ضرورت نقش انکارناپذیر گیاهان در مقابله با آلودگی هوای کلان شهرها-بخش پایانی

فرار از هیاهوی زندگی شهری با کاشت گل و گیاه

کد خبر: ۱۵۳۴۳۵

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۸:۳۵

فریده شریفی
یک روز صبح که از خواب بیدار می‌شوی و از بالکن خانه یا پنجره به بیرون نگاه می‌کنی دیدن ساختمان‌های بلند و برج‌های سر به فلک کشیده آجر، سنگ و آهن دلپذیرتر است یا دیدن فضای سبز، درختان زیبا گل‌های با طراوت و درختچه‌های تزیینی که روحت را شاد و دلت را مملو از انگیزه و تحرک می‌کند؟! مسلماً گزینه دوم را انتخاب می‌کنی چرا که گل و گیاه می‌تواند بیش از هر چیزی به انسان شادی و طراوت ببخشد.
در بررسی‌های گوناگونی که توسط پژوهشگران انجام شده مشخص شده که کاشتن گل و گیاه، خریدن گل، نگاه کردن به گل یا بوییدن آن موجب احساس مثبت‌اندیشی، شادی، طراوت و دوری از اندوه و افسردگی می‌شود. به همین دلیل پژوهشگران توصیه می‌کنند که در خانه یا محیط کار همواره از گل و گیاه استفاده کنید تا روزی خوب، آرام و با طراوت داشته باشید.
فضاسازی منازل با گل و گیاه، کاشتن گل در بالکن و تراس، گذاشتن گلدان پشت پنجره و کنار اتاق، سبزی کاری در باغچه و حیاط و... از جمله راه‌هایی است که نه تنها باعث آرامش و نشاط ساکنان خانه می‌شود بلکه هر کسی که به این گونه خانه‌های با صفا و با نشاط قدم می‌گذارد احساس شادی و طراوت می‌کند.
فاصله گرفتن از زندگی ماشینی با کاشت گل و گیاه
توسعه زندگی شهرنشینی، فشار زیاد، زندگی روزمره،‌درگیری‌های ذهنی و مشغله کاری، تبدیل شهرها به کلان شهرها، آلودگی هوا و تولید گازهای گلخانه‌ای که موجب تخریب طبیعت و گرم شدن این کره خاکی شده،‌ همه و همه موجب شده که نیاز انسان‌ها به وجود درختان و گیاهان به عنوان مهم‌ترین عامل پالایش و تصفیه هوا افزایش یابد. گیاهان و درختان اصلی‌ترین و طبیعی‌ترین کاهنده آلاینده‌های محیط زیست محسوب می‌شوند و از دیر بازنقش مهمی در لطافت روح و روان و فرار از هیاهوی زندگی شهری داشته‌اند.
گیاهان با جذب دی‌اکسید کربن و تبدیل آن به اکسیژن به طور طبیعی کربن اضافی هوا را جذب و به پالایش هوا کمک می‌کنند.
«مرتضی سرابی» کارشناس کشاورزی در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان درباره اهمیت گیاهان در مقابله با آلودگی هوا می‌گوید: «دفع آلودگی و بهبود هوای شهر یکی از کارکردهای اصلی و اساسی درختان و گیاهان شهری است. برطبق تحقیقاتی که انجام شده در خیابان‌هایی که درختان زیادی کاشته شده‌اند میزان آلودگی 25 درصد کمتر از خیابان‌هایی است که از درختان و فضای سبز کمتری برخوردارند. گیاهان مواد شیمیایی مانند اکسیدهای نیتروژن، آمونیوم، دی‌اکسید گوگرد، ازن و سایر مواد شیمیایی را از محیط خارج می‌کنند و تأثیر بسزایی بر بهبود کیفیت هوا دارند.»
وی اضافه می‌کند: «برای رفع آلایندگی‌های هوا کاشت درختان در شهرها لازم و ضروری است ولی برخی درختان از جمله درختان پهن‌برگ کارآیی بیشتری در جذب دی‌اکسیدکربن دارند و بهتر است مسئولین شهرداری به کاشت چنین درخت‌هایی مبادرت کنند.»
این کارشناس همچنین می‌گوید: «مدیریت کاشت درختان براساس سایه‌اندازی، انتخاب و نوع گونه‌های گیاهی می‌تواند یک استراتژی پایدار در جهت بهبود هوای شهر و نزدیک شدن آن به استانداردهای شهری باشد.»
یک کارشناس ارشد روانشناسی نیز در این زمینه می‌گوید: «افرادی که در محیط پیرامون خود گل و گیاه نگه‌داری می‌کنند 2 تا 4 برابر بیشتر از دیگران آرام، مهربان، شاد و سرزنده هستند و می‌توانند این حس خوشایند را به دیگر افراد منتقل کنند، ضمن اینکه تبادل گل و گیاه بین افراد سبب سهولت در برقراری ارتباط میان همسران، فرزندان و والدین می‌شوند.»
وی اضافه می‌کند: «با افزودن چندین شاخه گل در خانه و خریدن گلدان‌های کوچک می‌توان طبیعت را به خانه آورد و محیطی پر از صفا و ارامش به افراد خانواده هدیه کرد.»
بهترین هدیه
یکی از بهترین راه‌ها برای پیشگیری و بهبود آثار مخرب زندگی شهرنشینی آشتی با گل و گیاه و طبیعت است.
گیاهان آپارتمانی در پاک کردن هوای اطراف خود از ذرات بزرگتر و آلاینده‌های آپارتمانی نظیر آزبست‌ها، حشره‌کش‌ها، دی اکسید کربن، مونواکسید کربن و سایر گازها، مواد شیمیایی حاصل از مواد شوینده، حلال‌ها و مایعات پاک کننده، الیاف پخش شده در هوا حاصل از پوشاک، مبلمان، پرده‌ها، زیراندازها و فرش‌ها و همچنین قارچ‌ها و باکتری‌ها مؤثرند.
خانمی که خود را «امینی» معرفی می‌کند در این باره می‌گوید: «من اقوام، خویشان و دوستان زیادی دارم و علاقه زیادی به رفت و آمد و معاشرت با اقوام و دوستان خود دارم به همین دلیل هر وقت که به خانه آنها می‌رفتم سعی می‌کردم دست خالی نروم و جعبه شیرینی یا کادویی به همراه خود ببرم اما بعد از مدتی پیش خودم فکر کردم که چرا یک کار سودمند و ارزشمند نکنم و به جای شیرینی که ضرر هم دارد و موجب بیماری می‌شود با خودم یک گلدان گل یا چند شاخه گل به عنوان هدیه نبرم؟! که خوشبختانه مشاهده کردم دوستان و آشنایان بسیار استقبال کردند و این اقدام الگویی برای دیگران هم شد و اکنون در اکثر خانه‌های اقوام و دوستان یک محیط زیبا و دوست داشتنی و مجموعه‌ای از گلدان‌های زیبا به وجود آمده که هم خاطره‌انگیز است و هم موجب پاکی هوای منازل می‌شود.»
این خانم خانه‌دار اضافه می‌کند: «شاید برخی بگویند که قیمت گل و گیاه زیاد است و برای هدیه دادن مناسب نیست اما من و دوستانم از گل و گیاهانی استفاده می‌کنیم که امکان قلمه زدن و ازدیاد آن‌ها وجود داشته باشد و از یک گلدان چندین گلدان زیبا و با طراوت درست می‌کنیم و برای یکدیگر هدیه می‌بریم.»
یک گیاه و این همه فایده!
می‌گویند خداوند ارحم‌الراحمین است مهربان‌ترین مهربانان است، اندکی تامل در طبیعت و پدیده‌های طبیعی باعث می‌شود که این حقیقت با تمام وجود احساس گردد، خداوند برای هر خلقتی که داشته هزاران استفاده و امتیاز به کار برده و خلقت هیچ موجودی بی‌حکمت نیست، بسیاری از نیازهای انسان‌‌ها را گیاهان و درختان تامین می‌کنند، خوراک، پوشاک، دارو، انرژی، مصالح ساختمانی،‌کاغذ، مقوا و... از جمله مواردی هستند که همگی از درختان و گیاهان تامین می‌شود. «ملیکا هوشمند» کارشناس زیست‌شناسی در این‌باره می‌گوید: «به جرات می‌توان گفت که اگر درختان و گیاهان و پوشش گیاهی وجود نداشت حیاتی هم وجود نداشت و موجود زنده‌ای نمی‌توانست به حیات خود ادامه دهد چرا که نه تنها گیاهان و درختان در تصفیه هوا، کاهش آلاینده‌های زیست‌ محیطی مقابله با گازهای گلخانه‌ای و.... موثر هستند بلکه از پوست، چوب، میوه، برگ، ریشه و... همه قسمت‌های درختان می‌توان استفاده کرد و از سوی دیگر حیات جانوران هم وابسته به درختان و گیاهان است.
به گفته این کارشناس انسان برای درمان بسیاری از بیماری‌های خود از گیاهان دارویی استفاده می‌کند و نقش مهم و اساسی این گیاهان دارویی بر هیچ کس پوشیده نیست تا ‌آنجا که بسیاری از پزشکان در کنار داروهای شیمیایی داروهای گیاهی هم تجویز می‌کنند.
وی همچنین می‌گوید: «اگر خانواده‌ها بدانند که گیاهان چه ویژگی‌های ممتاز و منحصر به فردی دارند و تا چه اندازه در پیشگیری و درمان بیماری‌ها موثر هستند صد در صد در محیط خانه فضایی را به گلدان‌ها و درختچه‌های متنوع اختصاص می‌دهند، به طور مثال نگهداری گیاهان در منزل سرماخوردگی را 30 درصد کاهش می‌دهد یا موجب کاهش سردرد و میگرن می‌باشد، همچنین وجود گیاهان در خانه یا محیط کار موجب شادی، کاهش خستگی، کاهش استرس و افزایش کارایی خلاقیت در فرد می‌شود.
افزایش بازدهی در محیط کار
تحقیقات نشان داده که محیط‌های‌ کاری که در آن‌ها از گیاهان و درختچه‌های مختلف استفاده شده باشد سلامت جسم و روان کارمندان ارتقاء‌ پیدا می‌کند و انگیزه آنان برای کار و فعالیت را افزایش می‌دهد به همین دلیل هنگامی که یک بانک، موسسه، شرکت یا سازمانی تشکیل می‌شود یا از یک نقطه به نقطه دیگر جابه‌جا می‌شوند از مهم‌ترین وسایلی که در محل جدید مستقر می‌شوند گلدان‌های گل و گیاهان متنوع و زینتی است.
افراد با نگاه کردن به گل و گیاه و لذت بردن از طراوت، رنگ و عطر آنها می‌توانند حالت روحی خود را تغییر داده شاد و سرحال شوند، در واقع گل باعث تعدیل رفتار در طول شبانه‌روز می‌شود و هر بار نگاه کردن به گل و گیاه عاملی برای ایجاد یک اتصال عصبی مثبت در مغز است.
آقایی که در یک اداره دولتی مشغول به کار است در این‌باره  می‌گوید: «در محیط‌های کاری مواد آلاینده به وفور دیده می‌شوند از جمله جوهر پرینترها، چسب‌ها، رنگ‌ها، دود بخاری‌های مختلف و... اما از همه مهم‌تر برخی از کارمندان و حتی برخی از ارباب رجوع‌ بدون ملاحظه و در نظر گرفتن مسائل ایمنی و سلامتی به کشیدن سیگار مشغول هستند و در جواب اعتراض برخی از کارمندان می‌گویند ما در راهروها یا اتاق‌های مخصوص این کار یا بالکن و... سیگار می‌کشیم و مزاحمتی برای کسی ایجاد نمی‌کنیم در حالی که این افراد متوجه نیستند که مکان‌هایی که این افراد برای کشیدن سیگار از آنها استفاده می‌کنند تا مسافت‌های زیاد موجب آلودگی می‌شوند و بوی نامطبوع سیگار تا فواصل دور هم احساس می‌شود.»
به گفته این شهروند، ممنوعیت استعمال دخانیات در اکثر ادارات دولتی اجرا می‌شود اما متاسفانه گاهی مشاهده می‌شود در برخی از ادارات افراد خاصی به این کار مبادرت می‌کنند و به‌رغم برخوردهایی که با آنان صورت می‌گیرد از انجام این کار ناپسند خودداری نمی‌کنند.
وی اضافه می‌کند: «بهترین راه برای مقابله با آلودگی هوا و یا دود حاصل از سیگار در ادارات استفاده از گلدان‌های متعدد و گیاهان متنوع است که ضمن تلطیف هوا روحیه کارمندان هم با دیدن این گیاهان زیبا منعطف می‌شود و انرژی بیشتری برای فعالیت پیدا می‌کنند.»
گیاهان موجب می‌شوند افراد احساس آرامش بیشتری کنند و با روحیه بهتری با مشکلات زندگی برخورد نمایند.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیماران بستری در بیمارستان که تختشان روبه‌روی پنجره‌ای با نمای باغ است بسیار سریع‌تر از بیمارانی که تختشان رو به دیوار است بهبود می‌یابند، همچنین وجود گیاهان زینتی در اتاق‌های ریکاوری بیمارستان‌ها به بیماران آرامش و تسلی می‌دهد و منجر به بهبود سریع‌تر آنها می‌شود.