نگاهی به وضعیت جاده‌ای و تاثیر آن بر کیفیت سفرها- بخش نخست

سیر صعودی عوارض آزادراه‌ها و کم توجهی به خدمات

کد خبر: ۱۸۳۰۸۳

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۶

سمیه دولتی
در حالی که هفته‌های پایانی سال سپری می‌شود، برای سفرهای نوروزی تدارک لازم دیده خواهد شد، اما در این بین هزینه‌های گزاف حمل و نقل، محل‌های اسکان و گشت‌وگذار از طرفی و مشکلات جاده‌ای از طرف دیگر به دغدغه‌ای بزرگ تبدیل شده است که با وجود عوارض‌های سنگین وضع شده، همچنان با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو هستند.
پرداخت عوارض و افزایش منطقی آن غیرقابل انکار است، اما این پرداخت‌ها انتظاراتی را هم در پی دارد که از آن جمله تعمیر و نگهداری جاده‌ها و بزرگراه‌هاست که متاسفانه در سال‌های اخیر کمتر شاهد آن بوده‌ایم. به طوری که در بسیاری از جاده‌ها شاهد چاله‌های خطرناک و یا عدم وجود روشنایی و علایم راهنمایی هستیم و این مسائل و مشکلات سبب نارضایتی شهروندان از وضعیت جاده‌ها و بزرگراه‌ها و همچنین عدم رضایت از پرداخت عوارض شده است.
در ادامه با طرح مشکلات مردم درباره جاده‌ها و بزرگراه‌ها و پاسخ‌های مسئولین، سعی در رفع آن در آینده‌ای نزدیک داریم.
مشکلات جاده‌ای در فصل سرد
بسیاری از مردم بعد از یک سال کار و تلاش بی‌وقفه در این فصل برای سفر برنامه‌ریزی می‌کنند تا با تجدید روحیه برای سال جدید مهیا شوند. مقدمه یک سفر خوب مسیری است که باید طی شود تا به مقصد برسد و این مسیر گاهی با مشکلاتی مواجه است.
«حامد کریم‌پور» یک شهروند حدودا 40 ساله در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «مشکلات جاده‌ها به اندازه‌ای است که اگر بخواهم با جزییات در موردشان صحبت کنم زمان زیادی را می‌طلبد. به طور کلی می‌توان گفت، گرانی عوارض در مقابل عدم ارائه امکانات به مردم، خرابی جاده‌ها و بزرگراه‌ها، عدم نظارت بر عبور و مرور و حمل و نقل جاده‌ای، افزایش قیمت عوارض بدون دلیل و مسائلی از این دست، محدودیت زیادی را برای سفر ایجاد می‌کند.»
وی می‌افزاید: «مسئولین و مدیران مربوطه در برابر تعهداتشان نسبت به مردم باید پاسخگو باشند و دلیل این مشکلات را به روشنی برای مردم بیان کنند.»
این شهروند ادامه می‌دهد: «به جایی رسیدیم که برای رانندگی در جاده‌های آسفالت به جای جاده خاکی باید شکرگزار باشیم و قدردان دولتمردان و توقع بیشتری نمی‌توان داشت!» شهروند دیگری که در خارج از شهر ساکن است و برای رسیدن به محل کارش به ناچار باید جاده‌ها را طی کند، در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «علاوه بر اینکه هر روز باید مبلغ زیادی را برای سوخت هزینه کنم تا به محل کارم برسم، استهلاک خودرو هم به‌دلیل ناهموار بودن مسیر و دست‌اندازهای زیاد بسیار بالاست.» وی مي‌افزاید: «با حقوق دریافتی بنده و کسر این هزینه‌ها در کنار خطرات احتمالی که در اثر این مشکلاتی که در جاده‌ها وجود دارد، چطور می‌شود آرامش خاطر داشت.» این شهروند تاکید می‌کند: «اخیرا از طریق خبرها شنیدم که برخی مسیرها از پرداخت عوارض معاف هستند، اما متاسفانه بنده شاهد دریافت عوارض در همان مسیرها بوده‌ام و این امر نشان دهنده عدم نظارت کافی بر عملکرد آنهاست.»
«محمدرضا خسروی» که سفرهای بسیاری در شهرهای مختلف کشور داشته، در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «برای داشتن یک سفر خاطره‌انگیز و شاد در ابتدا باید آرامش خاطر و احساس امنیت از سفر داشته باشیم. این روزها متاسفانه کمتر این مورد را شاهد هستیم.»
وی ادامه می‌دهد: «در تمام جاده‌هایی که تردد داشتم مشکلات مشابهی را شاهد بودم، اما جاده‌هایی که به سمت جنوب کشور هدایت می‌شوند درصد تخریب بیشتری دارند و اصولا با استانداردهای بین‌المللی فاصله دارند. چرا که برخی از این جاده‌ها با جاده ترانزیت یکی هستند و همین تردد وسایط نقلیه سنگین سبب تخریب جاده می شود در حالی که در تمام دنیا مسیرهای ترانزیت و سواری کاملا از هم تفکیک شده‌اند.»
خسروی می‌افزاید: «یکی از این جاده‌ها جاده شیراز به سمت بندرعباس است که بعد از طی چند کیلومتر جاده ترانزیت به جاده سواری‌رو متصل می‌شود.»
وی تاکید می‌کند: «مشکلات سطح جاده‌ها حتی در تصادفات هم نقش به‌سزایی دارد و با توجه به اینکه در بیشتر ورودی‌ها و خروجی‌ها عوارضی دریافت می‌شود، باید در مقابل این هزینه‌های دریافتی از مردم امکانات در اختیار آنها قرار گیرد که این‌گونه نیست.»
این شهروند تصریح می‌کند: «گاه مشاهده می‌شود که شهروندان برای رهایی از پرداخت عوارض از جاده‌های قدیمی استفاده می‌کنند که این موضوع خود به افزایش تصادفات کمک می‌کند، اما اگر مردم اطمینان حاصل کنند که عوارضی‌ها برای رفاه و آسایش آنها هزینه می‌شود با طیب خاطر پرداخت می‌کنند و از آن فرار نمی‌کنند.»
ارائه خدمات در ازای پرداخت عوارض
برخلاف تصور برخی دولتمردان که معتقدند نیازی نیست مردم را در جریان جزئیات صرف بیت‌المال قرار دهند، اگر چنانچه مردم بدانند که هزینه‌هایی که پرداخت می‌کنند به چه منظور و با چه هدفی صرف می‌شود و همچنین شاهد این هزینه‌ها در جهت منافع عموم باشند، بدون مقاومت و نارضایتی می‌پردازند. از مالیات و عوارضی گرفته تا سایر هزینه‌ها قطعا در چنین شرایطی اعتماد متقابل و ازبین رفتن فاصله مردم با دولت سبب پیشرفت روزافزون کشور خواهد شد.
«بهرامی» یکی از شهروندان، درخصوص مطالبات به حق مردم از دولت اینچنین می‌گوید: «مردم برای بهره‌مندی از بهترین خدمات محق هستند و حقوق شهروندی ایجاب می‌کند که مسئولان بهترین شرایط را برای رفاه حال مردم مهیا کنند. به‌خصوص مردم ایران که همیشه در عرصه‌های مختلف نشان دادند پای نظام ایستاده‌اند و همان میزان که ایستادگی و پشتیبانی کردند، به همان اندازه هم باید خدمات مناسب دریافت کنند و طعم خدمات نظام و ثمرات انقلاب را بچشند.» وی می‌افزاید: «مسئولان باید خود را خدمتگزار مردم بدانند تا همچنان مردم و مسئولان در کنار یکدیگر برای اعتلای نظام تلاش کنند.»
«حسن بجنوردی» که از ساکنین شهر جدید پردیس است و هر روز از این آزادراه تردد می‌کند، در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «بنده هر روز برای رسیدن به محل کارم و برگشت به منزل بالاجبار مسافتی را از آزاد راه باید طی کنم که طبیعتاً از عوارضی عبور می‌کنم که با گران شدن مجدد این عوارضی نه تنها این آزاد راه مشکلات ما اهالی پردیس را مرتفع نکرد، بلکه ما برای رهایی از پرداخت هزینه سنگین عوارضی مجبور هستیم از جاده پر پیچ و خم قدیمی پردیس برای رسیدن به مقصد استفاده کنیم.»
وی می‌افزاید: «در سال 90 نرخ عوارضی پردیس هزار و پانصد تومان بود که در همان ایام مسئولان اعلام کردند تا 3 الی 4 سال آینده عوارضی برای ساکنین پردیس رایگان می‌شود! اما امروز نه تنها این اتفاق نیفتاد، بلکه برای میانگین حدود 20 دقیقه رانندگی باید 4 برابر قبل هزینه پرداخت کنیم.»
این در حالی است که طبق دستورالعمل وزارت راه و شهرسازی، خودروهای عمومی که بیش از 40 بار از یک عوارضی در طول یک ماه عبور می‌کنند 50 درصد تخفیف می‌گیرند که 20 درصد تخفیف مربوط به خودروهای پلاک عمومی و 30 درصد مربوط به تردد بیش از 40 بار خودروها در ماه است.
«روح‌الله» از شهروندانی است که مرتباً در جاده‌ها و آزاد راه‌ها تردد می‌کند با گلایه از وضعیت جاده‌ها و آزاد راه‌ها در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «اخذ عوارضی از شهروندان جهت تعمیر مسیرهای عبوری انجام می‌گیرد، اما متأسفانه هیچ اقدامی در این خصوص صورت نگرفته و هر روز بر فرسودگی و خرابی آن‌ها اضافه می‌شود.»
وی می‌افزاید: «چندی پیش اخذ عوارض به صورت الکترونیک را برای سهولت پرداخت و رفاه حال شهروندان تأسیس کردند که متأسفانه در این مورد هم اشتباهات فراوانی رخ داد به طوری که پرداخت به صورت دستی در اولویت شهروندان قرار گرفت.» این شهروند ضمن تأکید بر تأثیر دوربین‌های راهنمایی و رانندگی در جاده‌ها و بزرگراه‌ها می‌گوید: «نصب دوربین‌ها در جاهایی که امکان دید دارند سبب شده است که رانندگان متخلف در زمان نزدیک شدن به دوربین‌ها از سرعت‌شان بکاهند و بعد از عبور از آن تا دو برابر سرعت‌شان را افزایش می‌دهند.»
وی تصریح می‌کند: «این امر نیز علاوه بر اینکه منجر به تصادف خواهد شد، از طرفی هم با وضعیت جاده‌ها و آزادراه‌ها سرعت بالا باعث ندیدن چاله‌ها و مشکلات مسیر شده و گاهی علت تصادف انحراف ناگهانی به دلیل خرابی جاده عنوان می‌شود.»
شناخت چالش‌های بخش حمل و نقل جاده‌ای
یکی از سؤالات رایج مردم در این بخش، علت گرانی نرخ عوارض آزادراه‌ها و جاده‌هاست در حالی که اغلب مسافران از مشکلات آسفالت، عدم روشنایی کافی، نبود علایم هشدار و... ابراز ناراحتی
می‌کنند.
به نقل از خبرگزاری تسنیم، طی مراسمی با حضور معاون وزیر راه و معاون توسعه ساختمان بنیاد مستضعفان قطعه یک آزادراه تهران- شمال در تاریخ 98/11/23 زیر بار ترافیک رفت. خودروها تا ساعت 14 روز فوق‌الذکر از این قطعه بدون پرداخت عوارضی عبور کردند. این در حالی است که سعید شاهسواری مدیرعامل شرکت آزاد راه تهران- شمال اواسط آذر ماه امسال بیان می‌کند: «یکی از مهمترین قطعات، آزادراه تهران- شمال است؛ به این دلیل که کل آزادراه تهران- شمال 67 کیلومتر مسیر تهران- کرج- چالوس را کوتاه می‌کند که 60 کیلومتر آن در منطقه یک اتفاق می‌افتد. این مسئله به لحاظ ترافیکی کمک شایانی به تردد می‌کند. ضمن اینکه براساس برآوردهای صورت گرفته توسط مشاور پروژه سالانه 86 میلیون لیتر سوخت صرفه‌جویی می‌شود؛ یعنی حدود 450 میلیارد تومان از دوش دولت برداشته می‌شود.»
وی تأکید می‌کند: «کاهش تردد از محور تهران- کرج، کاهش آلودگی، کوتاه شدن زمان سفر و عبور ایمن از دیگر ویژگی‌های افتتاح قطعه یک آزاد راه تهران- شمال است.»