و عملکردها نیز متناسب با آن طراحی می‌شود. حال مضحک است که گلوگاه‌های راهبردی یک کشور، وابسته به دشمنان آن کشور باشد و در برابر منفعت‌های حداقلی، متحمل ضررهای حداکثری شود.
رهبر معظم انقلاب در بیانات نوروزی خود، به خوبی به این مسئله مهم ‌اشاره کردند که: «امروز قوت در فضای مجازی، حیاتی است؛ امروز فضای مجازی، حاکم بر زندگی انسان‌ها است در همه‌ دنیا؛ و یک عده‌ای همه‌ کارهایشان را از طریق فضای مجازی پیش می‌برند.»(1)
در قضیه کرونا مشخص شد که فضای مجازی و زیرساخت ICT کشور توانایی و کشش یک مدیریت فراگیر مجازی را ندارد. از پرونده‌های سلامت مردم گرفته تا آموزش دانش‌آموزان و دانشجویان و همچنین مدیریت کشور از طریق فضای مجازی، همگی نشان دهنده این مطلب بود که ما در سال‌های گذشته زیر ساخت‌های لازم برای امروز را مهیا نکرده‌ایم و نظرات کارشناسی پشت گوش انداخته شده است؛ در نتیجه نیاز به یک اینترنت سریع و در عین حال ایمن، سالم و ارزان و از همه مهم‌تر زیر ساخت‌های حیاتی مانند شبکه ملی اطلاعات، بیش از پیش احساس شد.
در هر صورت حرکت و استفاده از فناوری و ابزارهای جدید، یک نیاز جدی و اساسی برای جوامع امروز است، اما قطعاً بدون در نظر داشتن یک الگوواره یا پارادایم مشخص و یا بدون زیرساخت‌های بومی، در نهایت در ابعاد مختلف به ضرر کشور تمام خواهد شد.
بعد از گذشت دو دوره از فعالیت شورای عالی فضای مجازی و همچنین روی کارآمدن چند وزیر ارتباطات، هنوز منتظر شبکه ملی اطلاعات هستیم و در زمینه‌هایی مانند سیستم عامل، موتور جست‌وجو، پیام‌رسان و... کشور را وابسته نگه داشته‌ایم. مدیریت و برطرف کردن نیازهای کشور در فضای مجازی فعلی، یعنی چیزی شبیه به اینکه ما همه پول و هست و نیست ایرانیان را در یک بانک آمریکایی- صهیونیستی بگذاریم و از داخل ایران بخواهیم از آن اموال نگهداری کنیم و یا آنها را خرج کنیم!
اما سخنان رهبر انقلاب درباره فضای مجازی، فقط در همین یک سال گذشته کافی است تا بعضاً عینک‌های مصنوعی را از چشم خود برداریم و یک نگاه ساختاری به فضای مجازی داشته باشیم:
«آرایش دشمن آرایش جنگی است؛ از لحاظ اقتصادی، سیاسی و فضای مجازی آرایش جنگی گرفته؛ فقط از لحاظ نظامی علی‌الظاهر آرایش جنگی ندارد که آن هم البته حواس نظامی‌های ما جمع است؛ در مقابل این دشمنی که آرایش جنگی در مقابل ملت ایران گرفته، ملّت ایران بایستی آرایش مناسب بگیرد.»(2) 11/02/98
همچنین ایشان، مهر ماه سال گذشته در مراسم دانش آموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین علیه‌السلام، فضای مجازی را در کنار ابزارهای حیاتی کشور قرار دادند و فرمودند :
«ابزار بایستی پیشرفته باشد؛ بایستی ناوابسته باشد؛ ابزار مال خود شما باید باشد؛ خود شما بایستی ابزار را به وجود آورده باشید، تولید کرده باشید، ابداع کرده باشید؛ به معنای حقیقی کلمه مالک ابزار باید باشید. [ابزار] به‌روز باید باشد...... ابزار بایستی متنوّع باشد؛ [متناسب با] زمین و آسمان و فضا و دریا و مرز و درون قلب کشور، همه جا؛ و ابزار اطلاعاتی و ابزار عملیاتی و همه جور ابزار. تنوع در ابزار هم جزو چیزهایی است که بایستی مورد توجه باشد. مسئله فضای مجازی، امروز جزو ابزارها است؛ مسئله بازی جنگ، امروز جزو ابزارها است؛ به اینها بایستی توجّه کنید.»(3)
اخیراً بعد از شیوع بیماری کرونا و بعد از موافقت رهبری با درخواست رئیس‌جمهور، اجازه برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی داده شد. در سال‌های گذشته نیز دولت از طریق مسلط کردن تلگرام و اینستاگرام و واتس‌آپ بر پیا‌م‌رسان‌های ایرانی و با فروش بیشتر پهنای باند خارجی به شرکت‌های خصوصی و در نهایت مردم، سود خوبی به جیب زده است و از طرفی اپراتورها نیز همواره بخشی از سود خود را باید به وزارت ارتباطات و دولت پرداخت کنند، در کنار آن دولت منابع درآمدی دیگری نیز دارد.
ضروری است که هم به دلیل شرایط کرونا و هم به دلیل حفظ منافع کشور و مردم و هم به دلیل عقب نماندن از فناوری‌های روز، قسمتی از این بودجه‌ها برای زیرساخت‌های فشل فضای مجازی در نظر گرفته شود تا بیش از این دولت زمینه تسلط دشمن بر کشور را فراهم نکند، زیرا در جهان پساکرونایی، قطعاً نیاز به زیرساخت‌های حیاتی و مطمئن فضای مجازی و ارزش حاکمیت و مدیریت در این فضا بیش از پیش خواهد بود.
_________________
پی‌نوشت:
http://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=45227
http://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=42543
http://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=2558&npt=1