گرانی میوه و صیفی‌جات در هجوم کرونا و نبود نظارت- بخش پایانی

سایه نقاب مافیای میوه بر چشم حسرت مشتری

کد خبر: ۱۸۶۳۳۵

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۲۰:۳۹

گالیا توانگر
مشکلات زنجیروار به هم پیوسته‌اند تا قیمت میوه و صیفی‌جات سر به فلک بگذارد و سبد خرید خانوارهای کم درآمد تهی از ویتامین‌های مورد نیاز بدن به ویژه در شرایط کرونایی شود.
از یک طرف گلایه باغداران و صیفی‌کاران را داریم که می‌گویند همه محصولشان به دلیل سرمازدگی در بهار از بین رفته و هیچ کس هم دستشان را نمی‌گیرند.
از طرف دیگر دلالان سوءاستفاده‌گر و بی‌وجدانی هستند که می‌خواهند از آب گل آلود -شرایط کرونایی- ماهی بگیرند و هر لحظه با انواع و اقسام شیوه‌ها به بالا رفتن قیمت‌ها در بازار میوه و تره‌بار دامن می‌زنند.
باغداران نیاز به حمایت جدی دارند. با توجه به خسارات وارد شده به باغات و بعضا تخریب ۱۰۰ درصدی اغلب محصولات انتظار می‌رود، مسئولان کمک بزرگی به این قشر زحمتکش کنند.
از سوی دیگر مردم به ویژه اقشار کم درآمد، باید مورد حمایت قرار بگیرند که سبد خرید اقلام و خوراکی‌شان تهی از میوه، سبزی و صیفی نماند؛ چرا که تهی شدن سبد خرید آن‌ها از چنین محصولاتی به منزله تهی شدن سفره‌هایشان از ویتامین‌های مورد نیاز بدن است که در این شرایط کرونایی بیش از پیش لازم و ضروری‌اند.
چشم‌های نظارتی در خواب بهاری
وقتی از گرانی حرف می‌زنیم، فکر ما ناخواسته روی اجناس گران قیمت می‌رود. مانند: ماشین‌های لوکس یا خانه‌های چند صد متری، اما حرف ما حرف دیگری است. امروزه وقتی از گرانی حرف می‌زنیم، منظورمان از ابتدایی‌ترین چیزهاست، گرانی اقلام خوراکی و میوه و صیفی‌جات!
میرزایی یک تحلیل‌گر مسائل اقتصادی توضیح می‌دهد: «بازار میوه دچار آشفتگی شده است و زندگی را برای خانواده‌ها خصوصا آن خانواده‌هایی که چند فرزند دارند، بسیار سخت کرده است. خیلی از خانواده‌ها به جای وعده ناهار و شام  برای فرزندانشان ساندویچ درست می‌کنند تا از هزینه‌ها کاسته شود. باید در ساده‌ترین ساندویچ‌های خانگی هم از سبزیجات و صیفی‌جات استفاده کرد. خیار و سبزی میانِ ساندویچ نان و پنیر به علاوه یک عدد سیب سفید کیلویی 14 هزار تومان، می دانید برای یک خانواده کارگری که این روزها پدر خانواده بیکار هم شده، چقدر آب می‌خورد؟»
وی ادامه می‌دهد: «گرانی سبب بالا رفتن قیمت کالاها شده است، سودجویان نیز اجناس تاریخ گذشته و بی‌کیفیت را وارد بازار کرده‌اند و یا میوه‌ها را احتکار می‌کنند. چشم‌های نظارتی هم گویی در قرنطینه به خواب رفته‌اند.»
جالیزکارانِ فراموش شده در پیچ و خم سیلاب
علیرضا قربانی مقدم یک کشاورز از شهرستان رودبار جنوب(توابع استان کرمان) می‌گوید: «هنوز کشاورزان جنوب کرمان وضعیت اُفت قیمت خیار را فراموش نکرده‌اند و بیشترین خسارت نیز در همین شهرستان رودبار جنوب ایجاد شد. هرسال در زمان برداشت محصول عده‌ای دلال غیربومی در منطقه حاضر می‌شوند و دست روی محصولات کشاورزان می‌گذارند، این‌قدر قیمت را پایین می‌آورند که کشاورز برای پرداخت بدهی‌هایش مجبور به فروش شود. در سال جاری برخی از کشاورزان برای اعتراض به وضعیت موجود محصول را برداشت نکردند و یا محصول خیار را خوراک دام‌ها کردند و یا بارها را خالی کردند که نشان دهند این محصول حتی ارزش خرید بنزین برای حمل نقل را هم دیگر ندارد!»
وی ادامه می‌دهد: «نمی‌دانیم چرا جلوی فعالیت دلالان گرفته نمی‌شود و چرا محصول ما به‌ صورت مستقیم در بازارهای شهرهای بزرگ کشور به فروش نمی‌رود و حتما باید عده‌ای دلال پول کشاورزان را به جیب بزنند؟»
این کشاورز در تکمیل گلایه‌هایش می‌گوید: «بعد از ضرر هنگفتی که برای فروش خیار دادیم، نوبت محصول هندوانه و گوجه شد و تصور می‌کردیم با فروش این محصولات بخشی از ضرر جبران می‌شود؛ اما درحالی‌که خبری از هشدار سیل نبود، طی چند ساعت بارندگی تمامی زمین‌های کشاورزی و حتی خانه‌هایمان مملو از آب شد و هزاران راس دام سبک نیز در سیل تلف شدند. تمامی محصول ما زیر چندین متر گل مدفون شد و بسیاری از زمین‌های کشاورزی صد درصد تخریب شدند.»
کشاورزان در پی شغل جایگزین
عباسی، یکی از کشاورزان اهالی مجن
(توابع استان سمنان) است، می گوید: «تنها منبع درآمدم، دچار سرمازدگی شده و امسال کل سطح زیر کشت باغات منطقه خسارت دیده است.»
وی تصریح می‌کند: «با وجود برخی مراقبت‌ها و رسیدگی شبانه‌روزی به محصولات باغی، امسال -در همین آغاز سال- بر اثر سرما تمام محصول باغی خود را از دست دادم.»
حسینی، یکی دیگر از باغداران شرق استان سمنان است، می‌گوید: «امسال برای سومین سال متوالی محصولات ما به صورت صددرصد نابود شده است و حاصل چند ماه تلاش کشاورزان به یک شب نابود شد.»
وی با بیان اینکه دمای منفی ۷ درجه باعث سرمازدگی محصولات ما شده است، توضیح می‌دهد: «دولت باید به فکر باغداران باشد و از آن‌ها حمایت کند.»
حسینی می افزاید: «امسال باغ زردآلوی ما بر اثر سرما از بین رفت و ما برای جبران خسارت‌ها و تامین امورات زندگی خود باید شغل جایگزین داشته باشیم.»
مافیای ۵ نفره عامل گرانی میوه
در پی شیوع کرونا افزایش تقاضا در بازار منجر به گرانی چند قلم کالا مانند لیموترش، لیمو شیرین و پرتقال شده است.
عضو اتحادیه بارفروشان تهران گفته مافیای ۵ نفره‌ای با عدم عرضه محصولات، قیمت‌های نجومی اعلام کرده‌اند و کالا‌های مورد نیاز مردم را این گونه عرضه می‌کنند.
فعالان حوزه میوه و تره‌بار در این روز‌ها خبر از رشد قیمت برخی از میوه‌ها می‌دهند و می‌گویند: «افزایش تقاضا منجر به گرانی سه قلم کالای لیمو ترش، لیمو شیرین و پرتقال شده و گفته می‌شود هم اکنون قیمت لیموترش به ۱۸ تا ۲۹ هزارتومان، لیمو شیرین به ۱۵ تا ۲۴ هزارتومان و پرتقال نیز به ۴ تا ۶ هزارتومان رسیده است. این در حالی است که قیمت لیموشیرین قبلا بین ۷ تا ۸ هزارتومان و لیمو ترش حدود ۱۲ تا ۱۵ هزارتومان بوده است. همچنین در این مدت قیمت موز نیز تا حدود ۳۰ هزارتومان افزایش پیدا کرده است.
علی متبحری عضو اتحادیه بارفروشان تهران در مورد گرانی برخی از میوه‌ها در بازار می‌گوید: «قیمت موز  طی روز‌های گذشته بسیار بالا رفت و تا ۲۸ و ۳۰ هزار تومان هم رسید آن هم به دلیل کاهش واردات این محصول بود، زیرا واردات این میوه با شیوع ویروس کرونا با محدودیت همراه شد.»
وی درمورد افزایش ناگهانی دو محصول مورد تقاضای مردم در این روز‌ها می‌گوید: «با افزایش تعداد مشتری‌های لیمو ترش و لیمو شیرین، این دو محصول بسیار گران شده‌اند؛ این در حالی است که تولید لیمو ترش در داخل کشور انجام می‌شود و اگر کلیه مخارج آن را در نظر بگیریم نهایتا هر کیلو ۶ هزار تومان باید باشد، نه کیلویی ۲۷ هزار تومان در میدان تره بار عرضه شود.»
متبحری با بیان اینکه پشت گرانی این دو محصول مافیای ۵ نفره هستند، می‌گوید: «در شرایطی که کارگران و برخی از کسبه برای نجات جان مردم در حال تلاش هستند و با وجود این بیماری خطرناک محصولات را به دست مردم می‌رسانند، متاسفانه افراد سودجویی هم هستند که از آب گل آلود ماهی می‌گیرند و با عدم عرضه محصولات، قیمت‌های نجومی اعلام کرده‌اند و کالا‌های مورد نیاز مردم را این گونه عرضه می‌کنند.»
عضو اتحادیه بارفروشان تهران با بیان اینکه اسامی مافیای لیمو شیرین و لیمو ترش را اعلام کرده‌ایم، می‌گوید: «متاسفانه با وجود آنکه اسامی آن‌ها نیز اعلام شده همچنان وضعیت گرانی‌ها ادامه دارد. در گذشته کاسب‌ها برای لیموشیرین اصلا سودی دریافت نمی‌کردند و می‌گفتند این میوه برای مریض است، اما الان برخی بی انصاف شده‌اند، شرایط تغییر کرده و این میوه را به چند برابر قیمت واقعی آن می‌فروشند.»
متبحری در مورد قیمت پرتقال می‌گوید: «در حالی که این میوه جزو اقلام شب عید محسوب می‌شد و باید نرخ آن به قیمت دولتی و ۴۲۰۰ تومان به فروش می‌رفت، متاسفانه شاهد فروش غیرقانونی این محصول در میدان تره بار و سطح شهر و کنار خیابان با قیمت ۶۵۰۰ تومان بودیم و این اقدام غیراخلاقی از سوی وزارت جهاد کشاورزی صورت گرفت.»
عضو اتحادیه بارفروشان درباره میوه‌های نوبرانه نیز می‌گوید: «قیمت گوجه سبز به کیلویی ۵۰ هزار تومان رسیده، این در حالی است که قیمت این میوه پارسال هر کیلو ۲۵۰ هزار تومان بود و قیمت چغاله بادام نیز به هر کیلو ۲۰ هزار تومان رسیده و قیمت این میوه هم در سال گذشته تا ۲۰۰ هزار تومان رسید، اما در حال حاضر ارزان شده و امسال به یک دهم قیمت سال گذشته رسیده است که علت آن، عدم تقاضا از سوی مردم به دلیل شیوع ویروس کرونا ست. به دلیل اینکه این میوه‌ها بدون پوست هستند مردم از خرید آن در شرایط فعلی صرف نظر می‌کنند.»
متبحری در مورد افزایش بارش‌های بهاره نیز می‌گوید: «احتمال آنکه این بارش‌ها منجر به صدمه زدن به میوه‌های سردرختی نظیر زردآلو و گیلاس و آلبالو شود زیاد است، اما امیدواریم قیمت این محصولات خیلی بالا نرود.»
هر کارتن آناناس ۳۷۹ هزار تومان!
تعداد محصولات کشاورزی وارداتی مجاز به کشور ما به علت تنوع محصولات داخلی اندک است، اما همین تعداد اندک نیز تحت تاثیر جهانی شدن شیوع ویروس کرونا با کاهش یا نبود عرضه و افزایش قیمت روبه رو شده است. در کشور ما به دلیل تنوع اقلیم و محصولات نیاز به واردات محصولات کشاورزی اندک است، ضمن اینکه واردات این محصولات به دلیل امکان انتقال بیماری‌ها و آفت‌ها که می‌تواند نتایج جبران ناپذیری برای تولید داخلی داشته باشد، بسیار محدود است.
در حال حاضر تنها ۴ میوه موز، آناناس، نارگیل و انبه مجوز ورود به کشور را دارند. برخی از این محصولات در هفته‌های اخیر افزایش قیمت قابل توجه‌ای داشته‌اند و برخی دیگر در بازار کمیاب یا نایاب شده‌اند.
اسدالله کارگر، رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی تهران، درباره تغییر قیمت این چهار محصول وارداتی، می‌گوید: «رشد قیمت ۴ میوه وارداتی موز، آناناس، نارگیل و انبه از هفته‌های اول شیوع ویروس کرونا در کشور آغاز شد.»
وی ادامه می دهد: «بخشی از افزایش قیمت این محصولات مربوط به جو روانی حاصل از انتشار اخبار مربوط به کرونا بود؛ به طور مثال در هفته‌ای که شایعه تعطیلی مطرح شد، قیمت هر کیلوگرم موز به ۳۰ هزار تومان رسید.»
کارگر بخش دیگر افزایش قیمت را مربوط به مشکلات حوزه واردات و صادرات می‌داند که تشریح دلایل آن باید توسط تجار و فعالان این حوزه انجام شود.
وی قیمت هر کیلوگرم موز را به طور متوسط ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومان و هر کارتن آناناس را ۳۷۹ هزار تومان اعلام می‌کند.
به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و سبزی تهران؛ در حال حاضر نارگیل و انبه در بازار موجود نیست و نایاب شده است.
«اما شیوع ویروس چگونه بر کمبود یا نبود عرضه محصولات کشاورزی اثر داشته است؟»
رضا نورانی، رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی، به این سوال اینگونه پاسخ می‌دهد: «کاهش واردات و صادرات پس از شیوع ویروس کرونا در تمامی بخش‌های تولیدی اتفاق افتاده و بخش کشاورزی نیز از این موضوع مستثنی نیست.»
وی در ادامه می گوید: «در دیگر کشور‌ها نیز مانند ایران در پی شیوع ویروس کرونا شرکت‌های تامین‌کننده با تعطیلی روبه رو شده‌اند و در برخی کشور‌ها نیز فعالیت آن‌ها به طور کامل متوقف شده است.»
نورانی با تاکید بر اینکه همین شرایط برای شرکت‌های حمل و نقل نیز رخ داده است، می‌افزاید: «بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل نیز فعالیت‌های خود را محدود کرده‌اند، به نحوی که انتقال کالا به کندی انجام می‌شود.»
رئیس اتحادیه ملی محصولات کشاورزی تعیین تعرفه مناسب و فراهم نمودن زیرساخت‌های لازم مانند حمل و نقل را از راهکار‌هایی برشمرد که می‌تواند واردات را در شرایط کنونی تسهیل کند.