مروری بر علت‌ها و اهداف انقلاب شکوهمند اسلامی- بخش نخست

نقش برجسته فرهنگ در شکل‌گیری انقلاب اسلامی

کد خبر: ۱۸۱۶۰۹

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۰:۱۰

رضا الماسی

تنها شب جمعه دهه مبارک فجر فرا رسیده و دل خیلی‌ها از مردم کشورمان پر می‌زند برای زیارت شهدا. اولین روز از هفته‌ای که گذشت، وقتی تصاویر حضور رهبر معظم انقلاب را در حرم مطهر حضرت امام(ره) و گلزار شهدای بهشت زهرا می‌دیدم، شوق زیارت در دلم صد چندان شد. امروز بهترین فرصت برای شستشوی دل در کنار تربت پاک شهیدانی است که اثر آنها در گوشه گوشه سرزمین پهناورمان پخش است.
امروز نگاه بسیاری از رسانه‌ها معطوف به دربی پایتخت در ورزشگاه آزادی‌خواهد بود و از چند روز مانده به این بازی تحلیل‌های متنوعی از مسائل حرفه‌ای فوتبال گرفته تا حواشی عرفی و حتی غیر عرفی آن پوشش داده شده است. اما اگر لنز دوربین‌ها را به سمت جنوبی‌ترین نقطه تهران بچرخانیم، خیل مشتاقانی را در بهشت‌زهرا خواهیم دید که در شلوغی‌های دنیای امروز، خودشان را از روزمرگی‌های معمول رهانیده و سری به قهرمانانی زده‌اند که واقعیت خارجی دارند و این خود یکی از مهم‌ترین نعمت‌ها و برکات انقلاب است.
مطابق آموزه‌های دینی ما، دو نكته‌اي كه انسان به عنوان يك موجود آگاه دائما بايد به آن توجه داشته باشد، يكي نعمت‌هايي است كه خدا به ما عطا فرموده و دیگری توجه به وظيفه‌اي است كه در مقابل اين نعمت‌ها بر دوش‌مان آمده است.
آقای رضا اسلامی، فعال فرهنگی در این خصوص برایمان توضیح می‌دهد: «بنابر تجربه و مشاهدات‌مان و همچنین آنچه از فرمایش اساتیدمان استفاده کرده‌ایم؛ ما در دوراني زندگي مي‌كنيم كه يك نعمت‌هايي خدا به ما داده كه نظيرش را جز زمان پيغمبر اكرم(ص) و اميرالمؤمنين(ع) با تفاوت‌هايي كه داشتيم سراغ نداريم و آن نعمت برقراري نظام اسلامی است که با از خودگذشتگی صدها هزار شهید جان‌بر کف به وجود آمده و مردم عزیزمان هم همواره قدر این قهرمانان واقعی را دانسته و می‌دانند. در طول 14 قرني كه از عمر اسلام مي‌گذرد، اين جور فرصتي براي برقراري يك نظامي بر اساس دين به وجود نيامده، مخصوصا با توجه به اين آثار عظيمي كه در همه كشورهاي اسلامی بخشيده و موجش به كشورهاي غير اسلامی هم رسيده است.»
عامل اصلی نعمت انقلاب
قهرمان انگاشتن شهدا واقعیتی است که هر انسان آزاده‌ای اگر لحظه‌ای آن را تصور کند قطعا تصدیقش خواهد کرد. اما سؤالی که به ذهن متبادر می‌شود این است که چه تحول و عاملی باعث شد صدها هزار نفر در طول نیم قرن گذشته، تا پای جان به میدان بیایند و خون خود را پای آرمان‌های انقلاب اسلامی بریزند؟
اسلامی در این خصوص اظهار می‌دارد: «مطابق تحلیل‌هایی که از کارشناسان و علمای انقلاب شنیده‌ایم؛ از جمله عوامل اصلی که منجر به تحقق اين نظام مقدس گردید، آگاهي بود كه در جامعه اسلامی ما پيدا شد. هم نسبت به مزاياي اسلام و هم نسبت به تبعات شوم ساير نظام‌ها و اين يك مقوله فرهنگي است. این عامل مستقيما با اقتصاد، مسائل نظامي و ساير مسائل سر و كار ندارد. درك اين كه ساير نظام‌ها چه ضررهايي به انسانيت زدند و رژيم گذشته ما چه ضررهايي به ايران زد و در مقابل نظام اسلامی چه خدمتي مي تواند براي بشريت بكند محل بحث است. درك اين مطلب‌ها بود كه زمينه را فراهم كرد براي اين كه مردم به نداي امام راحل گوش فرا بدهند و آماده يك حركت همگاني با عزمي راسخ براي ساقط كردن رژيم گذشته بشوند. پس در يك كلمه مي‌توانيم بگوييم مهم‌ترين عاملي كه باعث شد كشور و ملت ما توفیق درك اين نظام را پيدا كند تحولي بود كه در فكرش پديد آمد.»
او می‌افزاید: «ما اگر بخواهيم اين نظام ادامه داشته باشد و گسترش پيدا کرده و عمق پيدا كند، بايد همين عامل را تقويت كنيم. يعني درك ما نسبت به اسلام و بركاتي كه براي فرد و جامعه دارد افزایش پیدا کند. هر چه اين را بيشتر بفهميم و باور كنيم، عزممان براي خدمت به اين نظام و تقويت آن بيشتر مي‌شود. طبق قانون استثناناپذير الهي، اگر قدر نعمتي را دانستيم و شكرش را به جا آورديم حتما خدا زياد خواهد كرد. لذا قدرشناسي از اين نعمت اين است كه ما پايه‌های فكري و فرهنگي انقلاب را تقويت كنيم.»
فرهنگ؛ ماهیت انقلاب اسلامی ایران
«سه موضوع در تقویت کشور بسیار نقش دارد: یکی مسئله‌ علم و فناوری است، یکی مسئله‌ اقتصاد است، یکی مسئله‌ فرهنگ است... البته از همه‌ این‌ها مهم‌تر، مسئله‌ فرهنگ است؛ بخصوص در سطح باورها و عقاید مردم. می‌بینید چقدر دارند سرمایه‌گذاری می‌کنند... بسیاری از سرمایه‌های گوناگون بین‌المللی صرف ایجاد رسانه‌های اثرگذار می‌شود، از قبیل ماهواره و اینترنت و موبایل و امثال این ها؛ دارند سرمایه‌های زیادی را صرف می‌کنند برای اینکه بر روی عقاید مردم و باورهای مردم اثر بگذارند و این‌ها را در واقع از حیطه‌ نفوذ نظام اسلامی و ارزش‌های اسلامی خارج کنند؛ که البته پادزهر آن هم این است که ما بتوانیم در سطوح مختلف، نسبت به باورها طرح‌های تبیینی و اقناعی داشته باشیم؛ علمای ما، سازمان‌های فرهنگی ما، سازمان‌های تبلیغاتی ما، گویندگان ما و صداوسیمای ما باید بتوانند این باورها را در ذهن مردم تثبیت کنند و تعمیق کنند که البته ارتباط مستقیم علما با مردم، یک عامل و عنصر بی‌بدیلی است؛ هیچ چیزی جای این را نمی‌گیرد، هیچ چیزی؛ حتی صداوسیما که یک رسانه‌ فراگیر است، نمی‌تواند جای ارتباط مستقیم علما و متفکرین دینی را با مردم بگیرد.» (رهبر انقلاب در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری 13/06/1393)
حجت‌الاسلام هادی رضاپور، پژوهشگر حوزه علمیه قم تفاوت اصلي انقلاب اسلامی ایران با همه انقلاب‌هاي دنيا را در فرهنگ اين انقلاب دانسته و به گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «عناصري مانند فكر و ايمان و ارزش‌ها و دل‌بستگي‌هاي مردم در همه انقلاب‌ها مساوي نيست. انقلاب اكتبر روسیه براي اين نبود كه مردم پايبند به يك ارزش‌هايي بودند و مي‌ترسيدند آن ارزش‌ها از بين برود. انقلاب كبير فرانسه هم اين طور نبود و ساير انقلاب‌های ريز و درشتي كه در همين عمر كوتاه ما خيلي‌ها شاهدش بوديم. هيچ كجا در هيچ كدام از اين انقلاب‌ها عناصر فرهنگي كه در انقلاب ما وجود داشت، وجود نداشت و همه اين‌ها برمي گردد به دیدگاه انسان نسبت به مبدا و معاد و هستی و هدف خلقت و به تبع آن سلسله باورهايي كه مردم ما داشتند و ارزش‌هايي كه به آن پايبند بودند.»
او دو عنصر اصلي فرهنگ را باورها و ارزش‌ها معرفی کرده و می‌افزاید: «اگر ما بخواهيم انقلاب‌مان واقعيتش محفوظ بماند، تحريف نشود، نسل آينده از دستاوردهاي آن بهره‌مند شود، راه خودش را براي ادامه و حفظ اين آثار پيدا كند، تحريفي در حقيقت اين انقلاب واقع نشود و مسيرمان را‌ اشتباه نکرده و گم نکنیم، بايد سعي كنيم فرهنگ اين انقلاب را درست بشناسيم و آن را حفظ كنيم. در يك كلمه اسلام شناسی و شناساندن آن به نسل جدید. آنچه از روز اولي كه نهضت امام خمینی(ره) شروع شد و ایشان آن را محور سخنان و رفتارشان قرار دادند يك كلمه بود؛ اسلام. تا آخرين لحظه هم آنچه مورد توجه ایشان قرار داشت همين يك كلمه بود. همه چيز در سايه اين كلمه است، نه اینکه صرفاً يك عده مسلمان انقلاب كردند، بلکه هدف برقراري اسلام، پياده شدن احكام اسلامی، ترويج ارزش‌هاي اسلامی و بالاخره حاكميت اسلام در جامعه است. پس عنصر اصلي انقلاب ما عنصر فرهنگي است، عنصر اصلي، نظامي، اقتصادي، سياسي و... نبود، همه اين‌ها بود اما در سايه آن فرهنگ اسلامی، چون اسلام آنها را
مي خواست.»
پافشاری بر مبانی فکری
حجت‌الاسلام والمسلمین رستمی رئیس‌نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها که چند روز قبل در مراسم 30 سالگی اتحادیه جامعه اسلامی دانشجویان حاضر شده بود، با ابلاغ پیام رهبر معظم انقلاب خطاب به تشکل‌های دانشجویی در این مراسم، تصریح می‌کند: «اخیراً در محضر رهبر معظم انقلاب به ایشان گفتم که اتحادیه جامعه اسلامی دانشجویان نشستی دارد و از شما تقاضا کرده است که پیامی به مناسبت برگزاری سی امین سالگرد تاسیس این اتحادیه صادر کنید که ایشان فرمودند؛ اولاً به آنها سلام برسانید ثانیاً بگویید امروز بیشتر از همیشه کشور به عنصر مومن حزب‌اللهی نیاز دارد و هر چه می‌توانند بر روی مبانی پافشاری کنند.»
او اضافه می‌کند: «امروز جنگ ما یک جنگ تمدنی است و رهبر معظم انقلاب به نظریه‌پردازان تمدنی دستور داده‌اند به فکر طراحی یک تمدن به جای تمدن غرب باشند و قطعا این تمدن جدید نیز باید تمدن نوین اسلامی باشد.»
در این میان كاري كه شيطان دائماً در مقابله با انقلاب دنبال می‌کند این است كه درك مردم را به درك انحرافي قبلي برگرداند.
حجت‌الاسلام رضا پور توضیح می‌دهد: «شیاطین برای مقابله با انقلاب تبلیغ می‌کنند که پيشرفته ترين تمدن، تمدن غربي است! ما اگر بخواهيم پيشرفت كنيم بايد از آنها تقليد كنيم، در واقع از میل به پیشرفت استفاده می‌کنند تا به دست خود رژيمي را سركار بياوريم كه آنها بپسندند. افكار و انديشه‌ها و باورها و ارزش‌هايي را بپذيريم كه آنها پذيرفتند تا به آن قله تمدن خيالي كه آنها رسيدند ما هم برسيم! اين فكري بود كه قبل از انقلاب هم ترويج مي شد. سال‌ها و ده‌ها سال به خصوص از صدر مشروطيت تا به حال با تمام قوا اين فكر را ترويج مي كردند و كم و بيش آثاري هم داشت. بسياري از مردم ما هم فريب خورده بودند و باور كرده بودند كه ترقي يعني فرنگي شدن، تمدن يعني تمدن غربي اروپايي، سعادت و پيشرفت يعني آنچه آنها دارند، آزادي يعني همان بي بندوباري و لجام گسيختگي كه آنها دارند و چيزهايي از اين قبيل. يعني آنها الگو شده بودند براي ما و آنچه ما را عوض كرد تغيير اين الگو بود كه با هدايت‌هاي حضرت امام(ره) و ياران ايشان و اجابت مردم تحقق پيدا كرد.»