کارشناس نفت:

وزارت نفت فقط به معافیت‌های آمریکا دل بسته است

مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت با بیان اینکه وزارت نفت و شرکت ملی نفت برای فروش نفت به معافیت‌های آمریکا بسنده کرده‌اند، گفت: با عرضه نفت در بورس می‌توان به ظرفیت صادرات نفت کشور اضافه کرد.

کد خبر: ۱۵۲۵۶۰

تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۹۷ - ۲۰:۵۸

محمدعلی خطیبی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر با ‌اشاره به اینکه در لایحه پیشنهادی بودجه سال ۹۸ کل کشور صادرات نفت 1/5 میلیون بشکه در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: اگر مسئولان وزارت نفت به مقداری که آمریکا به نفت ایران مجوز و معافیت داده است اکتفا کنند و همین مقدار صادر کنند و تلاشی خارج از این چارچوب برای صادرات انجام ندهند، در این صورت فروش روزانه 1/5 میلیون بشکه محقق نمی‏‌شود و در حد ۸۰۰-۷۰۰ هزار بشکه آن‏هم در صورتی که خریداران نفت ایران در چارچوب این مجوز، صد درصد پای کار بیایند، محقق خواهد شد.
وی افزود: متاسفانه بررسی خروجی‏‌های عملکرد وزارت نفت و شرکت ملی نفت نشان می‏‌دهد که آنها فعلاً به حدی که معافیت‌های آمریکا مجوز داده، اکتفا کرده‌اند. البته گزارش‏های رسمی را ندیده‌ام ولی گزارش‏های غیررسمی نشان می‏‌دهد که صادرات ما کاهش قابل ملاحظه‌ای پیداکرده است. مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت درباره ابتکاراتی که می‌‏توان برای دورزدن تحریم‏ها بکار برد، عنوان کرد: با عرضه نفت در بورس می‌توان به ظرفیت صادرات نفت کشور اضافه کرد. اما برای مدتی عرضه نفت در بورس متوقف شد که ظاهراً برای عرضه دوباره، مجوز داده شده است.
گفتنی است بالاخره با تأخیر بسیار مجوز سومین عرضه نفت در بورس از شورای عالی اقتصاد اخذ و مقرر گردیده است روز دوشنبه اول بهمن ۱۳۹۷ یک میلیون بشکه نفت خام سبک در حجم‎های ۳۵ هزار بشکه‌ای با قیمت پایه 52/42 دلار به ازای هر بشکه در بورس انرژی عرضه شود.
حسینی، مدیرعامل بورس انرژی در گفت‌وگو با فارس با بیان اینکه علاوه‌ بر امکان تسویه حساب با ارز‌های بین‌المللی، امکان تسویه کامل با ارز ریال ایران با نرخ سنا از تفاوت‌های عرضه این دوره با دوره‌های قبل است، اظهار کرد: دوره تسویه حساب معاملات نیز از ۶۰ به ۹۰ روز افزایش یافته است.وی درباره نحوه پرداخت وجوه و تحویل نفت خریداری شده هم گفت: متقاضیان باید ۶ درصد از مبلغ قرارداد را بصورت پیش پرداخت واریز و پس از برنده شدن در مناقصه ۲۰ درصد از مبلغ نهایی محموله خریداری شده را پرداخت کنند و با ارائه ضمانت‌نامه بانکی به میزان ۱۲۵ درصد مبلغ باقی مانده ارزش محموله آن را تحویل گرفته و پس از یک دوره ۶۰ تا ۹۰ روزه آن را تسویه کنند.حسینی، تسویه تمام ریالی را از مزیت‌های این عرضه عنوان کرد و افزود: نحوه تحویل نفت نیز هم در بندرگاه‌ها و هم به‌صورت کشتی به کشتی فراهم است و همه افراد ذی‌صلاح داخلی و خارجی می‌توانند در این عرضه شرکت کنند.
با توجه به شرایط به‌وجود آمده، هرچند عرضه سوم نفت در بورس با رویکردهای مثبتی همچون امکان تسویه ریالی مطرح شده، اما همچنان نگرانی‌ها از مستمر نبودن این عرضه‌ها پابرجاست. به اعتقاد کارشناسان و فعالان بخش خصوصی نفت و گاز، تا زمانی که عرضه‌های صورت گرفته به اندازه کافی و دائمی نباشد، بخش خصوصی نمی‌تواند بازاریابی کرده و تمایل چندانی برای حضور در این بازار نخواهد داشت.
با توجه به شرایط حساس کشور، تعلل در استفاده از این راهکار توجیه‌پذیر نیست و ظاهرا این تأخیرها به اراده وزارت نفت بستگی دارد. در مجموع میتوان چند دلیل برای عدم عرضه مجدد نفت در بورس بیان کرد.
در حال حاضر تنها متولی صادرات نفت کشور مدیریت امور بین‌الملل شرکت ملی نفت است. با عرضه نفت در بورس بستری برای ورود بخش خصوصی به بازار جهانی نفت فراهم می‌شود. این اتفاق باعث می‌شود که انحصار شرکت ملی نفت در فروش نفت ایران شکسته شود و به طور طبیعی برخی امتیازات ایجاد شده ناشی از انحصار فروش نفت کشور از بین برود.
همچنین به نظر میرسد با اعطای معافیت‌های تقریباً یک میلیون بشکه‌ای به خریداران نفت ایران خیال وزارت نفت و شرکت ملی نفت از به صفر نرسیدن صادرات نفت ایران راحت شده و بدین صورت دیگر لزومی به عرضه نفت در بورس دیده نمی‌شود. این برخورد باعث نگرانی صاحب‌نظران انرژی شده است.
علاوه ‌بر این، کارشناسان انرژی معتقدند که ایجاد یک سازوکار مجزا در وزارت نفت برای پیگیری کارهای عرضه نفت در بورس ضروری است. در حال حاضر در وزارت نفت هیچ نهادی مسئولیت اجرای عرضه نفت در بورس را بر عهده ندارد و شرکت ملی نفت نیز که در عرضه قبلی پیگیری‌های اجرای این راهکار ضد تحریمی را انجام داد اکنون مشغول استفاده از ظرفیت معافیت‌های داده شده است.