اظهارات متفاوت کارشناسان درباره طرح مسکن مشارکتی

در شرایطی که برخی کارشناسان اعتقاد دارند طرح مسکن مشارکتی دولت به سوداگری دامن می‌زند یکی از مسئولان اتحادیه املاک از تاثیر مثبت سیاست مسکنی دولت بر قیمت‌ها خبر داده است.

کد خبر: ۱۶۹۴۰۴

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۳۹۸ - ۲۱:۲۱

به گزارش خبرگزاری مهر، پنج شهریور ماه رئیس‌جمهور در مراسم آغاز عملیات اجرایی ساخت ۱۱۰ هزار
واحد مسکونی طرح اقدام ملی تولید مسکن ضمن بیان مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت مسکن گفت: سوداگری با زمین از مهم‌ترین عوامل گرانی مسکن است و برنامه دولت، تأمین زمین رایگان برای انبوه سازی مسکن است.
با این حال، دولت نه تنها باز هم هیچ اقدام مثبتی در جهت مبارزه با سوداگری زمین و وضع مالیات تنظیمی در این حوزه انجام نداده، بلکه حتی روشی هم که در طرح ملی مسکن قرار است پیاده سازی شود (ساخت و ساز مشارکتی) که زمین به عنوان آورده دولت و منابع مالی ساخت و ساز به عنوان آورده انبوه ساز مورد استفاده قرار گرفته و در زمان واگذاری و فروش، هر یک سهم خود را برمی دارند، به سوداگری زمین دامن می‌زند.
در این زمینه، محمد عنایتی جعفرآبادی کارشناس ساخت و ساز مسکن اظهار داشت: سوداگری در زمین موجب شده تا هزینه زمینه، بخش قابل توجهی از کل هزینه مسکن را در کلان‌شهرها در بر بگیرد. نکته قابل توجه اما این است که چرا وزارت راه و شهرسازی با آگاهی نسبت به فعالیت‌های سوداگرانه در بازار، زمین‌های خود و سایر ارگان‌های رسمی دولت را در اختیار انبوه‌ساز قرار داده و زمینه سوداگری را فراهم می‌کند.
وی افزود: در شیوه مشارکتی ساخت مسکن، دولت زمینی که متعلق به مردم است را در اختیار انبوه‌ساز قرار می‌دهد، انبوه ساز نیز، وظیفه ساخت مسکن را به عهده می‌گیرد. پس از تکمیل واحدهای مسکونی، دولت و انبوه‌ساز به نسبت آورده اولیه خود، مالک واحدهای مسکونی ساخته شده می‌شوند.
این کارشناس مسکن ادامه داد: بنا بر گفته مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، در صورت برداشت هر یک از متشارکین (دولت و انبوه ساز) نسبت به آورده‌های خود، تا سهم ۷۵ درصد از واحدهای مسکونی ساخته شده به انبوه ساز می‌رسد.
به گفته عنایتی، حال فرض کنید انبوه‌ساز در یک پروژه ۱۰۰۰ واحدی با دولت شریک شده و ساخت مسکن به شیوه مشارکتی آغاز می‌شود. پس از اتمام فرآیند ساخت، حدود ۷۵۰ واحد در اختیار تنها یک شخص حقیقی یا حقوقی به نام انبوه‌ساز قرار می‌گیرد. این در حالی است که او می‌تواند با توجه به حجم بالای خانه‌ای که در اختیار دارد، دست به قیمت‌سازی و ایجاد معاملات صوری بزند. در نتیجه این فعالیت، قیمت خانه بالا رفته و سودهای کلانی نصیب مالک خواهد شد.
وی اضافه کرد: مسکن مشارکتی به قدری برای سوداگری جذاب است که شاید دلالان به طمع سود بالای فروش، در لباس انبوه‌ساز وارد پروژه شده و عرصه را بر سازندگان و پیمانکاران واقعی نیز ببندند. در حقیقت دولت با این روش ساخت دقیقاً بر خلاف گفته‌های روحانی عمل کرده و زمین را در اختیار سوداگران قرار می‌دهد تا مقدمات اختلال در بازار را فراهم آورند.
در این باره، وحید عزیزی کارشناس اقتصاد مسکن نیز گفت: دولت می‌توانست مشابه همان کاری که دولت گذشته در مسکن مهر انجام داد را پیاده سازی کند به این صورت که زمین به صورت اجاره ۹۹ ساله در اختیار متقاضی قرار گیرد؛ به نظر من طرح ملی مسکن عملاً برنامه‌ای شبیه طرح مسکن مهر است ولی با حذف بزرگترین خوبی مسکن مهر که همان حذف قیمت زمین از قیمت تمام شده مسکن بود.
با وجود تاکید کارشناسان بر اثرات منفی طرح دولت، مصطفی قلی خسروی، رئیس‌اتحادیه مشاوران املاک در گفت‌وگو با  خبرگزاری فارس، گفت: با برنامه‌ریزی‌هایی که دولت انجام داده و نرخ دلار در حال کاهش است و 400 هزار مسکن قرار است بر اساس طرح اقدام ملی احداث شود، قطعا می‌تواند در بازار مسکن و قیمت آن تاثیر بگذارد.
وی افزود: قطعا تحولات سیاسی و اقتصادی بر بازار مسکن تاثیر خواهد گذاشت؛ چراکه اگر نرخ دلار کاهشی شود، احتمال اینکه قیمت مسکن افت پیدا کند وجود دارد، پس نمی‌توان برای میزان کاهش قیمت مسکن سقف تعیین کرد.
به عبارت دیگر، با وجود تاکید کارشناسان بر دامن زدن طرح دولت به سوداگری، شاهد این موضوع هستیم که رئیس‌اتحادیه املاک در اظهارنظر متفاوتی اعتقاد دارد طرح دولت تاثیر مثبتی بر قیمت‌ها خواهد گذاشت.