تاثیرات مختلف ارسال ماهواره نظامی ایران به فضا از نگاه تحلیلگران خارجی

کد خبر: ۱۸۷۰۶۶

تاریخ: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۲۱:۳۰

پس از قرارگرفتن ماهواره نور در مدار زمین به عنوان اولین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی، تحلیل و نظرهای مختلفی در اندیشکده‌های غربی و منطقه‌ای در ارزیابی این اقدام و اثرات آن در نظم منطقه‌ای و جهانی صورت گرفته است که به نوبه خود به صورت متفاوتی توانایی‌های موشکی و فضایی جمهوری اسلامی را مد نظر قرار داده‌اند.
قدرت موشکی
تکنولوژی به کار رفته و نوع سوخت موشک‌ها، باعث شده تا بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان نظامی و سیاسی جهان، به این باور برسند که موازنه جدیدی در عرصه نظامی و اطلاعاتی به نفع جمهوری اسلامی رخ داده است. علاوه‌بر این ماهواره‌برها در کشورهای دارنده این تکنولوژی از سکوهای ثابت پرتاب می‌شوند اما ماهواره‌بر سه مرحله‌ای قاصد از سکوی متحرک در کویر مرکزی ایران پرتاب شد که این مسئله در نوع خود کم نظیر است. زیرا به نظر کارشناسان و تحلیل‌گران، این اقدام سپاه باعث شده تامراحل آماده‌سازی پرتاپ ماهواره‌بر از دید سازمان‌های جاسوسی آمریکا پنهان بماند. ماهواره‌هایی نیز که قبلا نیروی هوافضای سپاه از سال 1389 پرتاب نموده از ایستگاه فضایی امام خمینی واقع در سمنان بوده است.
«الن کَوَل» در مقاله‌ای در روزنامه لوموند فرانسه می‌نویسد: «موشک بکار رفته برای پرتاب این ماهواره با آنچه تا کنون برای پرتاب ماهواره‌های غیرنظامی بکار رفته بود، متفاوت است و برای نخستین بار تسلط سپاه برای ساختن موشک‌های دوربرد را نشان می‌دهد.» او با ‌اشاره به حادثه رویارویی قایق‌های سپاه با ناو آمریکایی در هفته گذشته تاکید می‌کند:« «پرتاب موشک قاصد می‌تواند برای واشنگتن بسیار نگران‌کننده‌تر از حادثه رویاروئی دریائی هفته گذشته باشد» الن کول با توجه به پرتاب ماهواره نظامی پس از تحریم‌های شدید و بحران جهانی کووید-19 معتقد است پرتاب ماهواره نشان از تحول مهمی در برنامه موشکی ایران است.
«فابیَن هاینز» یکی از کارشناسان «مرکز جیمز مارتین برای مطالعات در باره عدم گسترش تسلیحات اتمی» نیز در ارزیابی اثرات پرتاب ماهواره نور می‌گوید: «با این پرتاب، پاسداران انقلاب موتور پیچیده و تازه‌ای را به نمایش گذاشتند که می‌تواند در موشک‌های بالستیک قاره پیما به‌کار رود». به گفتۀ وی «آن‌ها این‌گونه به رقبای خود نشان می‌دهند که از فناوری بنیادی برای تولید بیشتر چنین سلاح‌هائی برخوردارند.»
توانایی راهبردی و نظم جهانی
ماهواره‌بر قاصد از دو نوع سوخت مایع و یک نوع سوخت جامد استفاده می‌کند تا بتواند ماهواره نور را با موفقیت در فضا قرار دهد. اگر چه جمهوری اسلامی از ماهواره نور برای مقاصد صلح آمیز و قابلیت‌های دفاعی استفاده می‌کند اما کشورهایی که توان ارسال ماهواره نظامی به فضا را دارند، حتی اگر موشک‌های دوربرد نداشته باشند به صورت بالقوه پتانسیل و تکنولوژی ساخت موشکهای دور برد را دارند، بخشی از تحلیل‌های کارشناسان نظامی روی این مسئله متمرکز بود.
پروفسور جودت بهجت، یکی از اعضای مرکز مطالعات خاور نزدیک و جنوب آسیا در دانشگاه دفاع ملی آمریکا در این زمینه می‌گوید: «ایران اولین ماهواره نظامی خود را پرتاب کرده است و به این معنا، در حال حاضر امکانات شلیک موشک‌های قاره‌پیما را نیز دارد.» چنین توانایی راهبردی می‌تواند به تغییر نظم جهانی یا حداقل تسریع‌گذار از نظم تک‌قطبی به چندقطبی موثر باشد.
«آنتونیو کارتولوچی» یکی از کارشناسان ژئوپلتیک آمریکا پس از پرتاب موفق‌آمیز ماهواره نور گفت:«ایران یکی از چندین کشور اصلی است که به شکل دادن به دنیای جدید چندقطبی کمک می‌کند.» چندین بار آزمون و خطای موشک‌های ماهواره بر از یک سو و دخالت‌های پنهان آمریکا برای جلوگیری از موفقیت‌های فضایی در برنامه‌های فضایی باعث شد تا ایران به تکنولوژی پیچیده‌ای در ساخت موشک‌های ماهواره‌بر دست پیدا کند که نظر کارشناسان غربی را به خود جلب کند.
«مایکل المن» کارشناس ارشد دفاع موشکی مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک آمریکا در این زمینه می‌گوید: «تکنولوژی‌ها و عناصری که در ماهواره‌برها استفاده می‌شوند از جمله در سیمرغ و موشک‌های بالستیک قاره‌پیما شبیه هم هستند. هر دو آنها موتورهای موشک قدرتمند، بدنه قوی و سبک، جهت‌یابی درست، واحدهای هدایت، ساز و کار جداسازی در مرحله لازم یا جداسازی محموله، سیستم رهیابی و دورسنجی برای پشتیبانی پیشرفت‌ها و عملیات را دارا می‌باشند. علی‌رغم این شباهت‌ها متهم کردن ایران و استفاده ایران از سیمرغ برای راه‌اندازی ماهواره‌ها به عنوان پوششی برای پنهان کردن گسترش موشک‌های بالستیک قاره‌پیما ‌اشتباه است.»
از سوی دیگر تحولی جدید در موازنه قوای منطقه‌ای رخ داده است اگر چه تا قبل از پرتاب ماهواره نور و رونمایی از قدرت فضایی سپاه، همچنان موازنه قدرت در منطقه به نفع جمهوری اسلامی بود اما پس از اثبات قدرت جدید هوافضای سپاه، این فاصله قدرت باعث به هم ریختن محاسبات و معادلات قبلی شده است. «شائول ینای»، تحلیلگر امور ایران و خلیج‌فارس در مقاله‌ای در روزنامه صهیونیستی معاریو نوشت: «با عملی شدن این دستاورد، ارزیابی کامل از سطح تهدید احتمالی ایران علیه اسرائیل امکان‌پذیر نخواهد بود.»
«وفیق السامرایی» کارشناس مسائل راهبردی و مشاور پیشین جلال طالبانی نیز در تحلیل خود از نتایج پرتاب ماهواره نظامی می‌نویسد: «آمریکا باید قواعد بازی را در خیلج فارس تغییر داده و رفتار خود را بدون هیچ تاخیری اصلاح کند، زمان تهدید و درگیری و ترور و تحریم‌های یکجانبه به پایان رسیده است زیرا ایران با وجود شدت این تحریم‌ها، توانست ماهواره نظامی خود را به فضا پرتاب کند.» با توجه به قدرت موشکی و راهبردی جدید جمهوری اسلامی اکنون ناظران سیاسی معتقدند محدودیت‌های موشکی جمهوری اسلامی تاکنون خودخواسته و درچارچوب تعهدات بین‌المللی بوده است نه تحت تاثیر تحریم‌ها و اگر فشارها به تهران افزایش پیدا کند جمهوری اسلامی به سرعت قادر است توانایی‌های موشکی خود را افزایش دهد.