واکاوی جوانب الحاق جولان به فلسطین ‌اشغالی

پیامدهای یک تصمیم ترامپ در جولان به دنبال چیست؟

کد خبر: ۱۵۷۷۲۹

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۸ - ۲۰:۲۸

محمد رضا مرادی
اشغال بلندی‌های جولان و اهمیت آن
بلندی‌های جولان در جنگ شش روزه سال 1967اعراب و اسرائیل به‌اشغال رژیم صهیونیستی درآمد. تل‌آویو مدعی است بر اساس توافقی که سال ۱۹۷۴ منعقد شده بلندی‌های جولان را به عنوان یک منطقه حائل غیر نظامی تحت کنترل دارد، اما آنچه در عمل مشاهده می‌شود حضور پر رنگ نظامیان صهیونیست در این منطقه است. جولان منطقه‌ای با وسعت 1800 کیلومتر مربع و استراتژیک در خاک سوریه است که با اردن و فلسطین‌اشغالی هم مرز بوده و دارای اهمیت سوق الجیشی است. دو سوم این منطقه (1200 کیلومتر مربع) در‌اشغال رژیم صهیونیستی است. تسلط نظامی این منطقه بر مناطق اطراف یکی از اصلی‌ترین دلایل این اهمیت است. اما جولان فقط اهمیت نظامی ندارد. این منطقه از نظر اقتصادی نیز فوق‌العاده ارزشمند است. منطقه جولان دریاچه آب شیرین گرانبهایی به نام طبریه دارد که در وضعیت فعلی کمبود آب شیرین در منطقه، در حکم گنج است و یک سوم آب رژیم صهیونیستی را تامین می‌کند. تسلط بر منابع آب شرب، یکی از سیاست‌های راهبردی و قدیمی صهیونیست‌ها در منطقه بوده و هست. علاوه‌بر این جولان بر بستری غنی از نفت و گاز خوابیده است. در سال 2013 شرکت آمریکایی Genie Oil and Gas اکتشاف در این منطقه را آغاز کرد. این شرکت متعلق به تنی چند از سران نظامی و امنیتی آمریکاست. در سال 2015 اعلام شد جولان دارای ذخایر نفت و گاز فراوان است و تا دهه‌ها می‌تواند نیاز رژیم صهیونیستی به انرژی را تامین کند. از این منظر تصمیم دولت آمریکا صرفاً یک تصمیم سیاسی و به نفع اسرائیل نیست. در نوامبر سال 2015 مجله اکونومیست مقاله‌ای با عنوان «طلای سیاه در زیر جولان» منتشر کرده و در آن از فعالیت‌های اکتشاف نفت در این منطقه توسط شرکت‌های صهیونیستی و آمریکایی منطقه سخن گفت و در حال حاضر اعتقاد بر این است که ذخایر نفت آنجا ممکن است به میلیاردها بشکه برسد.
بلندی‌های جولان یکی از 14 استان سوریه است که به نام استان «القنیطره» شناخته می‌شود. همین اهمیت راهبردی منطقه‌اشغالی جولان سوریه،« بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را بر آن داشت تا با سوءاستفاده از بحران سوریه از سال 2011 تاکنون از جامعه بین‌المللی بخواهد حاکمیت اسرائیل را بر بلندی‌های جولان به رسمیت شناسد. اسرائیل از سال 1967 بدین طرف بلندی‌های جولان را که جزئی از خاک سوریه است، تحت‌اشغال قرار داده است. اسرائیل در سال 1981 به طور یک طرفه اعلام کرده بود که بلندی‌های جولان را الحاق کرده، ولی جامعه بین‌المللی این تصمیم را به رسمیت نشناخته بود. اعضای شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه 497 خود در سال 1981، به صورت کاملا شفاف، حاکمیت اسرائیل بر جولان سوریه را نپذیرفته‌اند و از تل‌آویو خواسته‌اند که قانون الحاق جولان به خاک خود را که در همین سال تصویب شده بود، لغو کند.
در حقوق بین‌الملل و براساس قطعنامه‌های شورای امنیت و جوامع جهانی، جولان بخشی از اراضی سوریه است. صرف گذر زمان نسبت به‌اشغال جولان توسط‌اشغالگران اسرائیل، موجب قانون مند شدن حاکمیت تل‌آویو بر این سرزمین و پذیرش این موضوع از سوی جامعه جهانی نمی‌شود، بلکه این موضوع همچنان جنایت است. طبق کنوانسیون ژنو وضعیت‌اشغال مربوط به دوران جنگ است و پس از جنگ‌اشغال نیز باید پایان یابد.
در واقع منطقه جولان به واسطه جایگاه استراتژیک و حساس آن به واسطه مشرف بودن آن بر سرزمین‌های مجاورش از جمله دمشق، حیفا و مناطق شمالی سرزمین‌های‌اشغالی که بخش عظیمی از جمعیت صهیونیست‌ها را شامل می‌شود، همواره حساسیت‌برانگیز بوده است. با آغاز بحران سوریه و تلاش غربی‌ها برای ساقط کردن بشار اسد و تجزیه سوریه، صهیونیست‌ها بسیار به تکمیل فرآیند‌اشغال‌گری‌شان در جولان امیدوار شدند. نخستین جرقه‌ای ، منجر به تصمیم نتانیاهو در برگزاری جلسه کابینه دولت در جولان شد. نتانیاهو در جلسه کابینه اسرائیل در اردیبهشت سال1395(2016 میلادی) جولان را تا ابد جزئی از رژیم صهیونیستی اعلام کرد؛ البته این اقدام با واکنش شورای امنیت روبرو شد. اظهارات نتانیاهو حتی با واکنش آمریکا و آلمان یعنی همراهان این رژیم را هم به دنبال داشت و آنها تأکید کردند که موضع خود در قبال بلندی‌های‌اشغالی جولان و «اشغالی بودن» آن را تغییر نخواهند داد و سرنوشت این منطقه باید در مذاکرات میان اسرائیل و سوریه مشخص شود.
واکنش‌ها نسبت به تصمیم ترامپ
جامعه جهانی به صورت کامل الحاق جولان به اسرائیل را محکوم کردند. دولت سوریه در واکنشی تند به موضع رئیس‌جمهور آمریکا در قبال حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان، ضمن محکوم کردن این رویکرد یادآور شد، دمشق این منطقه‌اشغالی را از طریق راه‌ها و امکانات در دسترس باز پس خواهد گرفت. دمشق همچنین در ادامه، تصمیم در به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر جولان را ناقض قوانین بین‌المللی ارزیابی کرده است.«احمد ابوالغیط» دبیرکل اتحادیه عرب اعلام کرد، اظهارات مطرح شده مقام‌های آمریکا که راه را برای به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر جولان‌اشغالی سوریه فراهم می‌کند، اقدامی کاملا خارج از حقوق    بین‌الملل و مردود است. پنچ کشور اروپایی عضو شورای امنیت نیز با تصمیم اخیر رئیس‌جمهور آمریکا در ارتباط با واگذاری حاکمیت بلندی‌های جولان به رژیم صهیونیستی مخالفت کردند. در حال حاضر پنج کشور اروپایی آلمان، بلژیک، فرانسه، بریتانیا و لهستان در شمار اعضای شورای امنیت به حساب می‌آیند. «ماریا زاخاروف» سخنگوی وزارت خارجه روسیه، ضمن غیر مشروع قلمداد کردن خواست اسرائیل برای گسترش حاکمیت خود بر بلندی‌های جولان تاکید کرده است که تغییر ساختار حقوقی و ارضی این منطقه نقض آشکار قطعنامه‌های سازمان ملل است. اروپا این تصمیم را زمینه‌ساز ناامنی بیشتر در منطقه دانسته است. «مایا کوچیجانچیچ» سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفته است: «اتحادیه اروپا بلندی‌های جولان را به عنوان بخشی از اراضی تحت حاکمیت اسرائیل به رسمیت نمی‌شناسد.» سازمان ملل نیز این تصمیم را نافی قوانین و قطعنامه‌های خود دانسته است. علاوه‌بر این نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره تصمیم آمریکا برای به رسمیت شناختن بلندی‌های جولان به نفع رژیم صهیونیستی، به شکست آمریکا تبدیل شد. نشست هشت فروردین ماه اعضای دائم و غیردائم شورای امنیت و مخالفت آنها با موضع رئیس‌جمهور آمریکا درباره حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندی‌های جولان، با عث شد که واشنگتن عملا در انزوا قرار گیرد و اگر چه رای‌گیری رسمی انجام نشد اما 14 عضو از 15 عضو شورای امنیت حاکمیت رژیم صهیونیستی بر بلندی‌های جولان را محکوم کردند.
چگونگی اتخاذ یک تصمیم احمقانه
رئیس‌جمهور آمریکا در جمع اعضای گروه «ائتلاف یهودی‌های جمهوری‌خواه» درباره نحوه تصمیم‌گیری خود درخصوص جولان‌اشغالی توضیحاتی ارائه کرد. او گفت: «داشتم با دیوید فریدمن (سفیر آمریکا در فلسطین‌اشغالی) صحبت می‌کردم. آنها (اسرائیلی‌ها) ۵۲ سال بود دنبال مجوز برای این بودند؛ می‌خواستند آمریکا حاکمیت آنها بر جولان را به رسمیت بشناسد. آنها در طول دهه‌های متعدد گذشته ۳۲ جلسه و نشست بزرگ برگزار کرده بودند.» وی اضافه کرد: «من با فریدمن صحبت کردم. جارد کوشنر (داماد و مشاور ترامپ) آنجا بود. جیسون‌گرینبلات (فرستاده آمریکا در خاورمیانه) هم حاضر بود. گفتم، دوستان! یک لطفی به من بکنید. یک تاریخ مختصری از جولان به من بدهید. می‌خواهم سریع اقدام کنم؛ کارهای زیادی سرم ریخته مثل چین، کره شمالی. یک سری اطلاعات سریع بدهید.» او گفت در ادامه از حاضران پرسیده درباره اینکه او حاکمیت اسرائیل بر «بلندی‌های جولان» را به رسمیت بشناسد، چه نظری دارند. ترامپ سپس گفت که همین سؤال را از دیوید فریدمن پرسیده است. او تصریح کرد: «گفتم دیوید درباره این نظرت چیست؟ او آدم بسیار جاه‌طلب و قدرتمندی است. مثل یک بچه زیبا و شگفت‌انگیز گفت: واقعاً این کار را انجام می‌دهید قربان؟» گفتم «بله! فکر کنم همین حالا دارم انجامش می‌دهم. بگذار مکتوبش کنیم.» ترامپ همچنین اضافه کرد: «ما تصمیم‌های سریع می‌گیریم و تصمیم‌های خوبی می‌گیریم. من کلی تصمیم خوب گرفته‌ام.»
چرایی اقدام ترامپ
درخصوص اهداف ترامپ از به رسمیت شناختن حاکمیت رژیم صهیونیستی بر جولان‌اشغالی در پی امضای این فرمان باید عنوان داشت که واشنگتن از امضای این سند چند هدف عمده را دنبال کرده است:
-انتخابات اسرائیل و حمایت از نتانیاهو
اولین دلیل این اقدام دونالد ترامپ حمایت از بنیامین نتانیاهو در انتخابات پارلمانی اخیر در سرزمین‌های‌اشغالی است. با توجه به اینکه اکنون نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی به واسطه مفاسد اقتصادی خود و خانواده‌اش در وضعیت چندان مطلوبی قرار ندارد و از آن سو بسیاری از سران و مقامات سرزمین های‌اشغالی، حتی از خود کابینه نتانیاهو از منتقدین سیاست‌ها و اقدامات دونالد وی به شمار می‌روند شانش چندان زیادی برای پیروزی در انتخابات پارلمانی پیش رو ندارد. لذا ترامپ برای افزایش این شانس دست به حمایت‌های گسترده‌ای از نتانیاهو زده است که یکی از این حمایت‌ها به امضای این فرمان باز می‌گردد تا بتواند جایگاه و نفوذ نخست‌وزیر فعلی را در میان افکار عمومی سرزمین های‌اشغالی برای پیروزی در انتخابات افزایش دهد.
-انتخابات 2020 آمریکا
از طرف دیگر، ترامپ به طور همزمان با امضای این سند سعی کرده است از نفوذ صهیونیست‌ها در ساختار سیاسی آمریکا استفاده کند تا بتواند درخصوص عدم افشا و علنی شدن محتویات پرونده دخالت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ که توسط بازرس مولر به پایان رسیده است، جلوگیری کند. در این راستا دقیقا همزمان با امضای این سند جمهوری‌خواهان مخالفت جدی خود را با افشا و علنی شدن محتویات نتایج تحقیقات مولر داشتند. چنانی که پیش‌تر درخصوص به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت رسمی اسرائیل و انتقال سفارت ایالات متحده به قدس نیز شرایط برای به تعویق افتادن تلاش به منظور استیضاح ترامپ در مجلس نمایندگان و مجلس سنا شکل گرفت. لذا امضای این فرمان تکرار همان تجربه منفعت‌طلبانه ترامپ بوده است. در واقع ترامپ سعی دارد با این اقدام به نوعی زمینه را برای پیروزی در انتخابات 2020 آمریکا نیز فراهم کند. ترامپ سعی دارد با کسب رضایت «مسیحیان انجیلی» (انجیلیسم) در انتخابات سال ۲۰۲۰ آمریکا، شانس پیروزی خود را تقویت کند، همچنانکه در انتخابات سال ۲۰۱۶ شمار زیادی از این قشر مسیحیان به نفع وی رای دادند. در این راستا توماس فریدمن پژوهشگر و نویسنده آمریکایی خاطرنشان کرد: « رویکرد ترامپ در قبال اسرائیل نشان می‌دهد که او همه هم و غمش این است که هرچه بیشتر از ‹ شلدون آدلسون› حامی بزرگ مالی انتخاباتی صهیونیست پول کسب کند.»  وی گفت: «ترامپ می‌کوشد یهودیان را تشویق به ترک حزب دموکرات کند و رای آنها را به سمت حزب جمهوری خواه تغییر دهد و هرچه را که «بنیامین نتانیاهو» می‌خواهد به او بدهد.»
-ممانعت از تبدیل جولان به جبهه سوم
اما مهم‌تر از دو علت فوق، آمریکا روی جولان متمرکز شده به این دلیل که تصور می‌کند جولان به سرعت در حال تبدیل شدن به جبهه سوم علیه اسرائیل است. مقاومت با سرعتی که صهیونیست‌ها از آن شگفت زده‌اند استراتژی تکمیل محاصره اسرائیل و ایجاد یک لبنان دیگر را در جولان اجرایی کرده و همه توافقات اسرائیل با روسیه برای جلوگیری از این امر هم عملاً ناکارآمد از آب درآمده است. اسرائیل می‌داند جولان عملاً از دست رفته و دولت اسد هم دیگر آن دولتی نیست که بنشیند و‌اشغالگری چند دهه‌ای اسرائیل در مرزهای خود را تحمل کند. بنابراین، از یک منظر راهبردی، مهم‌ترین دلیل سیاست جدید آمریکا، تلاش برای جلوگیری از عمیق‌تر شدن شکست ژئوپلتیکی است که مقاومت در مرزهای شرقی سرزمین های‌اشغالی بر آنها وارد آورده است.
- معامله قرن
اطلاعاتی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا قصد دارد پس از انتخابات اسرائیل و قبل از ماه رمضان، از معامله قرن رونمایی کند. معامله قرن طرحی است که به زعم آمریکا مسئله فلسطین را حل و روابط اعراب و اسرائیل را عادی می‌کند. به رسمیت شناختن جولان به عنوان بخشی از اسرائیل، پیش درآمد اعلام معامله قرن است. بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی اخیرا درخصوص طرح موسوم به «معامله قرن» سه شرط را بیان کرد که یکی ابقای اردوگاه‌های آوارگان فلسطینی در کشورهای همجوار، دیگری سیطره کامل رژیم صهیونیستی بر کرانه باختری و شرط سوم عدم تقسیم شهر بیت‌المقدس است.
تصمیم استعمارگونه
زمانی که ترامپ طی فرمانی بخشی از سرزمین یک کشور دیگر را که به هیچ وجه تحت نفوذ و حاکمیت وی قرار ندارد به کشور دیگری می‌بخشد، هیچ‌گونه تعریف و توجیه قانونی و حقوقی را در ساحت بین‌الملل ندارد. یعنی کاری که در طول تاریخ استعمار هم بی‌سابقه بوده است. چون در دوران استعمار برخی کشورها با فشار بر دیگر بازیگران آنها را مجبور می‌کردند بخشی از خاک خود را به دیگر کشورها واگذار کنند. مانند ایران که در دوره قاجار و یا پهلوی مجبور شد بخشی از خاک خود را به افغانستان، بحرین، آذربایجان و ارمنستان واگذار کند. اما تاکنون سابقه نداشته است که یک کشور دیگر برای حق حاکمیت ارضی یک دولت بر سرزمین خود تصمیم بگیرد و بدون هیچ‌گونه حقی بخشی از خاک آن کشور را به بازیگر دیگر ملحق کند.
سند سازمان سیا درباره جولان
در شرایطی که تصمیم ترامپ مبنی بر به‌رسمیت شناختن ادعای رژیم صهیونیستی درخصوص حاکمیت بر جولان‌اشغالی سوریه موجی از انتقادها را در سطح بین‌المللی برانگیخته است، روزنامه «دیلی صاباح» ترکیه با استناد به یک مقاله تهیه شده توسط سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در سال 1981، نشان داده که اقدام رئیس‌جمهور آمریکا تا چه حد با واقعیات تاریخی مورد استناد در این مقاله در تعارض است. این سند سیا می‌نویسد: «از منظر تاریخی، بلندی‌های جولان هرگز بخشی از کشور یکپارچه یهودی نبوده و این منطقه در 3000 سال گذشته فاقد جمعیت قابل توجه یهودی بوده است.» این گزارش نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی چگونه با استفاده از شهرک‌سازی ترکیب جمعیتی منطقه را تغییر داده است و می‌افزاید: «بیش از 100 هزار عرب سوری در سال 1967 و یا پس از آن از این منطقه بیرون رانده شدند.» بر اساس گزارش فوق، رژیم صهیونیستی نه‌تنها اجازه بازگشت این 100 هزار سوری را به سرزمین خود نداد بلکه از سال 1968 شروع به ایجاد جوامع کشاورزی در جولان‌اشغالی کرد. تا سال 1967، جولان بخشی از استان قنیطره سوریه بود که جمعیت آن به 142600 نفر می‌رسید که عموما از اعراب مسلمان، دروزها، اعراب مسیحی و 13 هزار پناهجوی فلسطینی تشکیل می‌شد. از سال 1967، صهیونیست‌ها دست‌کم 80 روستا از 190 روستای منطقه را نابود کردند تا راه برای شهرک‌های صهیونیست‌نشین، مزارع و مناطق آموزش نظامی هموار شود.
روایت فایننشال تایمز
پایگاه خبری فایننشال تایمز، با انتشار گزارشی در مورد تصمیم ترامپ اعلام کرد، تصمیمی که دونالد ترامپ در رابطه با به رسمیت شناختن جولان سوریه به عنوان بخشی از اراضی تحت سیطره رژیم صهیونیستی اتخاذ کرده، پیامد‌های خطرناکی را بیرون از مرزهای خاورمیانه برای وی درپی خواهد داشت. این روزنامه در ادامه‌اشاره کرد که این تصمیم ترامپ باعث می‌شود تا اروپا نیز در رابطه با پیوستن جزیره کریمه به روسیه، با این کشور سازش کند. طبق این گزارش،علاوه‌براین، رئیس‌جمهور آمریکا با این تصمیم باردیگر نسبت به قوانین بین‌المللی که در سازمان ملل متحد اتخاذ می‌شود و تاکید دارد تا اسرائیل نیروهایش را از این خاک بیرون سازد، بی‌احترامی می‌کند. فایننشال تایمزدر ادامه با مورد تمسخر قراردادن سخنان و وعده‌های ترامپ درباره حل درگیری و تنش اعراب و صهیونیست‌ها، نوشت:« بعید به نظر می‌رسد که وعده وی تحقق پیدا کند.» این روزنامه تاکید کرد، چگونه است که رئیس‌جمهور آمریکا همزمان با نقض قوانین بین‌المللی انتظار دارد تا جهان عرب به وی احترام بگذارد؟ همچنین این روزنامه با یادآوری دوباره قطعنامه 242 سازمان ملل متحد،‌اشاره کرد، جولان سوریه از سال 1967 در‌اشغال رژیم صهیونیستی قراردارد. سیاست روسای جمهور پیشین آمریکا، برای حل منازعه صهیونیست‌ها و اعراب درباره فلسطین، مبتنی بر قاعده «اعطای زمین در مقابل صلح» بود که همین شیوه نیز مورد قبول و رضایت جامعه بین‌الملل قرارگرفت. اما اکنون ترامپ می‌پندارد، می‌تواند با زیرپا گذاشتن قوانین بین‌المللی معادله را در منطقه به نفع خود تغییر دهد. پیش از این، ترامپ با بی‌اعتنایی کامل و در سایه هشدار هم پیمانان واشنگتن از جمله کشورهای عربی و اروپا، قدس‌اشغالی را به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی به رسمیت شناخت، امری که با سیاست‌های پیشین آمریکا در قبال جولان‌اشغالی تناقض دارد. براساس این گزارش، دونالد ترامپ با 2 تصمیم پیشین خود مبنی بر انتقال سفارت کشورش از تل‌آویو به قدس‌اشغالی و همچنین به رسمیت شناختن جولان به عنوان بخشی از اراضی‌اشغالی تحت سیطره رژیم اسرائیل، 2موضوع مورد مناقشه از قضایای سه گانه فلسطین و اسرائیلی‌ها را به زعم خودش، حل کرد. اما سومین قضیه‌ای که هنوز برای آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها چالش برانگیز است، پرونده حق بازگشت فلسطینیان به سرزمین آبا و اجدادی‌شان است که انتظار می‌رود ترامپ با تکیه بر قدرت نفوذ سیاسی‌اش در بین کشورهای عربی و اروپایی، تصمیماتی را به نفع اسرائیل، اتخاذ کند. فایننشال تایمز در ادامه افزود: «سیاست ترامپ در برابر ایران تنبیهی است اما در مقابل اسرائیل کاملا دوستانه است. این سیاست در پیش گرفته دولت آمریکا پشتوانه و پایه و اساس نیرومندی نخواهد داشت.»
محور مقاومت و جولان‌اشغالی
اما در این سوی قضیه باید به این مسئله هم توجه داشت که جولان و تلاش صهیونیست‌ها برای رسمی کردن‌اشغالگری این منطقه راهبردی، می‌تواند نقطه عطفی برای محور مقاومت و تشدید همکاری‌هایشان باشد. پس از اعلام ترامپ در تصمیم خود درخصوص جولان ما شاهد موضع گیری سران حماس، سوریه، عراق، ترکیه و حزب‌الله بودیم. دیدار سید حسن نصرالله با هیئتی از حماس به رهبری العاروری و علنی شدن این دیدار درست در روزی که تصمیم آمریکا برای به رسمیت شناختن‌اشغال جولان اتفاق می‌افتند خود حامی پیام‌های مهمی است. محور مقاومت با توجه به پیروزی‌های خود در سوریه و کنترل بخش جنوبی آن، اکنون به پشت    دروازه‌های جولان رسیده و می‌تواند فرصت عمل را در اختیار داشته باشد و تل‌آویو را در حالت انفعالی قرار دهد.
ضمن آنکه درخصوص جولان با توجه به ماهیت آن و حساسیت کشورهای اروپایی حتی انگلیس نسبت به‌اشغالگری‌های تل‌آویو، فرصت اقدام‌های دیپلماسی را برای محور مقاومت و ایران فراهم می‌سازد. «توان دیپلماسی سوریه و محور مقاومت»، «وجود قطعنامه‌های سازمان ملل»، «تصمیم روس‌ها درخصوص جولان و آینده سوریه» و «تلاش دولت آمریکا» در کنار «اقدامات عملیاتی محور مقاومت در جولان» مهم‌ترین مؤلفه‌های تأثیرگذار در چگونه رقم خوردن جولان در آینده هستند.
در واقع کارشناسان معتقدند، هیچ اقدامی مانند اقدام دونالد ترامپ درخصوص امضای فرمانی برای به رسمیت شناختن حاکمیت صهیونیست‌ها بر جولان نمی‌توانست به نفع محور مقاومت عمل کند، چون این اقدام به روشنی نشان از حقانیت محور مقاومت، ماهیت غاصبانه صهیونیست‌ها و سیاست‌های نژادپرستانه دونالد ترامپ دارد که هیچ‌گونه احترامی برای حقوق بین‌الملل و مفاد اولیه منشور سازمان ملل قائل نیست. این مسئله   می‌تواند فضای لازم را برای کمک آشکارتر محور مقاومت به گروه‌های مقاومت فلسطینی فراهم کرده و مقبولیت این گروه‌ها در میان افکار عمومی جهانی را افزایش دهد.
در پایان می‌توان تاکید کرد که مهم‌ترین نکته درباره تصمیم ترامپ این است که اگر چه ظاهر آن تهاجمی به نظر می‌رسد اما واقعیت آن است که تلاش برای ضمیمه کردن جولان به سرزمین‌های ‌اشغالی، ناشی از وحشت تحولاتی است که در سوریه می‌گذرد و صهیونیست‌ها را دچار نگرانی جدی کرده است. صهیونیست‌ها از سال 1967 به این سو هیچ خطر و تهدید جدی درباره ادامه ‌اشغال این منطقه استراتژیک احساس نمی‌کردند اما زنگ خطر مدتهاست به صدا درآمده و معادلات تغییر کرده‌اند. رژیم صهیونیستی تلاش فراوانی و به خصوص از کانال روسیه به خرج داد تا نیروهای مقاومت را از مرزهای جولان دور نگاه دارد و حمایت آشکار و گسترده‌ای در این زمینه از تروریست‌های مستقر در جنوب سوریه انجام داد اما این تلاش‌های سیاسی و نظامی به جایی نرسید و تروریست‌ها در نهایت از مناطق جنوبی سوریه و اطراف جولان به بیرون رانده شدند. تل‌آویو قصد دارد با حمایت آمریکا نوعی ضمانت و سد دفاعی برای خود ایجاد کند اما این تلاش نیز راه به جایی نخواهد برد و جولان به عنوان قطعه‌ای از سوریه به آغوش وطن بازخواهد گشت. رژیم اسرائیل سال‌ها جنوب لبنان را نیز در‌اشغال خود داشت و کمتر کسی تصور می‌کرد بتوان متجاوزان را فراری داد اما مقاومت این آرزوی بزرگ را عملی کرد. جولان نیز در سایه مقاومت، دیر یا زود آزاد خواهد شد.