بازخوانی مکتوب مستند « خارج از دید۲ »

تکرار تجربه تروریسم اقتصادی علیه کوبا در ایران

کد خبر: ۱۷۲۳۶۲

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۳۹۸ - ۲۰:۰۹

تجربه‌ای که کوبا را به تسلیم در برابر آمریکا و برقراری رابطه مجبور کرد اهرم اقتصادی بود. روزنبرگ از آمریکایی‌ها می‌خواست تجربۀ آمریکا در کوبا را تکرار کنند. آمریکا با وضع تحریم‌های سنگین و فلج‌کننده بر دولت فیدل کاسترو و سپس نفوذ در اقتصاد کوبا سرانجام منجر شد تا رائول کاسترو، برادر فیدل، در سال 1387 روی کار بیاید و به‌تدریج فضا را برای گفت‌وگو با آمریکایی‌ها باز کند. در همان زمان در آمریکا اوباما روی کار آمد. همه چیز هماهنگ شده بود. با تحریم و ایجاد شبکه اقتصادی وابسته به غرب، سرانجام در سال 1393 کوبا در برابر آمریکا تسلیم شد و به توافق اقتصادی با آمریکا تن داد. در حالی‌که با روی کار آمدن ترامپ، آمریکا یک‌جانبه این توافق را لغو کرد و به این ترتیب به جز تحقیر کوبا در عرصۀ بین‌الملل وضعیت درونی کشور نیز کاملا متزلزل شد.
در ایران نیز یکی از اهداف اصلی آمریکا، ایجاد چرخۀ غیرملی اقتصاد با تکیه به سرمایه‌های غربی بود. سایپ، مرکز کسب‌وکار بین‌الملل، زیرمجموعه وزارت امورخارجه آمریکا، که با هدف طراحی پروژه‌های اقتصادی بخش خصوصی در کشورهای هدف تشکیل شده، مهم‌ترین موسسۀ نفوذ اقتصادی است.
بابک یکتافر، برنامه‌ریز ارشد سایپ و عضو کمیتۀ مشورتی، هدف از فعالیت‌های سایپ در ایران را توانمند کردن جامعۀ مدنی با محوریت جوانان ایرانی از طریق کارآفرینی و هم‌چنین افزایش ظرفیت بخش خصوصی در ایران برای درگیر شدن در مسائل ملی ایران ذکر کرده است.
سایپ در سال 1390، روی موضوع اقتصاد بخش خصوصی در سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه متمرکز شد. اما تمرکز اصلی سایپ از همان اول روی ایران بود و در موضوع ایران نیز تمرکز اصلی روی حضور زنان و جوانان. در سال 1391، سایپ روی فعالیت‌های استارت‌آپی نیز متمرکز شد. از آن پس قرار بود چشم‌انداز انقلاب استارت‌آپی در ایران نیز دیده شود. سال بعد مسالۀ اکوویژن یعنی «پژوهش و داده‌ها از چشم‌انداز اقتصادی ایران» برای سایپ فراهم شد. حالا همۀ اطلاعات در اختیار سایپ بود یا در واقع در اختیار وزارت خارجۀ آمریکا و کاخ سفید. همزمان بازوهای اجرایی مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری استارت‌آپ‌ها و سفارت‌خانه‌ها و خاندان‌های وابسته به رژیم پهلوی نیز در ایران فعال شده بودند. پروژۀ نفوذ حالا می‌توانست گسترده‌تر شود و به عرصه‌های دیگری به جز استارت‌آپ‌ها نیز کشیده شود. اما «پژوهش و داده‌ها از چشم‌انداز اقتصادی ایران» چگونه در اختیار سایپ قرار گرفت؟
حسین که شرکت خدمات مشاوره‌ای مدیریتی را تاسیس کرد، هدف اصلی سایپ را در ایران، بین‌المللی کردن فضای کشور اعلام کرده بود تا بعضی از واقعیت‌های اقتصادی کشور را دگرگون کند. حسین، شركتش را در سال 1387 راه‌انداخته بود و مدل‌های موفق بیزینیس را ضمن مشاوره برای شرکت‌های متقاضی ارائه می‌کرد. اما یک واسطۀ ناجور او را به سایپ متصل کرد.
پری نمازی کسی که بخشی از قطعات آلوده به ویروس استاکس‌نت را برای صنایع هسته‌ای ایران وارد کرده بود و پس از انفجار بخشی از سانتریفیوژها از کشور متواری شد، حالا با کمک همسرش بیژن خواجه‌پور، تحت پوشش شرکت آتیه اینترنشنال مستقر در وین، حسین را به سایپ متصل کردند. حسین خودش فارغ‌التحصیل مدیریت از دانشگاه وبستر وین بود و اولین ملاقات ملاقات مخفی آنان هم در همین شهر، در 28 آبان 1392 با حضور عبدالوهاب الکبسی، مدیر منطقه‌ای و شمال آفریقای سایپ انجام شد. محل دقیق ملاقات در وین، دفتر شرکت آتیه بود. سایپ از حسین، چشم‌انداز اقتصادی ایران را می‌خواست. چشم‌اندازی با اسم مخفف اکوویژن که نشان می‌داد ایران در آینده چگونه اقتصادی خواهد داشت. به این ترتیب سایپ یا کمک زوج خواجه‌پور و نمازی، پروژه را در اختیار حسين قرار‌داد. هم‌چنین حسين باید کمیتۀ راهبردی برای اقدامات اجرایی را در اولین قدم تشکیل می‌داد و با اتاق‌های بازرگانی اصناف جلسه تشکیل می‌داد. مصاحبه با خبرگان اقتصادی و جذب آنان و هم‌چنین توزیع پرسش‌نامه برای گردآوری اطلاعات و هم‌چنین برگزاری کلاس‌های آموزشی خبرنگاری اقتصادی، بخش‌های مهم ماموریت حسين بودند.