بالندگی زنان پس از انقلاب اسلامی

رویش‌های انقلابی از جنس زنان فرزانه در ایران

کد خبر: ۱۷۰۵۶۲

تاریخ: ۳۱ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۹:۰۷

هدیه آقاپور
بعد از انقلاب، از زن ایرانی تجلیل شده است. پیشقراول این تجلیل هم امام بزرگوار بود که با همه وجود برای زن ایرانىِ مسلمان ارزش و احترام قائل بود. همین بینش بود که موجب شد زنان کشور در انقلاب اسلامی سهم بزرگی را ایفا کردند؛ به‌طوری که اگر حضور زنان در نهضت انقلابی ملت ایران نمی‌بود، به احتمال زیاد این انقلاب به این شکل پیروز نمی‌شد؛ یا اصلاً پیروز نمی‌شد، یا مشکلات بزرگی در سر راه آن پدید می‌آمد. بنابراین، حضور زنان مشکل‌گشا بود. در جنگ هم همین طور بود، در مسائل دیگر از اوّل انقلاب تا به‌حال هم همین‌گونه بوده است.
(مقام معظم رهبری ۳۰/۰۷/۱۳۷۶)
انقلاب اسلامی در حوزه‌های مختلف منجر به توفیقات بسیاری شد که از نمونه‌های مهم و موفق آن می‌توان به رشد زنان فرزانه، تحصیلکرده و ممتاز از لحاظ فکری و عملی در جامعه‌‌ اشاره کرد.
حضور اجتماعی زنان در بستر عفاف
در اسلام به زنان حق دخالت در امور اجتماعی، سیاسی و فرهنگی داده شده است، اما مشروط به حفظ عفاف و پاکدامنی و حریم انسانیت. اسلام از طرفی با حضور بی‌قید و شرط زنان در تمام امور و از بین رفتن حریم‌های اخلاقی مخالفت کرده و از طرف دیگر برای فعالیت‌های ضروری اجتماعی با حفظ عفت مانعی ایجاد نکرده است.
با تغییر نگرش نسبت به زن در جریان انقلاب اسلامی، زنان توانستند حضور پررنگی در عرصه اجتماعی و سیاسی پیدا کنند.
امام‌خمینی(ره) به‌عنوان رهبر‌ کبیر انقلاب با عدم پذیرش نگاه سنتی نسبت به زن و ایجاد نگرشی نو، زمینه رهایی زنان از بند باورهای غلطی که در ساحت دین ریشه دوانده بود را مهیا نمود تا زنان با پی‌بردن به ارزش واقعی خویش توانایی‌های بالقوه خود را در عرصه‌های مختلف به خصوص عرصه مبارزه به منصه ظهور برسانند.
با پیروزی انقلاب اسلامی، قانون اساسی جمهوری اسلامی تا حد زیادی فرصت‌های برابری را برای زنان و مردان برای ایفای نقش در مسئولیت‌های بالای مملکتی در نظر گرفت. بنابراین با وجود چنین نظام حقوق سیاسی و همچنین فرهنگ سیاسی مشارکتی، شرایط مهیا گشت که زنان بتوانند حضور خود را در عرصه‌های مختلف به خصوص در عرصه سیاسی به اثبات برسانند.
بالندگی زنان به روایت آمار
طبق آمارهای موجود پیش از انقلاب اسلامی سهم زنان از کرسی استادی دانشگاه حدود یک درصد بود که این رقم اکنون به ۲۰ درصد رسیده است.
در سال ۱۳۵۵ یعنی دو سال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، تنها ۶ درصد از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی را زنان تشکیل می‌دادند که این آمار اکنون به بیش از۴۴ درصد رسیده است.
تعداد پزشکان زن قبل از انقلاب اسلامی ۳هزار و ۵۰۰ نفر بود که در سال ۱۳۹۵ به حدود ۶۰هزارنفر رسیده است. آمار پزشکان متخصص زن نیز از ۵۹۷ نفر قبل از انقلاب با افزایش ۵۰ برابری به بیش از۳۰ هزار نفر در حال حاضر رسیده است.
قبل از انقلاب تنها ۵ سازمان مردم نهاد در حوزه زنان فعال بود که این تعداد نیز عمدتاً به خانواده سلطنتی متصل بودند، اما اکنون ۲۰۰۰ سازمان در حوزه زنان در کشور فعال است.
تعداد نویسندگان زن قبل از انقلاب کمتر از ۱۰ نفر بود که اکنون به حدود ۱۲ هزار نفر رسیده است. در زمان پهلوی، ناشر زن در کشور وجود نداشت، اما اکنون بیش از ۷۰۰ ناشر زن در کشور فعالیت می‌کنند.
در حوزه ورزشی نیز، زنان مسلمان ایرانی بعد از انقلاب اسلامی موفق شدند با حفظ زینت حجاب، در عرصه جهانی بدرخشند؛ به‌گونه‌ای که در سال‌های اخیر، بیش از ۱۶۰ مدال جهانی نصیب زنان مسلمان و محجبه ایرانی در عرصه رقابت‌های ورزشی بین‌المللی شده است؛ این در حالی است که پیش از انقلاب تنها ۵ مدال آن هم فقط در عرصه رقابت‌های آسیایی سهم زنان ایرانی بود؛ زنان ورزشکاری که از سوی رژیم ستمشاهی مجبور به کشف حجاب برای شرکت در مسابقات نیز بودند.
خانم دکتر لاله افتخاری نماینده سابق مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در ادوار هفتم، هشتم، نهم و عضو جمعیت زنان انقلاب اسلامی در گفت‌و‌گو با گزارشگر کیهان می‌گوید: «همان‌طور که امام‌خمینی فرمودند؛ زنان ما هم در پیروزی انقلاب اسلامی و هم در ادامه انقلاب بسیار نقش‌آفرین بودند.»
وی ادامه می‌دهد: «بانوان کشورمان علیرغم تبلیغاتی که طاغوت به دروغ برای دفاع از حقوق زنان می‌کرد خودشان را در پرتو تعالیم اسلامی پیداکردند و متوجه این شده‌اند که در زمان پیش از انقلاب فقط و فقط از آنها استفاده ابزاری می‌شد بنابراین حقیقت اسلام را برگزیدند.»
افتخاری می‌افزاید:«همواره شاهد بودیم که در طول انقلاب اسلامی در برخی موارد حتی زنان جلوتر از مردان حرکت کردند و در هشت سال دفاع مقدس و تداوم این انقلاب تاثیر زنان و حضورشان بسیار چشمگیر بود و هست و دلیل آن چیزی نیست جز ظرفیت و شخصیتی که اسلام برای زنان قائل است.»
عضوجمعیت زنان انقلاب با‌ اشاره به اینکه مطلع شدن زنان از جایگاه والایشان در اسلام به پیش از انقلاب و روضه‌های اباعبدالله(ع) باز می‌گردد و پس از آن هم خدماتی که انقلاب اسلامی برای زنان ارائه داد باعث شد تا این جایگاه رفیع پیش از گذشته متجلی‌تر شود، اظهار می‌دارد: «ساختارهای جدیدی که در تقنین و شورای عالی سیاست‌گذاری فرهنگی مجلس شورای اسلامی، دولت و غیره که پس از انقلاب اسلامی ایجاد شد فضایی را ایجاد کرد تا زنان بتوانند به فعالیت‌های مختلف اجتماعی سیاسی، فرهنگی و غیره بپردازند در حالی که پیش از آن چنین چیزی وجود نداشت، همچنین پس از انقلاب شاهد حضور زنان در دانشگاه‌ها و مجامع علمی بودیم که این آمار روز به روز در حال افزایش است.»
افتخاری تاکید می‌کند: «پست‌های مدیریتی بدون نگاه ابزاری به زنان بلکه براساس شایستگی واگذار می‌شود و آنها در سمت‌هایی چون معاونت ریاست جمهوری گرفته تا مجلس، وزارت خانه‌ها و اساتید دانشگاه‌های کشور مشغول فعالیت هستند.»
وی تصریح می‌کند: «‌امروز ما شاهد فارغ‌التحصیل شدن ده‌ها هزار خانم در رشته‌ها و مقاطع مختلف تحصیلی حوزه علمیه هستیم در حالی که پیش از انقلاب اسلامی چنین ساختاری وجود نداشت.»
عضو جمعیت زنان انقلاب یادآور می‌شود: «در بحث اختراعات و نوآوری تعداد قابل توجهی از بانوان ما حضور دارند یا در عرصه‌های ورزشی نیز با حفظ حجاب و کرامت مشغول افتخارآفرینی هستند.»
وی تاکید می‌کند: «انقلاب اسلامی ‌توانست بستر حضور عفیفانه و با کرامت خانم‌ها را در عرصه‌های مختلف از سیاست گرفته تا ورزش فراهم کند.»
افتخاری خاطرنشان می‌کند:«قوانین بسیار زیادی به نفع خانم‌ها بازنگری شده، روز زن به واسطه تولد حضرت زهرا(س) و روز دختر نیز که به واسطه تولد حضرت معصومه(س) است در تقویم داریم و همه اینها جایگاه رفیع زن را در اسلام و انقلاب نشان می‌دهد.»
اصل 21 قانون اساسی درخصوص حمایت ویژه زنان
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در راستای حمایت هرچه بیشتر از حقوق زنان، در اصل 21 مقرر داشته است:
دولت موظف است حقوق زن را با رعایت موازین اسلامی تضمین نماید و امور زیر را انجام دهد:
ـ ایجاد زمینه‌‌های مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او.
ـ حمایت از مادران، به‌خصوص در دوران بارداری و حضانت فرزندان و حمایت ازکودکان بی‌سرپرست.
ـ ایجاد دادگاه‌های صالح برای حفظ کیان و بقای خانواده.
ـ ایجاد بیمه‌‌های خاص زنان سالخورده و بی‌‌سرپرست.
اصل 21 قانون اساسی با توجه به آسیب‌پذیری زنان در بندهای مذکور، تدابیر خاصی برای حمایت از زنان مقرر داشته است که این بندها، پایه و مبنای تصویب قوانین عادی و متعددی قرار گرفته‌اند.
احیاء شخصیت زنان
نمونه قرآن کریم در آیه 58 سوره نحل می‌فرماید: «و هرگاه به یکی از آنها بشارت دهند که دختری نصیب تو شده، صورتش [از فرط ناراحتی] سیاه می‌شود و به شدت خشمگین می‌گردد.» اما اسلام با قوانین بی‌بدیل خود و گفتار و رفتار پیامبری که رحمهًْ‌للعالمین بود، شخصیت از دست رفته زنان را احیا کرد و او را مایه رحمت و برکت معرفی نمود.
نمونه‌های تاریخی، گواهی صادق بر این مدعاست. در طول تاریخ، زنان بسیاری بوده‌اند که قله‌های ترقی را درنوردیده و به‌عنوان زنان نمونه و الگو معرفی شده‌اند.
همچنین زن می‌تواند به مقام و منزلتی برسد که غضب و رضایت او غضب و رضای الهی را در پی داشته باشد، چنانکه در حدیثی از پیامبراعظم(ص) درباره حضرت فاطمه(س) آمده است: «همانا خداوند از غضب فاطمه غضبناک و از خشنودی او خشنود می‌شود.»
زن غربی، تشنه کرامت الهی!
مینو اصلانی رئیس بسیج جامعه زنان کشور در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان می‌گوید: «آنچه که در انقلاب اسلامی اتفاق افتاد تجلی جایگاه حقیقی زن در اسلام بود.»
وی ادامه می‌دهد: «انقلاب اسلامی نشان داد که می‌توان زن بود، شریف بود و در مرکز بود و نگاه انقلاب، امام‌خمینی و مقام معظم رهبری به جایگاه زن برگرفته از آموزه‌های اسلامی است و جایگاه ویژه‌ای را برای زن قرار داده که برای تعالی‌بخشی جامعه‌ای پویا بسیار مناسب است.»
اصلانی می‌افزاید:«آنچه که امروز جوامع غربی را به چالش کشانده و موضوع زن را به محاق برده این است که زن کرامت الهی خودش را در آن تمدن از دست داده، چرا که کرامت الهی فقط خاصه زنان مسلمان نیست بلکه اساساً زنان برای پرورش انسان‌ها و تربیت آنها توسط خداوند آفریده شده‌اند، بنابراین کرامت الهی برای تمامی زنان عالم بوده در حالی که این مهم از زن غربی دریغ شده است.»
رئیس بسیج جامعه زنان کشور تاکید می‌کند: «آنچه که انقلاب اسلامی به ارمغان آورد احیای کرامت الهی زنان بود، به همین منظور می‌بینیم رشد کمی و کیفی در موضوع زن و خانواده در کشورمان جلوه‌گر می‌شود و در عرصه‌های مختلف علمی و پزشکی ما یک جهش مثال‌زدنی نسبت به قبل از انقلاب داریم.»
اصلانی اضافه می‌کند:«خانواده در غرب بسیار گسسته است و تعاریف جعلی برای خانواده به وجود آمده که هیچ سنخیتی با فطرت زن و مرد ندارد و می‌بینیم که افسردگی بزهکاری را به جامعه تزریق می‌کند.»
اصلانی تاکید می‌کند: «علی‌رغم آنکه بیش از ۲۰۰ شبکه ماهواره‌ای فارسی زبان شبانه‌روز علیه عفاف و حیا تبلیغات می‌کنند و هر سوژه‌ای را که شاید در کشورهای دیگر اتفاق بیفتد و آب از آب تکان نخورد، آن را در کشور ما تبدیل به مسئله می‌کنند.»
رئیس بسیج جامعه زنان کشور می‌افزاید: «دشمن تلاش می‌کند در کشور ما حیا‌زدایی کند و میلیارد‌ها دلار را به صورت غیرعلنی صرف این موضوع می‌کند اما همه این‌ها نتوانسته است زن مسلمان را از مسیر خودش باز دارد و این مقاومت برای زنان جوامع غربی الهام‌بخش شده است.»
وی ادامه می‌دهد:«حضور دختران جوان ما در مراسم‌هایی مثل اعتکاف شب‌های قدر، عاشورا و اربعین حسینی آن‌قدر باشکوه و جدی است که نشان می‌دهد تبلیغات گسترده دشمن در زمینه حیازدایی آنچنان موفق نبوده است.»
وی یادآور می‌شود: «امروز ما شاخص‌های بسیار ارزشمندی برای الگوگیری از زن نه شرقی نه غربی داریم از جمله هفت هزار زن شهید در کشور، مادران شهدا و همسران شهدا که تاریخ‌ساز بوده و تاثیر جدی در مسیر حرکت جامعه به سمت اهداف الهی داشتند، همسران و مادران شهدای مدافع حرم نشان دادند که نسل سوم و چهارم انقلاب هم در مسیر همان زنان اوایل انقلاب قدم بر می‌دارند و ما شاهد رویش‌های فراوانی طی این سال‌ها در مسیر حق‌مدارانه بودیم.»