فواید زیارت عاشورا(پرسش و پاسخ)

کد خبر: ۱۶۹۴۴۵

تاریخ: ۱۶ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۹:۲۳

پرسش:
جایگاه، اهمیت، سندیت و آثار و فواید زیارت عاشورای امام حسین(ع) را بیان کنید؟
پاسخ:
درباره زیارت حضرت سیدالشهدا(ع) روایات فراوانى وجود داردو درخصوص زیارت عاشوراى معروف، احادیث متعددى از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) نقل شده است. (بحارالانوار، ج 101، ص 290) امام باقر(ع) این زیارت را به یکى از اصحابش به نام «علقمهًْ بن محمد حضرى» آموزش داده است.
از آنجا که زیارت نوعى اعلام موضع و مشخص کردن خط فکرى است و آثار سازنده عجیبى دارد، آنچه به عنوان متن زیارتى خوانده مى‏‌شود، از نظر محتوا و جهت‌دهى، از حساسیتى ویژه برخوردار است. به همین جهت ائمه اطهار(ع) با آموختن نحوه زیارت به یاران خود، به این عمل سازنده جهت و غناى بیشترى بخشیده‌اند به گونه‌‏اى که زیارتنامه‏‌هاى رسیده از معصومان(ع)- مانند زیارت جامعه کبیره، عاشورا، آل یاسین و ناحیه مقدسه - گنجینه‌‏اى از تعالیم و آموزش‌‏هاى عالى آنان است.
زیارت عاشورا- که از تعالیم امام باقر(ع) است - به سبب آثار سازنده فردى و اجتماعى و بیان مواضع فکرى و عقیدتى شیعه و نشانه گرفتن خط انحراف، اهمیت ویژه دارد. شمارى از دستاوردهاى این زیارت عبارت است از:
1) ایجاد پیوند معنوى با خاندان عصمت و تشدید علاقه و محبت به آنان
این محبت موجب مى‏‌شود، زائر آن بزرگان را الگوى خویش سازد و در جهت همسویى فکرى و عملى با آنان بکوشد همچنانکه در قسمتى از زیارت، از خدا مى‏‌خواهد زندگى و مرگش را یکسره همانند آنان قرار دهد: «اللهم اجعل محیاى محیا محمد و آل محمد و مماتى ممات محمد و آل محمد.»
از آنجا که این محبت به خاطر خداوند است - و خاندان عصمت از آن جهت که ‏الهى و منسوب به اویند، محبوب واقع شده‌‏اند- مایه تقّرب به خداوند است.
در قسمتى از زیارت چنین مى‏‌خوانیم: «اللهم انى اتقرب الیک بالموالاهًْ لنبیک و ال نبیک».
2) پیدایش روحیه ظلم‌ستیزى
تکرار لعن و نفرین بر ستمگران در این زیارت، موجب پیدایش روحیه ظلم ستیزى در زائر مى‏‌شود. او با اعلام برائت و نفرت از ستمگران و ابراز محبت‏ به پیروان حق و دوستان خاندان عصمت، پایه‏‌هاى ایمان دینى خود را مستحکم مى‏کند. مگر ایمان چیزى جز حب و بغض در راه خدا است: «هل الایمان الا الحب و البغض»؟ مؤمن واقعى در برابر ستم بى ‏موضع نیست. از ستمگر نفرت و انزجار آشکارى دارد و با مظلوم و جبهه حق اعلام همراهى مى‏‌کند: «یا اباعبدالله انى سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم.»
3) دورى جستن از خط انحراف
در این زیارت، ریشه‏‌هاى ظلم هدف قرار مى‌‏گیرد: «فلعن الله امةً اسست اساس الظلم و الجور علیکم اهل البیت و لعن الله امهًْ دفعتکم عن مقامکم و ازالتکم عن مراتبکم التى رتبکم الله فیها». ستمى که در عاشورا تحقق یافت، در قلب تاریخ ستم ریشه دارد. این ظلم یک حلقه از حلقه‏‌هاى ستمى است که با انحراف مسیر اصیل خلافت آغاز شد.
4) الهام گرفتن، درس آموختن و الگو قرار دادن اسوه‌‏هاى هدایت
در این زیارت آمده است: «فاسئل الله الذى اکرمنى بمعرفتکم و معرفة اولیائکم ورزقنى البرائهًْ من اعدائکم، ان یجعلنى معکم فى الدنیا و الآخرهًْ و ان یثبت لى عندکم قدم صدق فى الدنیا و الاخرهًْ». زائر پس از آنکه به حق معرفت پیدا کرد و ستم و ستمگر را شناخت و از آنان دورى جست، با ثبات قدم در مکتب خاندان عصمت و پیروى عملى از آنان، خود را در مسیر سعادت دنیا و آخرت قرار مى‏‌دهد یعنى، اسوه‏‌ها و الگوهاى هدایت را - که از سوى خداوند منصوب شده‌‏اند- سرمشق خود قرار مى‌‏دهد و همگامى با آنان را مى‏‌طلبد.
5) ترویج روحیه شهادت‏ طلبى و ایثار و فداکارى در راه خدا
6) احیاى مکتب و راه و هدف خاندان عصمت
7) ....