گزارشی از داخل اردوگاه اصلاحات 4 ماه مانده به انتخابات

اصلاح‌طلبان بر سر دوراهی؛ شکست انتخاباتی یا عبور از نعش اصلاحات

تشتت بنیانی و مناقشات اساسی اصلاح‌طلبان در حوزه اتخاذ رویه نسبت به انتخابات مجلس در اسفندماه بیش از آنکه نوید وحدت بدهد، حاکی از ناامیدی زودرس آنها و مؤید پیش‌بینی ساده پیامد انتخابات اسفند ماه از سوی همان‌ها است.

کد خبر: ۱۷۳۳۴۵

تاریخ: ۰۳ آبان ۱۳۹۸ - ۲۱:۴۷

سرویس سیاسی ـ

هوای انتخاباتی اردوگاه اصلاحات صاف نیست. تشتت بنیانی و ستیزهای محوری متأثر از تضاد نظرهای اساسی در سطوح بالاتر عناصر اصلاح‌طلب در حیطه اتخاذ رویه‌شان نسبت به انتخابات مجلس در اسفندماه فصل خزان را در مجموعه اصلاح‌طلبی نیز حاکم کرده است. این شرایط بیش از هر مؤلفه دیگر ناشی از ادراک آنها از احاطه مردم بر پیوستگی و پیوندشان با مجموعه دولت و ناکارآمدی‌ آن است. امری که نه نتیجه باریک‌بینی و ژرف‌نگری که به دلیل گرفتاری و دست و پنجه نرم کردن با آن، روشن، محسوس و قابل درک برای آحاد مردم است. وضعیت فعلی آنها همچنان که از پاییز سوی زمستان می‌رویم، سردی و شدت و حدت بیشتری به خود می‌گیرد.
دچار شدن به همین مخمصه بود که طیف اصلاح‌طلب را برای خلاصی از آن به تقلای فرافکنی و به کار بستن ‌ترفند انداخت اما درایت و هوشمندی افکار عمومی ‌ورای ایجاد فضای آلوده سیاسی است و کثرت مشکلات مردم منتج از حمایت اصلاح‌طلبان از روحانی و رویکرد او پیشاپیش آن را بلا اثر ساخته است. این مؤلفه همان‌طور که به آن‌اشارتی رفت، خاصه ناشی از آن است که مردم اصلاح‌طلبان را ملحق و مربوط به دولت و کارنامه‌اش می‌دانند.
علی‌رغم آنکه دولت دستپخت اصلاحات است، این طیف زمانی کوشید با دولت فاصله گذاری کند و زمانی نیز مشارکت مشروط را پیش کشید اما وضوح غایت ‌ترفندمآبانه این تکاپوها برای افکار عمومی ‌بسیار بود چراکه اینها کنش طیفی بود که باید پاسخگوی وضع موجود باشد. مردم اصلاح‌طلبان را شریک در کارنامه دولت می‌دانند و برایشان حتمی ‌و مسلم است که دولت دستپخت اصلاح‌طلبان است.
به موازات ادعاهای اصلاح‌طلبان نیز عناصری از همین طیف به مخالفت برخاستند و تأکید کردند که کارنامه دولت، کارنامه اصلاح‌طلبان است. آنها همچنین مشارکت مشروط را زیر سؤال برده و رد کردند. مناقشه دیگر آنها بر سر رهبری اصلاحات بود. عده‌ای از حزب کارگزاران بر طبل لزوم رهبری جدید برای اصلاحات کوبیدند و حتی گفتند اساساً اصلاحات رهبر نداشته است.
انواع و اقسام صداها
آشفتگی اردوگاه اصلاحات همچنان ادامه دارد. محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور دیروز در حاشیه جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران حضور یافت و درباره اظهارات اصلاح‌طلبان درخصوص جدایی اعتدالیون و حزب توسعه از مذاکرات انتخاباتی مجلس در شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان، گفت: ما الان آن‌قدر گرفتاریم که وارد بحث انتخابات نشده‌ایم. نه ائتلاف را می‌شود تایید کرد نه جدایی را می‌شود تایید کرد. ما در شورای مرکزی حزب اعتدال و توسعه هم بحث انتخابات زیاد کرده‌ایم و استان‌هایمان فعال هستند. ولی اینکه ما چگونه می‌خواهیم وارد شویم را گذاشته‌ایم تا کمی ‌پیش رود. ضمن اینکه ما از خود اصلاح‌طلبان نیز یک صدا نمی‌شنویم.
وی افزود: انواع و اقسام صداها از آنجا بیرون می‌آید. یعنی الان تفرقی که در اصولگرایان هست همین تفرق در اصلاح‌طلبان است. ما یک خرده ببینیم که بالاخره آن صدای واحد چیست تا بعدا تصمیم بگیریم.
به گزارش تسنیم، رئیس‌دفتر رئیس‌جمهور در پاسخ به این سؤال که آیا در جلسات شورا شرکت می‌کنید و نماینده می‌فرستید، گفت: نه. ما هیچ وقت نبوده‌ایم. ما یعنی حزب اعتدال و توسعه هیچ وقت از روز اول تا حالا  در شورای عالی اصلاح‌طلبان نبوده‌ایم. ما در مقطع انتخابات مجلس94 یک ائتلاف با هم کردیم و البته در انتخابات ریاست‌جمهوری با هم ائتلاف کردیم. ما جزو شورای اصلاح‌طلبان نیستیم. ما ائتلاف کردیم. اگر لازم باشد دوباره هم با هم صحبت می‌کنیم. اگر فضا مناسب باشد این کار را خواهیم کرد.
ضربه راهبرد ائتلافی به اصلاحات
در سوی دیگر، محمدرضا عارف، رئیس فراکسیون امید در دیدار با جمعی از فعالان سیاسی استان خوزستان گفته است: وقتی در یک جبهه سیاسی اختلافات بروز کند همه بازنده خواهند بود و آن کسی که از مواضع خود در چارچوب سیاست‌ها و راهبردهای کلی جبهه کوتاه می‌آید برنده خواهد شد.
وی همچنین راهبرد ائتلافی جریان اصلاحات در مجلس دهم را موجب ضربه به اصلاحات دانسته است. به گزارش ایسنا به نقل از امیدنامه، عارف گفته است: برخی رویکردهایی که در انتخابات‌های گذشته داشتیم هزینه‌هایی را هم برای گفتمان اصلاحات ایجاد کرد. در انتخابات مجلس دهم راهبرد جریان اصلاحات راهبردی ائتلافی بود و این راهبرد به گفتمان اصلاحات هم ضربه‌هایی زد، به همین دلیل در انتخابات مجلس یازدهم باید با لیست اصلاح‌طلبانه به میدان بیاییم.
تدبیر اصلاحات قفل کرده است
محمدرضا تاجیک، فعال اصلاح‌طلب نیز در گفت‌وگویی که هفته پیش روزنامه شرق آن را منتشر کرد، می‌گوید: جریان اصلاح‌طلبی در آستانه انتخابات و به تعبیر دولوز فرانسوی در وضعیت تحلیل‌رفتگی توأم با فقدان تصمیم و تدبیر قرار دارد. جایی که تصمیم و تدبیر قفل کرده و هر تصمیم و تدبیری با هزینه‌های جدی مواجه است... جریان اصلاح‌طلبی دیگر توانایی بسیج عمومی ‌و بیدارسازی جامعه آرمیده و به عبارتی زیبای خفته ما را ندارد.
وی معتقد است: فرض من این است که اصلاح‌طلبان واقعاً در تقاطع دو چهارراه ایستاده‌اند؛ چهارراه بیرونی و درونی. چهارراه بیرونی معطوف به انتخابات است که نمی‌دانند کدام راه را بروند.
اصلاحات برای شکست خوردن بیاید زیرا به تعطیلات تاریخی نیاز دارد
مشاور رئیس دولت اصلاحات می‌گوید: پیش‌بینی من این است که جریان اصلی اصلاح‌طلبی حتی اگر شروطش محقق نشود، باز هم در انتخابات شرکت خواهد کرد... تحلیل من این است که جریان اصلی اصلاحات در هر شرایطی در انتخابات شرکت می‌کند...معتقدم اصلاحات این‌بار برای شکست خوردن شرکت کند. چراکه به تعطیلات تاریخی نیاز دارد. وی همچنین معتقد است: اصلاح‌طلبان امروز در چهارراه درونی‌ای ایستاده‌اند که یک راهش گسست رادیکال است؛ یعنی گسست از کلیت جریان اصلاح‌طلبی چراکه دیگر جریانی به نام اصلاح‌طلبی کارآمدی ندارد. ما باید در کالبد دیگری رسوخ کنیم تا استراتژی و تاکتیک‌مان عوض شود. باید چشممان را بشوییم و جور دیگری به جامعه نگاه کنیم و طرح کاملاً نویی دراندازیم.
نعش جان باخته اصلاحات
تاجیک می‌گوید: باید شرایط انضمامی‌ و واقعی جریان اصلاح‌طلبی را دقیقاً تحلیل کنیم و ببینیم این جریان ضعیف و نحیف که درون خودش 72 ملت است و به بازی قدرت عادت کرده آیا برون از دریای قدرت می‌میرد؟ باید دید در چنته و توانش چه دارد. در غیراین صورت میان فضای نظری و عملی شکاف ایجاد می‌شود و این هر دو هزینه‌های جدی روی دست اصلاح‌طلبی خواهد گذاشت... یک تصمیم تاریخی می‌تواند ما را از شرایط کنونی رها و جریان اصلاح‌طلبی جدیدی را ایجاد کند. می‌تواند نعش این جان‌باخته عزیز را زیر پاهای ما قرار دهد و دیگر چیزی از آن باقی نماند.
وی گفته است: باورم این است که وضعیت اکنون اصلاح‌طلبان، پی‌آیند حرکت استراتژیکشان در سال 92 بود. اگر وضعیت اکنون اصلاح‌طلبان مناسب است یا اگر امروز در غم نزارش، زاری می‌کنیم نتیجه آن تصمیم است. بارها گفته‌‎ام آنها که، آنهایی که با تصمیم‌شان و به نام عقلانیت سیاسی، کل جریان اصلاح‌طلبی را ذبح کردند و به محاق و حاشیه بردند، ـ برای اینکه به هر شکل ممکن در قدرت حضور داشته باشند ـ باید به تاریخ و به مردم پاسخگو باشند... جریان اصلاح‌طلبی نمی‌تواند در منظر و... مردم، خودش را از فضایی که در اکنون جامعه وجود دارد و از هزینه‌هایی که بر افکار عمومی ‌بار می‌شود، کنار بکشد. تصمیم و استراتژی‌ای که هوشمندانه نبود و هنوز هم برایش هزینه می‌دهیم، در آینده هم پرداخت خواهیم کرد. نمی‌دانم در چه شرایط تاریخی‌‎ای کمر راست خواهیم کرد.
امیدی ندارم
مشاور رئیس دولت اصلاحات اظهار داشته است: امیدی ندارم که جریان مرسوم اصلاح‌طلبی بتواند حرکت کند و اگر حرکت کرد، موفق شود...معتقدم استراتژی ما باید حضور اقلیت مؤثر باشد... اگر اراده کلی جریان اصلاح‌طلبی شرکت در انتخابات باشد و پیروز شود توصیه می‌کنم سعی کنیم از گذشته درس بگیریم... مگر اصلاحات جریان نخبه پرور نبود. حالا چرا باید برای یافتن یک نخبه آن‌قدر عاجز باشیم که به دیگران دخیل ببندیم؟
اصلاح‌طلبان اعتبار اجتماعی ندارند
در سوی دیگر نیز احمد زید‌آبادی، روزنامه‌نگار اصلاح‌طلب در میزگردی که مصطفی تاجزاده معاون سیاسی وزیرکشور دولت اصلاحات نیز حضور داشت و تبدیل به مناظره شد، گفت: اگر این بساط اصلاح‌طلبی برچیده شود کلی سود دارد و از وضعیت ضررناک فعلی بهتر است... اصلاح‌طلبان اعتبار اجتماعی ندارند که بخواهند یک جنبش اجتماعی راه بیاندازند. وی در این میزگرد که خبرگزاری فارس از آن به‌عنوان ادامه پینگ‌پنگ اصلاحات ـ کارگزاران چهار ماه مانده به انتخابات تعبیر کرده است، برای مثال می‌گوید اگر شکوری راد به‌عنوان پزشک به فشافویه برود و 10بیمار را معالجه کند اثرگذارتر است.
زید‌آبادی گفته است: «من در سال88 معتقد بودم میرحسین موسوی پیروز می‌شود ولی معتقد بودم که موفق نمی‌شود چون آمریکا در هرصورت ایران را تحریم می‌کرد و با موسوی صنمی ‌نداشت که تحریم نکند.»
با این اوصاف، وضعیت متشتت اصلاح‌طلبان بیش از آنکه نوید وحدت بدهد، حاکی از ناامیدی زودرس آنها و مؤید پیش‌بینی ساده پیامد انتخابات اسفند ماه از سوی همان‌ها است.