شبکه «شاد»؛ فرصتی که در دسترس همه نیست!

آموزش مجازی در شبکه‌ای تخصصی و تعاملی ضرورت نظام آموزشی است اما ورود به این عرصه در شرایط فعلی چالش‌برانگیز شده است.

کد خبر: ۱۸۶۶۷۹

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۲۳:۰۱

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، آموزش مجازی همان راهکار ناگزیری است که تعطیلی اجباری مدارس بر اثر کرونا آن را مهمان ناخواسته دانش‌آموزان کرده است، هرچند با وجود ادعای هوشمند‌سازی مدارس و پیشرفت در فضای مجازی از حیث تولید محتوا و برنامه‌ریزی در این عرصه، ابتدای مسیر این نوع آموزش‌ها قرار داریم و مسیری پر فراز و نشیب برای رسیدن به نقطه مطلوب مشاهده می‌شود.
با وجود تمام فراز و نشیب‌ها و خلا‌های موجود، آموزش مجازی در این روز‌های کرونایی تنها راه چاره برای جبران خلا‌های آموزشی است، حال بماند که در سال تحصیلی جاری با وجود تعدد تعطیلات به‌دلیل آلودگی و برودت هوا جای چنین آموزشی خالی بود، اما کیفیت عملکرد موضوعی اساسی است که گویا اقدام شتاب‌زده ورود به آموزش مجازی چندان این جنبه را لحاظ نکرده
است.
جبران عقب‌ماندگی تحصیلی از آموزش تلویزیونی
تا شبکه شاد!
جبران خلا‌های آموزشی از شروع کار با آموزش تلویزیونی در شبکه آموزش کلید خورد و به تدریج پیش رفت تا آنجا که آموزش در شبکه چهار و حتی در مواردی شبکه‌های استانی را هم به خود مشغول کرد و آموزش و پرورشی‌ها از اقبال قابل توجه دانش‌آموزان نسبت به این آموزش‌ها می‌گویند.
بعد از شروع این آموزش‌ها به تدریج موضوع راه‌اندازی شبکه شاد مطرح شد، شبکه‌ای که حرف و حدیث بسیاری از مشکلات زیرساختی گرفته تا ابهام در همکاری با شرکت‌های پیام‌رسان در پی داشت و در نهایت از هفته گذشته آغاز به کار رسمی ‌داشت، اما این آغاز به معنای پایان مشکلات این شبکه نبود و دانش‌آموزان و معلمان ناچار به استفاده از آن شدند.
دست کوتاه مناطق محروم از شاد
با شروع فعالیت شبکه شاد تهیه ابزار‌های لازم برای حضور در این شبکه بیش از پیش خودنمایی می‌کند، حال باید اسمارت فون‌های نسبتاً به روز و اینترنت در دسترس هر دانش‌آموزی باشد تا آموزش غیرحضوری و مجازی را ادامه دهد و باز هم در این اوضاع و در حالی که ادعا می‌شود آموزش مجازی عدالت آموزشی را به جریان انداخته است، برخی دانش‌آموزان به‌ویژه ساکن مناطق محروم از قافله جا ماندند.
حالا آموزش مجازی منوط به داشتن امکاناتی شده است که شاید در اوضاع چند طبقه موجود دستیابی به آن مشکل باشد تا حدی که در مناطق عشایرنشین به زعم مدیرکل آموزش عشایری در برخی مناطق معلمان کلاس‌های درس را برپا کردند، از طرفی دیگر اوضاع و احوال موجود چاره‌ای جز آموزش غیرحضوری را ایجاب نمی‌کند و گویی قبل از هر اقدامی وجود یک اتاق فکر به منظور تمهید لازم برای ورود شاد به نظام آموزشی احساس می‌شد تا آن‌قدر شتاب‌زده طرحی نو و خام در آموزش و پرورش توسعه پیدا نکند.
راه‌های نرفته شبکه شاد در نظام آموزشی
خلا‌های موجود در شبکه شاد امری اجتناب‌ناپذیر است، اما ورود اصولی به این شبکه و ورود حرفه‌ای، آن هم در شرایطی که فناوری در هر عرصه‌ای رسوخ کرده و حتی نقش تسهیلگری دارد، جایگاه قابل توجهی دارد، نظام به شدت متمرکز آموزشی در کشور نیازمند شبکه‌ای تعاملی است تا جریان آموزش و تبادل تجربیات معلمان تسهیل شود.
محمد فقیری استاد دانشگاه فرهنگیان با‌ اشاره به اینکه وجود نظام متمرکز و از بالا به پایین و بخشنامه‌ای موجب کند شدن آموزش و از بین بردن خلاقیت و نوآوری می‌شود، معتقد است: نظام آموزشی اگر معلمان و مناطق را در فرآیندی گفت‌وگومحور آزاد بگذارد، می‌تواند موجب رشد خلاقیت و نوآوری شود، در این ارتباط، شاد می‌تواند نقشه‌های متفاوتِ نظریه‌ها، راهبردها، راهکارها، الگوها، روش‌ها و مهارت‌های آموزشی را‌ ترسیم و معلمان را ‌ترغیب کند تا از آنها استفاده کند.
فقیری با‌ اشاره به وضعیت پیشرفت آموزش مجازی در کشور افزود: آموزش مجازی از نظر انواع پیشرفت زیادی داشته، فضای مجازی و گروه‌های مجازی هم امکان ارتباط و تعامل بیشتری فراهم کرده است، اما از نظر الگو‌ها و روش‌های تدریس مجازی، طراحی آموزشی مجازی، مدیریت کلاس مجازی یا آنلاین، تدوین طرح درس مجازی گرافیک و داده‌نمایی یا اینفوگرافی و کار با پرده‌نگار یا پاورپوینت و فتوشاپ پیشرفت زیادی مشاهده نمی‌شود و معلمان در تشخیص الگو‌های طراحی و اجرای برخط و استفاده از الگو‌های مختلف داده‌نمایی مثل هرمی، فرآیندی، چرخشی، حلزونی و غیره هنوز با مشکلات بسیاری مواجه هستند.
شبکه شاد؛ فرصت یا تهدید
در نظام آموزشی فعلی؟
شاد، اکنون پای ثابت آموزش مجازی شده است و اگر اصول ورود آن رعایت می‌شد شاید چشم‌انداز بهتری برای آن قابل تصور بود، حالا نه از نگاه مخاطب عام بلکه متخصصان امر تعلیم و‌تربیت هم آن را خالی از مشکل نمی‌دانند.
فقیری یکی از مهم‌ترین مشکلات شاد را استفاده دشوار از اینترنت در مناطق دوردست و روستا‌ها برشمرد و گفت: علاوه ‌بر آن مهارت‌های آموزش و کلاس مجازی را در پیش داریم که بهتر است به معلمان و دانش‌آموزان آموزش داده شود، این شبکه باید برنامه‌ای مدون داشته باشد تا مثل برنامه‌های روایت پژوهی، اقدام پژوهی و درس پژوهی دچار روزمرگی نشود همچنین بهتر است بهترین تدریس‌ها و طرح درس‌ها انتخاب شوند و در معرض همه معلمان قرار بگیرند تا توسعه حرفه‌ای شبکه جدی گرفته شود.
وی تأکید کرد: شاد باید بخش ‌تربیتی داشته باشد و به مسائل هوش هیجانی دانش‌آموزان و مشکلات روحی و روانی آنها نیز توجه‌ای خاص کند.
این استاد دانشگاه موفقیت شاد را مشروط بر داشتن برنامه‌ای مدون دانست و گفت: تغییر رویکرد به آموزش مجازی کار دشواری بوده و نیازمند تفکر و تأمل بسیار است، معلمان هم با مهارت‌های توسعه حرفه‌ای بیشتر آشنا شوند. تاب آوری، گفت‌وگو و مشارکت را در فضای مجازی تجربه کنند، گرچه کار در فضای مجازی دشوارتر از کلاس واقعی است.