نگاهی به نقش مساجد در جریان انقلاب اسلامی

مسجد هدایت، پایگاه مردم فلسطین در ایران

کد خبر: ۱۶۶۱۴۰

تاریخ: ۰۶ مرداد ۱۳۹۸ - ۲۰:۵۶

پس از جمع‏آورى كمك‏هايى كه اقشار مختلف مردم براى زلزله‏زدگان به مسجد هدايت آورده بودند، يكصد تيم به سرپرستى دكتر محمدجواد باهنر و جلال‏الدين فارسى به خراسان عزيمت كردند تا از مناطق زلزله‏زده بازديد كرده و كمك‏ها را در اختيار زلزله‏زدگان خراسانى قرار دهند.
موضع مسجد هدايت
در قبال موضوع فلسطين
در جلسات مسجد هدايت علاوه بر مطرح شدن مسايل سياسى روز كشور به مسايل سياسى جهان و به ويژه دنياى اسلام نيز توجه مى‏شد. وقتى كه در سال 1348 در رسانه‏ها خبر به آتش كشيده شدن مسجدالاقصى منتشر شد، در مسجد هدايت به اين موضوع پرداخته شد و حسين هاشمى در اين باره سخنرانى نمود. او در روز سى‏ام مرداد 1348 پس از نماز جماعت كه توسط سيدابراهيم موسوى برگزار شد، در اين موضوع به صحبت پرداخت و در بخشى از سخنان خود اظهار نمود:
«در روزنامه كيهان نوشته شده كه مسجد اقصى را آتش زده‏اند بنى‏اسرائيلى‏ها آن را آتش زدند و چشم مسلمانان روشن. آن‏قدر اينها را بزرگ كردند تا آن كه به اسلام اهانت‏هاى بزرگى مى‏كنند.»
آيت‏الله طالقانى نيز در جلسه هفتگى 20/6/48 براى پرده‏بردارى از چهره اسرائيل به موضوع يهود و اسرائيل پرداخته و درباره اسرائيل گفت:
«اسرائيل تمام خانه‏هاى جهان را از آن خود مى‏داند و هر فرد ديگرى را مرتجع بر خاك و آب كره ارض مى‏شناسد و به هر ترتيبى است مى‏خواهد در اين كار موفقيت حاصل نمايد. حال به حيله و تزوير، ساختن داروى تقلبى و يا ساختن‌اشياء نفيسه باشد يا متوسل شدن به زور قلدرى. در هر صورت شيوه يهود و قوم بنى‏اسرائيل اين بوده و اين روش در خون آنها عجين شده است.»
آيت‏الله طالقانى در اقدامى شجاعانه فطريه را براى كمك به مردم فلسطين اختصاص داد. طالقانى در روز عيد فطر سال 1349 پس از قرائت نماز عيد فطر پيشنهاد داد:
«هركس مى‏خواهد به مسلمانان فلسطين و سيل‏زدگان پاكستان كمك كند اقدام نمايد، لذا دو كسيه جمع‏آورى پول تهيه و افراد حاضر در مسجد شروع به پرداخت پول نمودند و در نتيجه مبلغ شانزده هزار و پانصد تومان براى فلسطينى‏ها و مبلغ يك هزار و ششصد تومان براى سيل‏زدگان پاكستان جمع‏آورى شد...»
در جلسات بحث و تفسير هفتگى مسجد هدايت بسيار به موضوع فلسطين و حمايت از مسلمانان فلسطينى پرداخته مى‏شد به طورى كه مى‏توان مسجد هدايت را يكى از پايگاه‏هاى فلسطين دانست. در اين مسجد به انحاى مختلف در اين راستا اقدام مى‏شد. موضوع فلسطين آن قدر اهميت داشت كه وقتى يك دانشجو شعرى را كه درباره فلسطين سروده بود در مسجد قرائت نمود آيت‏الله طالقانى و ديگر علما برخاسته و صورت وى را بوسيدند. اين دانشجو در نظر داشت كه اين شعر را چندى قبل در مسجد الجواد قرائت نمايد ولى از آن جلوگيرى شده بود. قرار شد سروده اين دانشجو كه به گفته حاضران «محرك و مجاهدانه و پيوند ده جبهه مسلمين بود» منتشر و بين افراد حاضر در مسجد توزيع شود.
محمدصادق طباطبايى از جمله كسانى بود كه فطريه‏هاى نمازگزاران را در مسجد هدايت جمع‏آورى مى‏كرد. وى در اين باره چنين مى‏گويد:
«از جمله افرادى كه فطريه جمع كردند، بنده بودم. فطريه‏ها را جمع كرديم. رقم آن چقدر بود خاطرم نيست، رقم قابل توجهى شد كه بلافاصله بعد از مسجد آمديم و به سفارت مصر رفتيم كه آن موقع در خيابان قوام‏السلطنه بود. آنجا رفتيم و پول‏ها را به وسيله آنها به فلسطينى‏ها داديم [چون] كه اينجا [فلسطينى‏ها] سفارت نداشتند. [اما‌] اسرائيل آن زمان در ايران سفارت داشت.
بعد البته حساب مشتركى هم علامه طباطبايى با آيت‏الله رضا زنجانى براى كمك به فلسطينى‏ها باز كرده بودند.»
محمد حنيف‏نژاد از سوى آيت‏الله طالقانى مسئوليت يافته بود تا پول‏هاى جمع‏آورى شده را به پايگاه‏هاى فلسطينى برساند. لطف‏اللّه‏ ميثمى در اين باره بيان مى‏دارد:
«يادم مى‏آيد كه در سال 49 روز عيد فطر پدر طالقانى در مسجد هدايت فطريه‏ها را براى فسلطين جمع‏آورى نمود و پول جمع‏آورى شده را به حنيف‏نژاد داد و من از طرف شهيد حنيف‏نژاد مأموريت يافتم كه اين پول‏ها را براى فلسطين ببرم. وقتى اين پولها براى رزمندگان الفتح برده شد، مسئول برادران مجاهد در پايگاه فلسطينى گفته بود: ارزش اين پول‏ها از دلارهاى عربى خيلى بيشتر است، اگر چه مقدارش كمتر است.»
اقدام شجاعانه آيت‏الله طالقانى در جهت جلب حمايت ملت ايران از مبارزان فلسطينى و كمك به آنان، مخالفت‏هایی را در ميان بعضى از اقشار خاص جامعه برانگيخت. رژيم در اين ميان سعى كرد تا از طريق عوامل خود به اختلافات و تفرقه دامن بزند. بعضى روحانيون مخالف اعلام نمودند كه «زكات فطريه نبايد از محدوده شرعى آن خارج شود و دادن فطريه به مسلمانان سنى جايز نيست.» محمدصادق طباطبايى درباره اين نوع فعاليت‏ها مى‏گويد:
«در همان زمان ايشان فطريه براى پرداخت به فلسطينى‏ها در مسجد هدايت جمع مى‏كردند، به ايشان خيلى اهانت شد كه وقتى در بلاد خود ما گرسنه هست، يعنى چى كمك به فلسطينى‏ها. آيت‏الله طالقانى يك جهان‏بينى اسلامى داشتند، بسيارى از روحانيون جهان‏بينى شيعى داشتند و خيلى معتقد به وحدت بودند. گرچه در زمان آيت‏الله بروجردى زحمت وافرى كشيده شد كه مذهب تشيع در دانشگاه مصر به وسيله شيخ محمود شلتوت به عنوان يك فقه قابل قبول مطرح شود. خيلى زحمت كشيده شد، بعد از آن اگر به همان‏سان پيش مى‏رفت، الان ما در عالم اسلام، وحدت بهترى را شاهد بوديم. براى مراسم عبدالناصر كه [در مهر ماه 1349] در مسجد هدايت فاتحه گرفته شده بود، در مساجد ديگر به آيت‏الله طالقانى به عنوان ناسيد خطاب كردند كه چرا فاتحه گرفتى. اين سيد ناسيد [چرا] براى فلانى فاتحه گرفته است.»