هوشمند و حکیمانه... چون همیشه (نگاه)

رهبر معظم انقلاب، امسال را سال رونق تولید نامیدند. ایشان با تکیه به نظر کارشناسان اقتصادی، رونق تولید را برطرف‌کننده بیکاری، تورم، فقر، معضل نظام بانکی، مسئله ارزش پول ملی و موضوع کسری بودجه دولت دانستند و از طرفی تولید را نه فقط در بُعد صنعتی، که در زمینه‌هایی چون دامداری(حتی در حد تربیت چند دام در منزل)، صنایع دستی بزرگ و کوچک و خانگی و نیز صنایع دانش بنیان دانستند.

کد خبر: ۱۵۷۳۴۰

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۳۹۸ - ۲۲:۴۱

مقام معظم رهبری در سخنرانی مبسوط خود در اجتماع پر شور زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی(ع)، علاوه‌بر بیان راه‌های رسیدن به رونق تولید، آفت‌ها و موانع  پیش روی این آرمان را تشریح نمودند. ما ضمن نگاه کوتاهی به سخنان مهم ایشان، به نقاط مورد تأکید معظم‌له‌اشاره می‌کنیم:
۱. مقدمات و پیش نیازها
رونق تولید تمهیداتی دارد. زمینه‌هایی که تا آنها محقق نشوند حصول این هدف ناممکن می‌نماید. مقدمات رونق تولید را شاید بتوان به مثابه موتور محرکه‌ای دانست که یک خودرو در بدیهی‌ترین حالت، به آن نیاز دارد. بعضی از این پیش نیاز‌ها که رهبری به آنها تصریح فرموده‌اند از قرار زیر است:
- مدیریت جهادی:
مدیریت‌های فشل و منفعل و از سر بی‌دردی آفت بزرگی است که کشور را به حالت درجا نگه داشته یا به قهقرا می‌برد. یکی از ثمرات مبارک انقلاب ما، مدیریت جهادی است که همواره با شاخصه ایثار و از خود گذشتگی شناخته می‌شود. این نوع مدیریت هر چه شرایط، پیچیده و دشوارتر باشد پویاتر، بانشاط‌تر و با انگیزه بیشتری ظاهر می‌گردد.
راهبرد مدیریت جهادی در جنگ تحمیلی و موقعیت‌های سخت کشور، غیر قابل انکار است. کمک‌رسانی در سیل اخیر که بیشتر استان‌های کشور را فرا گرفت با همین نگاه، مدیریت می‌شود. از ویژگی‌های مدیریت جهادی که رهبری به آن‌اشاره فرمودند «تلاش، اخلاص برای خدا و نه در اندیشه کیسه خود! عالمانه و کارآمد بودن» است.
- تکیه بر اقتصاد مقاومتی:
تحریم‌های سنگین دشمن، به قصد از پای در آوردن کشور است. رهبری معظم همواره در دیدارهای خود با اقشار مختلف مردم بر این نکته تأکید می‌کنند که راه برون رفت از حصار تحریم، اقتصاد مقاومتی است و توان تولید داخلی از شرایط مهم این نوع اقتصاد می‌باشد و اساسا درون زا بودن اقتصاد مقاومتی، به مفهوم رونق تولید داخلی است.
- تغییر نگاه مسئولان به غرب:
حسن ظن به غرب و چشم امید به کمک آنها با اعتقاد و اعتماد به داشته‌های خود در تضاد است. متأسفانه هنوز در کشور ما کسانی وجود دارند که مقیاس خوبی و بدی هایشان ترازوی غرب است. اما آنان که دست اندر کار رونق تولید هستند، باید حتی از گوشه نگاهی به غرب - این سراب بی‌حقیقت - دریغ ورزند وگر نه نقض غرض پیش خواهد آمد.
امام خامنه‌ای در این باره گفتند:«امروزه مسئولین دولتی به این نتیجه رسیده‌اند که با غربی‌ها نمی‌شود در یک مسیر حرکت کرد.» ایشان همچنین اظهار امیدواری کردند که در آینده رفتار مسئولان با این فهم جدید تغییر کند.
- رهایی از اقتصاد تک محصولی:
رهبر معظم در این زمینه معتقدند که تکیه بر اقتصاد نفتی، مسئولان را از اصلاحات اقتصادی غافل می‌کند. اما چنانچه به علت تحریم، در آمد نفت کاهش یابد به دنبال راه‌حلی برای رهایی از وابستگی به اقتصاد تک محصولی خواهند بود.
ایشان افزودند؛ ایام دفاع مقدس نیز مشابه همین شرایط وجود داشت. شرق و غرب بهترین امکانات را در اختیار صدام قرار می‌دادند و در عین حال از فروش جزئی‌ترین امکانات مانند سیم خاردار به ما دریغ می‌ورزیدند و امروز به برکت همین تنگناها از نظر امکانات دفاعی در بهترین سطح در منطقه هستیم.
ایشان به ملت نوید داده‌اند که مطالعات وسیعی در این زمینه آغاز شده تا بتوانیم کشور را با درآمدهای غیر نفتی اداره کنیم.
۲. آفت ها
در هر مسیر، موانع و آسیب‌هایی وجود دارد که دستیابی به هدف را ناممکن می‌سازد. در اینجا سخن از مشکلات و سختی‌های راه نیست که سختی و دشواری از شرایط اهداف متعالی هستند. بلکه سخن از آفات است. آفات به سان موریانه‌هایی هستند که آرمان‌ها را به مرور زمان از درون تهی می‌کنند تا جایی که چیزی از آن باقی نمی‌گذارند!
امام خامنه‌ای در سخنان خود به بخشی از آفات رونق تولید‌اشاره کرده‌اند:
- سال ۹۸ سال تهدیدها است!
این عبارت کم و بیش در فضای ملتهب اقتصادی کشور طنین انداخته و موجبات ناامیدی از آینده و بدبینی به نظام را در گروه‌هایی از مردم ایجاد کرده است. رهبر معظم در این باره تصریح نمودند:«بنده این را مطلقا قبول ندارم و معتقدم امسال سال فرصت‌ها، امکانات و گشایش است. افرادی که اظهار نظر دیگری می‌کنند و تهدید به رخ این و آن می‌کشند، تحت تأثیر دشمنان ملت هستند.»
- اعتماد به اروپا :
آیت‌الله خامنه‌ای در محور دوم سخنان خود مطالب دقیق و مستدلی در باره غرب و نوع مواجهه با آن بیان کردند. حضور ۶۰ هزار مستشار نظامی آمریکایی در رژیم طاغوت که از بیت‌المال می‌خوردند و برای خود کار می‌کردند، تاریخ سه قرن پدیده استعمار در کشورهای ضعیف و عواقب ناگوار آن، تورق پرونده خباثت اروپا و خصوصا انگلیس از اواسط سلسله قاجار تا کنون نسبت به ایران و موضعگیری آنان در برجام و اعمال تحریم‌های جدید و شوخی تلخ کانال مالی نشان می‌دهد که از اروپا و آمریکا انتظار توطئه و خیانت می‌توان داشت اما امید کمک... نه! نگاهی به سیر حوادث گذشته تا کنون مشخص می‌کند که اروپا هیچگاه تغییر رویه نداده و همواره منتظر فرصتی برای خنجر از پشت‌زدن بوده است.
ایشان از غرب زدگان و بزک کنندگان غرب در رسانه‌ها و مطبوعات، تعبیر به «تقی زاده‌های امروزی» نمودند که با لبخند و ترفند غرب، فورا اعتماد کرده و دنباله رو غرب می‌شوند.
رهبر معظم به نمونه‌هایی از بی‌توجهی مسئولان نیز‌اشاراتی داشتند از جمله:
جمع کردن پول مردم و تشکیل شرکت‌های صوری  و پر کردن جیب خود در سایه توسعه غلط بانک‌ها، واردات بی‌رویه و قاچاق کالا، تعلل بخش‌هایی از دولت مانند لایحه‌ای که بنا بود در اصلاح امور بانکی ظرف چند ماه تنظیم و روانه مجلس شود اما بعد از گذشت چهار سال هنوز مسکوت مانده است! و نیز گله از مجلس که در برابر خباثت آمریکا و ۲۲۶ طرح و لایحه کنگره علیه جمهوری اسلامی(در مدت دو سال) چه اقدام متقابلی انجام داده است؟
حمایت نشدن از شعار سال، آفت دیگری بود که معظم‌له در‌باره آن فرمودند:«گزارش‌ها نشان می‌دهد که در سال گذشته به طور کامل از شعار حمایت از کالای ایرانی پشتیبانی نشده است.» همچنین‌گریزی به غفلت مسئولان و سوءاستفاده بعضی از آن، داشتند مانند عدم نظارت درخصوصی‌سازی به این معنا که برخی از کارخانه‌های خریداری شده نهایتا تعطیل و در مکان آنها برج ایجاد شده است!
۳. بصیرت ها
در مسیر رونق تولید باید آگاهی‌هایی از وضعیت کنونی خود داشته باشیم. آمارهای نامعقولی که بعضا شنیده می‌شود با سرمایه‌گذاری دشمن و به نیت تخریب ذهنیت عمومی منتشر می‌گردد.‌اشراف داشتن بر شرایط کشور و آگاهی از داشته‌ها و نداشته‌های خود، نوعی بصیرت است که رهبر بزرگوار در این خصوص مطالبی داشتند:
- محرومیت و تلاش:
«در زمان دفاع مقدس اگر شرق و غرب به ما سلاح می‌فروختند به فکر نمی‌افتادیم تولید کنیم. و امروز وضع ما از نظر دفاعی از همه کشورهای منطقه بهتر است.» شرایط مطلوب دفاعی که امروز مشاهده می‌شود، حاصل محرومیت‌هایی است که در دوران دفاع مقدس داشتیم بنابر این تحریم‌ها دو وجه دارند یکی محرومیت و ناکامی و دیگری تلاش، ابتکار و خودباوری.
- تقسیم تقصیر!
«مشکل عمده کشور ما، اقتصادی و معیشت قشرهای ضعیف است. بخشی از این مشکل مربوط به تحریم اروپا و آمریکا و برخی دیگر مربوط به ضعف‌های مدیریتی ما است.»
- جنگ اقتصادی:
«دشمن مشغول جنگ اقتصادی با ماست. این را ما همیشه می‌گفتیم و خیلی‌ها باور نمی‌کردند و امروز همه مسئولین قبول کرده‌اند.جنگ همیشه توپ و تفنگ نیست و ظهور این جنگ در امر اقتصادی است.»
- اروپا و برجام:
«اروپا عملا از برجام خارج شده است.» این پاسخ قاطع رهبری به کسانی است که هنوز هم از پیکره بی‌جان برجام یا از اروپای عهد شکن، امید کرامتی دارند. برجام در همه این سال‌ها وسیله‌ای بود برای اتلاف وقت و محملی برای رسیدن غرب به مطامع خود. رهبر انقلاب از ابتدای امر، پیوسته گوشزد می‌کردند که غرب قابل اعتماد نیست.
- افراط و تفریط در‌باره غرب:
«در باره غرب دو گرایش متضاد وجود دارد که هر دو غلط است یکی تحجر و تعصب که مثبتات غرب را نبینیم و نقطه مقابل، غربزدگی است که خطر بزرگی است.» رهبری در بیانات خود تأکید می‌کنند که مخالف رابطه با غرب نیستم اما مطلقا نباید به غرب اعتماد کرد. ایشان ریشه برخی از مشکلات را از اینجا می‌دانند که به غرب اعتماد کردیم.
- گام دوم و جوانان:
«تجاوب جوانان به بیانیه گام دوم بجا و خرسند‌کننده بود.» مقام معظم رهبری نسبت به واکنش جوانان به بیانیه گام دوم اظهار رضایت کردند. شور و شعوری که در قشر جوان از این بیانیه‌ایجاد شد کشور را در حالتی از نشاط و امید درآورد.
ایشان معتقدند که در گام دوم انقلاب، باید حرکت کشور را بر دوش جوانان قرار دهیم. همچنین در این گام، شناخت و جدی گرفتن داشته‌های خود، شناخت ظرفیت‌ها و مزیت‌های خود و کشور و استفاده از آن، بسیار اساسی و مهم است.
- اراده ملت ایران:
«غرب و آمریکا به این نتیجه رسیدند که اگر ملت ایران چیزی را اراده کند حتما آن را  به دست خواهد آورد.» این عبارت عزتمندانه را شاید بتوان شاه بیت سخنان مقام معظم رهبری دانست. استیصال غرب در مقابل اراده ملت، حقیقتی است که رهبری آن را بیان کردند و در کنار آن، چنین هشدار دادند: «امروز میلیاردها پول خرج می‌شود در دنیا که در اعتقادات سیاسی و دینی جوانان رخنه کنند یا اراده ضعیف شود و شما نتوانید تصمیم بگیرید.»
- پیشرفت کشور به وسیله جوانان مؤمن:
«امروز دشمنان، چشمهای کورشان را باز کنند و ببینند بهترین صنایع و پیشرفته‌ترین صنایع - که با کشورهای درجه یک دنیا در صدر فهرست قرار داریم - به وسیله جوان‌های نماز شب خوان و دعای کمیل خوان وجوان‌های اهل اعتکاف صورت می‌گیرد.»
۴. قله‌ها
مطالبات آیت‌الله خامنه‌ای و انتظاراتی که از قشر جوان دارند، گاه از مرزهای معمولی فراتر است.
- بازدارندگی:
در جنگ اقتصادی تمام عیاری که بر ما تحمیل شده، مقام معظم رهبری فقط شکست دشمن را در نظر ندارند بلکه خواستار گامی بلندتر هستند. ایشان معتقدند تا هنگامی که به مرحله بازدارندگی نرسیم، دشمن پیوسته از اخلال و وارد ساختن ضربات اقتصادی کوتاه نخواهد آمد. معظم‌له در تبیین موضوع بازدارندگی این گونه اظهار داشتند:«مطالبه من از مجموع فعالان گوناگون کشور چه مسئولین دولتی چه دانشگاهی و مردمی این است که علاوه‌بر شکست دشمن، بازدارندگی ایجاد کنیم؛ یعنی بعد از شکست، دشمن منتظر می‌ماند ضربه‌ای وارد کند این فایده ندارد. باید به نقطه‌ای برسیم که بازدارنده دشمن باشد، یعنی دشمن از معبر مسایل اقتصادی نتواند به کشور عزیز ما ضربه‌ای بزند. در مسایل نظامی وضعیت ما چنین است. روزی بود که هواپیمای دشمن می‌آمد شهرهای ما را بمباران می‌کرد و ما وسیله‌ای نداشتیم. یا موشک می‌زد. اما امروز دشمنان ما در منطقه - حداقل - یا آنها که در منطقه نیرو دارند، می‌دانند که با موشک‌های نقطه زن می‌توانیم دشمن را بکوبیم. دشمن این را فهمیده. این بازدارندگی است... بایددر مسایل اقتصادی به اینجا برسیم.»
مسیر فرا روی ملت در سال ۹۸
رهبر معظم، امسال نیز نقشه راه را ارائه نمودند اما پرسش جدی اینجاست که پیمودن این مسیر با کیست و مسئولیت مستقیم دغدغه‌های رهبری بر عهده چه کسانی است؟ راستی! دستگاه‌ها در این امر چه مسئولیتی دارند؟ بانک‌ها نقششان در رونق تولید چیست؟ و در هیئت دولت کدام وزارتخانه‌ها مسئولیت مستقیم و کدام یک جنبه پشتیبانی دارند؟ نقش نهادهای فرهنگی در این موضوع چیست؟ و مجلس و دیگر دستگاه‌ها چه وظایفی را می‌بایست برعهده بگیرند؟
اگر چه در ابتدای هر سال بسیار گفته و البته کمتر شنیده می‌شود که در پیگیری شعار هر سال چه وظایفی بر عهده قوا و نهادها است اما در هر صورت از تذکر دادن نومید نیستیم و قرآن کریم تذکر مکرر را برای مؤمنین مفید می‌داند و بر آن تأکید می‌فرماید. لذا خاضعانه این چند پیشنهاد به همه مسئولان دلسوز جهت اجرای منویات مقام معظم رهبری ارائه می‌شود:
۱. اعضایی مرکب از نمایندگان قوای سه‌گانه تحت عنوان«ستاد عالی» در پیگیری شعار رهبری تشکیل گردد و چارچوب‌های عملیاتی آن را مشخص کند.
۲. این ستاد، دانشگاه‌هایی را که ارتباط مستقیم با عنوان شعار سال جدید دارند، برای تحقیق علمی و پیشنهاد راهکارهای عملی مشخص کرده و وظایفشان را به آنان گوشزد نماید.
۳. در هر وزارتخانه خصوصا وزارتخانه‌هایی که مسئولیتشان ارتباط مستقیم با شعار سال دارد، افرادی برای مشاوره به دستگاه و نیز ارائه گزارش عملکرد آن به ستاد عالی تعیین شوند.
۴. در مجلس کمیسیونی به منظور پیگیری شعار رونق تولید تشکیل شود و جلسات مشترکی با کمیسیون‌های مرتبط بگذارد و گزارش عملکرد خود را به ستاد عالی ارائه نماید.
۵. رسانه ملی نیز با تشکیل شورایی ضمن ایجاد ارتباط با ستاد مذکور، گزارش عملکرد دستگاه‌ها را از طریق صدا و سیما به مردم برساند.
۶. قوه قضائیه ضمن تعریف ساز و کاری در بُعد نظارت، سیر پیشرفت دستگاه‌ها را پیگیری کند.
مسلما با طرح، تصویب، اجرا و نظارت، هر آرمانی به مقصد می‌رسد. سرمایه این مسیر، سوز درون و جدیت در مطالبات است وگرنه آنان که فی المثل بر انبوه مصالح ساختمانی نشستند و پیوسته برای یکدیگر از بناهای باشکوهی که در آینده خواهند ساخت سخن گفتند، جز عباراتی زیبا و بی‌خاصیت چیزی به دست نخواهند آورد. ایام زود گذر است فرصت کوتاه را دریابیم.
سید ابوالحسن موسوی طباطبایی