هدف، وسیله را توجیه نمی‌کند(زلال بصیرت)

کد خبر: ۱۷۳۵۰۲

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۹۸ - ۲۱:۱۰

ما موظفیم در جهت صلاح کشور و رسیدن به اهداف انقلاب، در حدتوان تلاش کنیم؛ این مسئله یکی از محکماتی است که همواره ثابت است و نباید به خاطر اینکه چند مرتبه تلاش کردیم و نتیجه دلخواه را نداشته است، دلسرد شویم.
کناره‌گیری از فعالیت‌های اجتماعی، دام شیطانی
بهترین نمونه از سیره اهل‌بیت‌(ع) در این‌گونه مسائل، شرکت امیرالمومنین(ع) در گروه شش نفره‌ای است که خلیفه دوم را تعیین کرد. می‌دانیم که رفتاری که مسلمانان با آن حضرت داشتند چگونه بود؛ اما ایشان نه تنها در مشورت دادن به خلفا مضایقه‌ای نمی‌کردند، بلکه حتی در شورای شش نفره هم شرکت کردند؛ در حالی که ایشان علم یقینی به نتیجه داشتند، اما باز هم شرکت کردند و می‌دانیم که نتیجه هیچ یک از جلسات به نفع ایشان تمام نشد.
این مسئله شاهدی بر این مدعاست که کنار کشیدن از مسائل اجتماعی و عدم تلاش برای تحقق اهداف اسلام قابل قبول نیست؛ مگر در شرایطی که آنقدر تقیه لازم باشد که نتوان حتی یک ادعا را اظهار كرد؛ مانند رفتاری که امام صادق(ع) با منصور دوانیقی و موسی‌بن‌جعفر‌‌(ع) با هارون الرشید داشتند.
شاید شناختن شرایط كنوني جامعه و مقایسه آن با صدر اسلام براي برخي دشوار باشد،اما فرمایشات امام راحل(ره) و رهبر معظم انقلاب ـ‌که می‌دانیم شایسته‌ترین افراد برای رهبری مسلمانان هستند‌ـ برای ما حجت است؛ ایشان هم مكرراً تصریح كرده‌اند که دخالت در امور اجتماعی و سیاسی از واجب‌ترین واجبات است. لذا تصور كنار كشيدن از انجام وظيفه اجتماعي به خاطر تجربه شكست‌هاي ظاهري در گذشته دام شیطان است.
همه افراد نسبت به مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی در یک سطح نیستند،توقع اینکه آرمانی داشته باشیم که همه يكسان نسبت به آن معتقد باشند و تا پاي جان براي رسيدن به آن صبر و مقاومت كنند، توقع بجایی نیست. مگر نه اينکه برخی از کسانی که به دعوت حضرت سیدالشهدا‌ (ع) و به اطاعت امر ولی امر مسلمین به کربلا آمده بودند، ایشان را رها کردند؟! حتی گروهي از یاران امام حسن‌(ع) ایشان را «مذل‌المؤمنین» خواندند!
آیا با وجود اختلاف سطح شناخت افراد، نباید به صورت تشکیلاتی کار کرد و هر کس باید خودش به تنهایی فعالیت کند؟مراجعه به رأي اکثریت آخرین راه حلی است که می‌توان از طريق آن مشکلات ناشي از اختلاف نظر و شناخت را كاهش داد. مطرح شدن بحث مراجعه به رأی و نظر اکثریت از سوي حضرت امام(ره) نیز گویای همین مسئله است که قرار نیست همیشه افراد، هم‌نظر باشند. البته باید سعی کرد با رفتار مناسب و گفتار متین، نظرات دیگران را جلب کرد و حتی مخالفت خود با نظر دیگران را با ملاطفت و ملایمت مطرح کرد.
هوای نفس، سر منشا همه مفاسد
ریشه همه مفاسد عالم، جهل و غفلت یا هوای نفس است. ممكن است برخی افراد واقعا غرض و سوء نیتي نداشته باشند، اما نتوانند حق را بشناسند و در تشخیص‌شان دچار اشتباه بشوند؛ همین الآن باور قلبي برخی از متدینین این است که چاره‌ای جز سازش با آمریکا نداریم و فقط به خاطر احترام به امام(ره) شعارهای تندی كه ايشان علیه آمریکا داد را ادامه دادند؛ اما از نظر آنها واقعیت چیز دیگری است و نمی‌توان با آمریکا مقابله کرد!!
اما عامل دیگري که تأثیر بیشتري در رفتار نادرست افراد دارد، هوای نفس است؛ افرادی به خاطر تنبلي و بی‌حالي دوست ندارند زحمت و دردسر و تهمت‌ها را به جان بخرند یا منافع خود را در خطر می‌بینند؛ لذا تمايلي ندارند كه به حق عمل کنند.
باید از ابتدا مراقب باشیم که هم در تشخیص احکام و وظایف شرعی اشتباه نکنیم و هم خواسته‌های نفسانی پنهان در وجودمان مانع انجام وظایف نشوند. گاهی خواسته‌هایی که در دل افراد پنهان است، موجب می‌شود كه نخواهند در جایی تصمیم درست را اتخاذ کنند و دائم برای کار خود بهانه و توجیه می‌آورند؛ اما ریشه مخالفت با تصمیم درست هوای نفس است.
به عنوان نمونه قصد ما این است که در انتخابات از افراد صالح حمایت کنیم تا دین خدا را یاری کنند؛ اما گاهی نيت قلبي‌مان این است که در کنار یاری دین خدا، ما هم به نوایی برسیم و جایگاهی به دست بیاوریم و با غفلت از اينكه ممكن است رسیدن به منافع شخصي و گروهي برایمان مهمتر از یاری دین شده باشد، دوست داریم مردم، حزب ما را عامل بهبود اوضاع و کارها بدانند! این از دام‌های خطرناک و پنهان است و کمتر کسی می‌تواند خود را از چنین دام‌هایی برهاند.
اگر بخواهیم اوضاع کشور اصلاح شود و انقلاب در مسیر صحیحي پیش برود، باید ابتدا تشخیص خود را درست کنيم تا به شناخت صحيح برسيم و به تهذیب نفس خود براي مقابله با تمايلات شخصي و گروهي بپردازيم، در مرحله بعد هم به دنبال کسانی باشیم که این دو مؤلفه اساسي، یعنی شناخت و تقوا را داشته باشند.
هدف، وسیله را توجیه نمی‌کند
ابتدا باید مسائل اجتماعی برای خود ما حل شود؛  بعد از آن با روشي صحیح برای دیگران نیز روشنگری شود. گاهي انسان تحت تأثير وساوس شیطاني تصور می‌کند که مطلبي را به عنوان وظیفه شرعی مطرح می‌کند، اما در واقع براي مطرح کردن خود يا منافع دنيوي ديگر است. لذا همه ما باید با هوای نفس مقابله کرده و خودسازی کنیم و این را به یکدیگر هم سفارش کنیم.
هر کسی بايد از خود سؤال کند كه آیا در این دو جهت در حدتوان تلاش کرده است یا خیر. شاید کسی که در میدان سیاست وارد می‌شود، فقط به پیروزی خود می‌اندیشد تا از اين طريق قدرت را در دست بگیرد؛ اما آیا وظیفه شرعی ما همین است؟ و آیا از راه‌هاي مشروع و خداپسند براي رسيدن به اين هدف استفاده مي‌کنیم، یا ما هم به شیوه‌هایي از قبیل شایعه‌پراكني و متهم كردن رقيب متوسل مي‌شويم؟ آیا از نگاه ما نیز هدف، وسیله را توجیه می‌کند؟
در حالی که رهبری بیشترین اهتمام را نسبت به جوانان مؤمن و انقلابی دارند، بسیاری از این جوانان که مخلصانه می‌خواهند وظیفه خود را انجام دهند و برای انقلاب تلاش می‌کنند، تدريجاً سؤالاتی در‌باره برخي رفتارها و عملكرد رهبري برایشان پیش می‌آید؛ طبیعتاً بسياري از جوانان شرايط و موقعيت لازم براي مشاهده افق بالاتر را ندارند؛ لذا ممكن است از اين نكته غفلت كنند که مثلاً اگر رهبری از برخي افراد حمایت نكنند، مشکل يا خطری بزرگ نظام را تهدید خواهد کرد؛ در واقع رهبر با اين كار خود دفع افسد به فاسد کرده است. اما کسانی که افسد را نمی‌توانند ببینند، به فاسد انتقاد می‌کنند؛ این همان خطايي است که برخي از اصحاب امام حسن‌(ع) و ساير ائمه طاهرين هم به آن مبتلا شدند.
نكته‌اي كه بايد همه به آن توجه داشته باشيم اين است كه باور کنیم بهترین راه برای موفقیت، توسل به اهل‌بیت‌(ع) است؛ توسل هم تنها روضه‌خواندن و‌گریه کردن نیست؛ براي انجام هر کاری اول امام زمان(ع)را یاد کنیم و بر ایشان صلواتی بفرستیم و از ایشان بخواهیم تا دستمان را بگیرند. تجربه‌های متعددی نشان می‌دهد افرادی که چنین توسلاتی داشتند در عمل، مورد عنایت آن حضرت قرار گرفته‌اند.
بیانات آيت‌الله مصباح يزدي (دام ظله) در دیدار با جمعی از
شورای مرکزی جبهه پایداری؛ قم‌؛ 31/4/98
زلال بصیرت روزهای پنج‌شنبه منتشر می‌شود.