آغاز سال جدید شمسی با برنامه‌ریزی و همت مضاعف - بخش نخست

موفقیت در گروِ خدمت به هم پیوستگی، توکل، تلاش و تعهد

کد خبر: ۱۸۵۰۲۴

تاریخ: ۱۷ فروردين ۱۳۹۹ - ۲۰:۰۸

گالیا توانگر

مشکلات و چالش‌ها همیشگی‌اند، اگر نباشند باید شک کرد که اساسا در مسیر موفقیت قرار گرفته اید یا نه؟ سال‌ها در گذرند و تنها موفقیت زمانی حاصل می‌شود که ما قدر فرصت‌ها و ایام را بدانیم. از چالش‌ها می‌توان فرصت‌های طلایی خلق کرد. برای مثال در ایام قرنطینه خانگی، خیلی‌ها با برنامه‌ریزی، مشاغل هنری خانگی را دنبال کردند، سیر مطالعاتی خود را با جدیت پیگیری نمودند و یا یک هنر خانگی را آموختند. شما نباید برای تحقق برنامه‌های کوتاه مدت و بلندمدت خود، وابسته شرایط باشید، باید با تلاش و برنامه‌ریزی شرایط خوب را خودتان ایجاد کنید.
خیلی از ما در ذهن برنامه‌هایی داریم که همواره برای تحقق شان تابع به وجود آمدن شرایط بهتریم و به اصطلاح امروز و فردا می‌کنیم، غافل از اینکه در حقیقت شرایط بهتر را با این سهل‌انگاری‌ها ضایع کرده‌ایم. سال جدید شمسی فرصت دوباره‌ای است برای اصلاح‌اشتباهات گذشته و شروع سر فصل‌های جدید در زندگی‌مان.
لازم است اهداف، جهت و برنامه زندگی‌تان را روی کاغذ بنویسید، بهتر آن است که یک دفتر به آن اختصاص دهید. نوشتن اهداف و برنامه، یک ابزار مدیریتی است.
وقتی اهداف و برنامه هایمان را می‌نویسیم، این امر باعث می‌شود، انتخاب بهتری داشته باشیم، کمتر‌اشتباه کنیم، حواسمان پرت نشود، تمرکز داشته باشیم، انرژی‌مان هدر نرود، مدیریت زمان بهتری داشته باشیم و خیلی موارد دیگر و آن قدر مزایای زیادی دارد که خیلی از مدرسان موفقیت به صراحت می‌گویند: «اگر اهدافتان را ننویسید، پس هدف ندارید.»
نیمه پُر لیوان را ببینید
در نظر دارید برای سال 1399 خود برنامه‌ریزی کنید و اهداف جدیدی برای زندگیتان در نظر بگیرید؟ اغلب مردم در آستانه سال نو به چنین مسئله‌ای می‌اندیشند، با‌اشتیاق زیاد اهدافشان را می‌نویسند و با خود عهد می‌کنند که به آن پایبند باشند، اما پس از چند هفته یا شاید کمتر، اغلبشان این هدف‌گذاری‌ها را به دست فراموشی می‌سپارند. نکته قابل‌اشاره در مورد برنامه‌ریزی این است که نوشتن اهداف، می‌تواند شانس موفقیت در آنها را بالا ببرد.
مریم غلامحسینی یک مشاور برایمان درباره چالش‌های موجود در مسیر موفقیت‌های زندگی‌مان می‌گوید: «پرش از روی موانع یکی از انتظارات سفت و سختی است که از خود داریم. با این حال هیچ کسی در زندگی کامل نیست، این مسئله در مورد برنامه‌ریزی‌های افراد هم مصداق دارد؛ اما می‌توانید مشکلات و موانع را از میان بردارید.»
از این مشاور سؤال می‌کنم: «با موانعی که سر راه موفقیت مان ظاهر می‌شوند، چگونه باید برخورد کنیم؟» وی پاسخ می‌دهد: «اول از همه به یاد داشته باشید که برنامه‌ریزی شما هر چقدر هم آسان و اصولی نوشته شده باشد، باز هم تغییر کردن سخت است. برای ایجاد تغییر باید در مقابل خودتان بایستید و مسائلی را تغییر دهید که هرگز آنها را عوض نکرده‌اید. ذات انسان به این صورت است که می‌خواهد همیشه در گوشه امن خود بماند و به همان روند همیشگی که به آن عادت دارد، ادامه دهد. به همین دلیل بسیار مهم است که قدم به قدم پیش بروید و تغییرات ناگهانی و بزرگ برای زندگی خود تنظیم نکنید. پیش از ظهور موانع در مسیر تحقق اهداف، آنها را پیش‌بینی کرده و برای عبور و پرش از روی این موانع دستور کار داشته باشید.»
این مشاور درباره چالش‌های پیش روی موفقیت افراد توضیح می‌دهد: «فکر کردن به اینکه در مسیر خود پیشرفت کمی را شاهد بوده‌اید، یا تصور اینکه هیچ پیشرفتی صورت نگرفته، کاملا ناامیدکننده است. پس برای دورزدن این ناامیدی‌ها که مانع ادامه کار می‌شوند، پیشنهاد می‌کنیم روی عدد کوچک تمرکز کنید.
فرض کنید برای خود این هدف را تعیین کرده‌اید که روزانه مثلا ۸ کیلومتر بدوید. اگر بعد از دو کیلومتر که خسته شدید به این فکر کنید که من فقط دو کیلومتر از مسیر را آمده‌ام و هنوز ۶ کیلومتر دیگر مانده، بیشتر احساس خستگی خواهید کرد و حتی ممکن است در میانه راه بی‌خیال ادامه دادن مسیر بشوید. اما اگر این طور فکر کنید که من دو کیلومتر دویده‌ام و دو کیلومتر بعدی یعنی نصف راه را طی کرده‌ام، بیشتر به شما امید می‌دهد و برای اتمام دو کیلومتر بعدی با‌اشتیاق بیشتری دوندگی خواهید کرد.
این طرز فکر را تکنیک «عدد کوچک ‌تر» نامیده‌اند. بر اساس این تئوری، وقتی نیمه پر لیوان را ببینید، شانس بیشتری برای تحقق اهداف خود خواهید داشت.»
خوشبینی لازم است، اما کافی نیست
پس از تنظیم برنامه‌ریزی برای سال آینده و نگارش لیست هدف‌گذاری به این فکر کنید که بهتر است بخش اعظم فکرتان روی موفقیت‌ها و پیشرفت‌ها متمرکز باشد. فکر کردن به پیشرفت‌اشتیاق لازم برای ادامه مسیر را در دل فرد افزایش می‌دهد.
هما مهدوی یک شهروند با ناراحتی می‌گوید: «سعی می‌کنم خوش‌بین باشم، اما واقعا نمی‌توانم.»
واقعیت این است که خوش‌بین بودن یکی از الزامات موفقیت است، اما به تنهایی کافی نیست.
علیرضا سماواتی یک فرهنگی برایمان می‌گوید: «شما باید در مورد طرز فکر مثبت خود هم تجدیدنظر کنید. گاهی صرفا مثبت‌اندیشی و خوش‌بین بودن، مانع از پیشرفت شما خواهد شد. دلیلش هم این است که شما با رویاپردازی‌های خوش‌بینانه و امیدهای بی‌پشتوانه، فرصت تلاش کردن را از خود می‌گیرید و نمی‌توانید به موفقیتی که مدنظرتان است، برسید. مثبت فکر کردن و امید داشتن به تنهایی کارهای شما را انجام نمی‌دهند و باید برای این هدف کار کنید و از موانع عبور کنید.»
از وی سؤال می‌کنم: «تکنیک بهتر ازخوش‌بینی چیست؟» وی پاسخ می‌دهد: «مثبت اندیش باشید، اما بر اساس اصول واقعی زندگی. هیچ ایرادی ندارد که در مورد اهداف خود رویاپردازی کنید و با خوش‌بینی نتیجه عالی آن را در ذهنتان بسازید و مشعوف شوید؛ اما در همان حین به موانع تحقق رویاها هم فکر کنید و برای عبور از مشکلات برنامه‌ریزی و آینده‌نگری داشته باشید. یعنی، آرزو کنید، به پیامدش فکر کنید، برای موانع راه‌حل داشته باشید و سپس برنامه‌ریزی کنید.»
پشت‌کردن به عادت‌های بد درونمان
دیر رسیدن به جلسات کاری، منفی‌گرایی، دروغگویی، تمارض، مقاومت در برابر تغییر، تصمیم‌گیری عجولانه و... هرکدام جزو لیست عادت‌های وحشتناکی هستند که می‌توانند خوبی‌ها و موفقیت‌های ما را تحت‌الشعاع قرار دهند.
خبر خوش آن است که عادت‌های بد در همه، قابلیت توقف و جایگزینی با عادات خوب را دارد، ولی متاسفانه این جایگزینی نیاز به زمان دارد. در پژوهشی این نتیجه به دست آمده است که برای جایگزینی یک عادت خوب به جای یک عادت بد، به‌طور متوسط 66 روز زمان لازم است (این زمان می‌تواند بین 15 تا 254 روز بسته به رفتار و شخص متغیر باشد).
یک تغییر بزرگ در آستانه سال جدید این است که به عادت‌های بد خود پشت کنید و این مهم نیازمند خودشناسی و صادق بودن با خود است.
محمد صادقیان یک کارمند می‌گوید: «فرا رسیدن ایام نو بهترین فرصت برای پاکیزگی نفس و بازبینی در درونمان است.»
عاطفه نصرت زاده کارشناس ارشد روانشناسی برایمان توضیح می‌دهد: «خودآگاهی برای رهایی از عادت‌های بد یک مهارت الزامی است. خودآگاهی، توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات، نقاط ضعف و قوت، خواسته‌ها و ترس‌هایی که در زندگی ما وجود دارد، است. با داشتن خودآگاهی به خوبی از دلایل توقف عادات بدی که در خود داریم، مطلع خواهیم بود. داشتن نظم و انضباط فردی نیز یکی از مواردی است که می‌تواند کمک زیادی به غلبه بر عادات منفی کند و تنها با ممارست فراوان در افراد ایجاد می‌شود.»
این روانشناس می‌گوید: «یک برنامه آگاهانه می‌تواند در غلبه بر عادات منفی بسیار موثر باشد. شما نمی‌توانید تنها با گفتن شفاهی عبارت«من قصد دارم از هدر رفتن وقت خود در اینترنت جلوگیری کنم»، انتظار موفقیت در توقف آن داشته باشید، بلکه باید برای این کار برنامه‌ای مشخص داشته باشید. یک راه خوب برای این موضوع، آن است که توقف عادات منفی را به عنوان اهداف شخصی خود تعریف کنید. این موضوع باعث می‌شود بتوانید پیشرفت خود را به ‌طور منظم بررسی کنید، تا عادات بد به ‌طور کامل از میان برود.»
وی در تکمیل صحبت هایش می‌گوید: «یکی از بهترین راه‌های جایگزینی عادات خوب به جای عادت‌های بد، از بین بردن موانع است. برای مثال، اگر عادت دارید در جمع همکاران در هنگام صرف ناهار، از دیگران غیبت کنید، می‌توانید تا زمان برطرف شدن این عادت بد، ناهار خود را در محلی دیگر و به‌ صورت انفرادی صرف کنید.
برای جایگزینی عادت‌های خوب آگاهانه تلاش کنید. در اغلب موارد، با اقدام عملی استفاده از رفتارهای خوب، می‌توانید موجب توقف عادات بد شوید. برای مثال اگر شما فردی ایرادگیر در تیم کاری خود هستید، پیشنهاد می‌شود تمرین کنید تا در جلسات به جای انتقاد، از افراد تعریف و تمجید کنید.
اگر از جمله کسانی هستید که عادت دارید به‌ طور دائم در جلسات، ایمیل‌ها پیام‌های خود را کنترل کنید، کافی است با برداشتن یک کاغذ و قلم از تمامی تصمیمات و جزئیات جلسه یادداشت‌ برداری کنید. به این ترتیب خواهید دید به تدریج عادت بد قبلی شما از بین خواهد رفت.»
برنامه‌ریزی باید منعطف باشد
هنگام برنامه‌ریزی کردن خیلی به خود سخت نگیرید و با انعطاف‌پذیری بیشتر برای آینده هدف گذاری کنید. یکی از راه‌های منعطف بودن این است که برنامه جایگزین هم داشته باشید.
خیلی‌ها در حین عملیاتی کردن برنامه‌ریزی‌شان می‌گویند: «من تحت فشار زیادی هستم.» خب این نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی شما بر اساس دلایل ‌اشتباه صورت گرفته است. به خودتان رجوع کنید و ببینید به چه علتی می‌خواهید فلان تغییر را در زندگی یا کار خود ایجاد کنید؟ آیا فرد دیگری این فکر را به شما القا کرده است؟ یا شما خودتان قصد تغییر دارید، پس باید دلیل کافی و اصولی هم برای آن داشته باشید.
مهرداد حمیدی یک شهروند می‌گوید: «برای برنامه‌ریزی، سطح توانایی‌های شخصی و امکاناتم را مورد ارزیابی قرار می‌دهم. موفقیت در برنامه‌ریزی این است که بتوانم حداکثر توانایی‌ها و دارایی هایم را در مسیر تحقق برنامه‌ام مورد استفاده بهینه قرار دهم.»
واقعیت این است که حتی اگر برنامه‌ها طبق برنامه‌ریزی پیش نرفتند، همه چیز را از دست نداده‌اید. برای بار دوم، سوم و... یا حتی بار بیستم تلاش کنید. مهم این است که تلاش خود را متوقف نکنید، ناامید نشوید و با هدف‌گذاری مناسب‌تر ادامه دهید.
اولین و مهم‌ترین پیشنهاد این است که بدانید اگر برنامه‌ریزی شما با شکست روبه‌رو شد، خود را نباید سرزنش کنید و باید بدانید که در این مسیر تنها نیستید. ما انسان‌ها زمانی برای به دست آوردن آن چیزی که تصور می‌کنیم خوب است، با مشقت مواجه می‌شویم که فکر می‌کنیم همه چیز باید سریع و فوری در دسترسمان باشد. با خودتان مهربان باشید و دوباره از نو برنامه‌ریزی کنید. این کار را تا وقتی ادامه دهید که سرانجام موفق شوید.
شکرگزار داشته هایتان باشید
آیا تا به حال به دوروبرتان نگاه کرده و چون جایی که زندگی می‌کنید خانه رویایی شما نیست یا ماشینی که می‌رانید، آن طور که دوست دارید، نیست، احساس کمبود کرده‌اید؟ به راحتی فراموش می‌کنیم که میلیاردها نفر دیگر هستند که وضع‌شان به مراتب از ما بدتر است. آنها بابت داشتن چیزهایی که شما دارید بسیار سپاسگزار خواهند بود.
وقتی زندگی خودتان را با چنین افرادی مقایسه می‌کنید، شاید نتوانید کمکی به آنها بکنید، اما حداقل بابت چیزهایی که دارید سپاسگزار خواهید بود. شاید همه چیز نداشته باشید، اما باید بپذیرید که موهبت‌های فراوانی در اختیار دارید.
دفتر و قلمی بردارید و تمام داشته هایتان را بنویسید. نیازی نیست همه را در یک روز بنویسید. می‌توانید هر روز چند مورد جدید به آن اضافه کنید و هر روز آنها را با صدای بلند بخوانید و از ته دل سپاسگزار داشته‌هایتان باشید. شاید این کار پنج دقیقه بیشتر وقت شما را در شبانه‌روز نگیرد، ولی به شما قول می‌دهم، نتایج آن در زندگی شما خیره‌کننده است.