تحریم‌های ۴۰ ساله هم مانع پیشرفت ایران نشد

از آقایی محققان زیست فناوری ایران در آسیا تا جهش خیره‌کننده دانش فضایی کشور

کد خبر: ۱۸۱۴۳۴

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ - ۲۱:۴۶

کشورمان ایران پس از انقلاب به پیشرفت‌های بسیاری در حوزه علم و فناوری دست یافته است؛ شاید این مسئله نیاز به تحقیق و بررسی هم نداشته باشد چرا که آمار به صورت واضح و مبرهن نشانگر پیشرفت‌های علمی ایران پس از
انقلاب اسلامی است.
در این میان پیشرفت محققان کشورمان در حوزه فناوری‌های نوظهور شاید حتی از رشته‌های دیگر هم واضح‌تر باشد که جایگاه جهانی علم ایران در رشته‌های نانوفناوری، دانش فضایی و زیست فناوری نشان دهنده این ادعاست.
به گزارش خبرگزاری فارس، ایران در حال حاضر در میان پنج تولیدکننده نخست آسیا در حوزه تولید محصولات زیست فناوری قرار گرفته است؛ اما این دانش چیست و چه فایده‌ای برای مردم دارد؟
زیست فناوری چیست؟
زیست فناوری‌ مجموعه‌ای‌ از روش هایی‌ برای‌ تولید، تغییر و اصلاح‌ فراورده‌ها، به‌نژادی‌ گیاهان‌ و جانوران‌ و تولید میکروارگانیسم‌های خاص است؛ این دانش دارای شاخه‌های متفاوتی است که از این منظر می‌تواند تاثیرات بسیاری در حیات انسان‌ها حتی در اقتصاد جوامع داشته باشد به طوریکه برخی کارشناسان و محققان این رشته، زیست فناوری یا بیوتکنولوژی را به‌ درختی‌ تشبیه‌ کرده‌اند که‌ علومی مانند زیست‌ شناسی‌ مولکولی‌، ژنتیک‌، میکروبیولوژی‌، بیوشیمی‌، ایمونولوژی‌، مهندسی‌ شیمی‌، مهندسی‌ بیوشیمی‌، گیاه‌شناسی‌، جانورشناسی‌، داروسازی‌، کامپیوتر و غیره از جمله شاخه‌های این درخت محسوب می‌شود.
زیست فناوری در بخش‌های موردنیاز هر جامعه از جمله حوزه‌های دارویی، کشاورزی، دام و طیور، تغذیه و زیست محیطی، پزشکی و درمانی، مهندسی زیست، کاتالیست‌های زیستی، زیست توده و انرژی زیستی کاربرد دارد.
پیشرفت ایران در زیست فناوری
مسئولان نهادهای علم و فناوری ایران برای پیشرفت در حوزه زیست فناوری اسناد بالادستی تدوین کرده و فعالیت‌های منسجمی انجام دادند به طوریکه در قالب این اسناد از محققان حوزه زیست فناوری برای انجام فعالیت‌های تحقیقاتیشان حمایت‌هایی صورت گرفت.
این حمایت‌ها به جایی منجر شد که ایران در دانش زیست فناوری بین پنج تولیدکننده نخست در آسیا قرار گرفت.
مصطفی قانعی دبیر ستاد توسعه زیست فناوری معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در این زمینه به آمار فروش شرکت‌های دانش‌بنیان در کشور‌اشاره می‌کند و می‌گوید: براساس آمار، بالاترین فروش محصولات دانش‌بنیان کشور مربوط به محصولات زیست فناوری است و محصولات فناوری پیشرفته در این حوزه مشتریان بسیاری دارد.
وی اضافه می‌کند: امسال در حوزه دارو‌های زیست فناوری، ایران ۲۲ قلم محصول تولیدی را به بازار عرضه کرد و در حوزه کشاورزی نیز استفاده از کود زیستی می‌تواند سبب افزایش محصولات کشاورزی شود.
قانعی معتقد است: محققان ایرانی با وجود محدودیت‌ها و تحریم‌ها ثابت کردند که می‌توانند از تهدیدها به عنوان فرصت استفاده کنند و حتی در محدودیت‌ها هم به پیشرفت برسند.
وی با‌اشاره به حمایت‌هایی که از شرکت‌های دانش‌بنیان این حوزه برای دستیابی به پیشرفت صورت گرفت، می‌گوید: شرکت‌های تازه کاری که از دریافت وام و سرمایه می‌ترسیدند را زیر نظر خود قرار دادیم و صندوق زیست را راه‌اندازی کردیم، این صندوق به صورت صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر اداره می‌شود و در صورت شکست شرکت‌ها هیچ سرمایه‌ای از آنها بازپس
گرفته نمی‌شود.
منصور کبگانیان دبیر ستاد علم و فناوری نقشه جامع علمی کشور هم با‌اشاره به اهمیت دانش زیست فناوری برای مسئولان علمی کشور، این بخش را از اولویت‌های ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور می‌داند و می‌گوید: با توجه به سهم زیست فناوری در بازارهای جهانی، تدوین سند توسعه زیست فناوری در دستور کار ستاد نقشه جامع علمی کشور قرار گرفت.
ایران در حال حاضر در جایگاه خوبی در زمینه دانش زیست فناوری است به طوریکه دستیابی به سه درصد از بازار دنیا در این حوزه چشم انداز محققان ایرانی در زمینه دانش زیست فناوری است.
وقتی تحریم‌های ۴۰ ساله هم مانع پیشرفت دانش فضایی ایران نمی‌شود
یکی دیگر از حوزه‌های علمی که شاهد پیشرفت خیره‌کننده جوانان این کشور در بستر انقلاب اسلامی بوده است حوزه دانش فضایی است.
پیشرفت علمی ایران در حوزه‌های مختلف علم و فناوری بر کسی پوشیده نیست، بخصوص در حوزه‌های فناوری پیشرفته که محققان ایرانی جایگاه بسیار خوبی در منطقه و حتی در دنیا دارند؛ از جمله فناوری‌هایی که می‌توان به پیشرفت چشمگیر ایران در این فناوری‌اشاره کرد فناوری فضایی است که جایگاه کشورمان در رتبه‌های جهانی نشان دهنده این پیشرفت است.
ساخت ماهواره‌هایی با کاربردهای مختلف و خلق ثروت و تولید محصول در این حوزه سبب کسب جایگاه‌های مناسب علمی در فناوری فضایی شده است.
از فناوری فضایی
و کاربردهای آن بیشتر بدانیم
فناوری فضایی مجموعه‌ای از دانش‌ها و فناوری‌هایی است که بشر برای بررسی فضای اطراف کره زمین و سایر اجرام آسمانی، اقدام به سفر، اقامت در آن، تحقیق و داده‌برداری رباتیک و غیر رباتیک می‌کند.
توسعه اقتصاد فضایی با استفاده از توسعه کاربرد فضایی نیز در جوامع علمی جهانی مورد تأکید است، کارشناسان این حوزه معتقدند حوزه فضایی فرصتی برای خلق ثروت است و در بخش‌اشتغال‌زایی و کارآفرینی هم می‌تواند موثر باشد.
بر این اساس، کشورهای مختلف تلاش کرده‌اند برای پیشرفت در حوزه فضایی فعالیت کنند و ایران نیز با تلاش محققانش به جایگاه خوبی در کشور رسیده است.
جایگاه ایران در فناوری فضایی دنیا
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ایران ماهواره‌های مختلفی را به فضا پرتاب کرده و جایگاه ایران در عرصه فناوری فضایی دنیا ارتقا یافته است.
توسعه فناوری فضایی از ۲۵ سال گذشته در ایران آغاز شده و محققان ایرانی به دانش ساخت ماهواره‌های کوچک و دانشجویی، سنجش از راه دور و نیز ماهواره‌برهای داخلی دست یافتند به طوریکه کشور ما در منطقه با اقتدار رتبه اول و در دنیا رتبه ۱۱ را به خود اختصاص داده و به چرخه کامل فناوری فضایی دست یافته ایم.
مسیر پیشرفت‌های ایران در حوزه فناوری فضایی از زبان مسئولان این حوزه شنیدنی است.
مرتضی براری رئیس‌سازمان فضایی کشور و معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این زمینه می‌گوید: در حال حاضر ایران دارای جایگاه خوب جهانی در حوزه فضایی است و به چرخه کامل فضایی دست یافتیم که این پیشرفت در حالی بوده که در تمام سال‌های پس از انقلاب اسلامی این حوزه با تحریم مواجه بوده است اما تحریم‌ها تاثیری بر پیشرفت و تلاش محققان کشورمان نداشت و با بهره‌گیری از خودباوری جوانان‌ کشورمان توانستیم فناوری فضایی ایران را توسعه دهیم.
براری در آینده از وجود ۶ ماهواره آماده خبر داده و می‌گوید: یکی از برنامه‌های مهم این سازمان این است که در سال آینده بتوانیم فرآیند پرتاب ماهواره‌ها را در هر فصل از سال با هر پرتاب طی کنیم.
دانش ساخت ماهواره ایران بومی است
وی با تاکید بر اینکه با کمک دانشمندان کشور دانش ساخت ماهواره ایران صددرصد بومی است، گفت: در حال حاضر کشور ایران به این توانایی و دستاورد رسیده است که بتواند با استفاده از توان دانشمندان خود، در عرض ۹ ماه طراحی و ساخت ماهواره دیگری را انجام دهد. این در حالی است که حوزه فضا می‌تواند در بخش‌های مختلف کشور نه تنها نقش محوری داشته، بلکه اقتصاد را
متحول کند.
رئیس‌سازمان فضایی کشور ادامه داد: یکی از موفقیت‌های سازمان فضایی ایران در طراحی و تولید ساخت انواع ماهواره‌ها، عزم جدی و استمرار در این مسیر است که در راستای منویات مقام معظم رهبری انجام می‌شود. در واقع باید بگویم هدف ما توسعه کشور و رسیدن به رفاه اجتماعی است، به طوری که ما معتقدیم ماهواره می‌تواند به عنوان پیشران توسعه کشور باعث تحول
تکنولوژی شود.  وی اظهارداشت: وجود ماهواره در کشور می‌تواند باعث افزایش رونق تولید و همچنین افزایش ارزش افزوده محصولات داخلی کشور شود.
منوچهر منطقی دبیر ستاد توسعه فناوری‌های حوزه فضایی و حمل‌ونقل پیشرفته معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری نیز با بیان اینکه ما رتبه اول منطقه هستیم، می‌گوید: در سال ۲۰۱۶ در مهندسی فضا رتبه ۱۴ دنیا بودیم که در سال ۲۰۱۷ جایگاه ایران سه پله ارتقا یافت و به رتبه ۱۱ در دنیا رسیدیم. محققان کشورمان بارها از آمادگی برای طراحی و ساخت ماهواره با کاربردهای مختلف خبر داده‌اند و با این روند مردم ایران می‌توانند به پیشرفت بیشتر ایران در صنعت فضایی در سال‌های آینده امید
داشته باشند.