به مناسبت سالگرد ابلاغ پیام تاریخی حضرت امام به گورباچف

تابش نور حق در کاخ کرملین

چند ماهی از پذیرش قطعنامه از سوی ایران می‌گذشت و جنگ به پایان رسیده بود. بازسازی مناطق آسیب دیده و اوضاع خاص بعد از جنگ، از امور مهمی بود که وقت و هزینه زیادی از کشور را به خود اختصاص می‌داد. در این شرایط به ناگاه خبری در رسانه‌ها، نظر همگان را به خود جلب کرد: امام خمینی(ره) پیام مهمی برای میخائیل گورباچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی نوشته است. رسانه‌های جهان که به دقت رفتارهای امام را زیر نظر داشتند، در این خصوص گمانه‌زنی‌های مختلفی کردند: آیا جمهوری اسلامی ایران برای اصلاح خرابی‌های بعد از جنگ، خواهان یاری شوروی است؟ آیا ایران با پشت کردن به غرب، قصد متحد شدن با کمونیسم را دارد؟ آیا بناست ایران برخلاف سیاست نه شرقی نه غربی خود، در دامان بلوک شرق فرو غلتد؟ موضوع این نامه چیست؟

کد خبر: ۱۵۱۲۶۰

تاریخ: ۱۲ دی ۱۳۹۷ - ۲۱:۳۰

اما سیاست امام مکتوم ماندن متن نامه بود. برای ابلاغ این پیام مهم، هیئتی سه نفره به سرپرستی آیت‌الله جوادی آملی انتخاب شدند. دیگر اعضا عبارت بودند از دکتر محمد جواد لاریجانی و مرحوم خانم طاهره دباغ. راستی چرا امام خمینی به روال سیاست رایج، از افرادی که در روابط دیپلماسی، چهره‌های شناخته شده‌تری هستند، استفاده نکرده است؟ سؤالات بی‌پاسخ و همه چیز در ابهام بود.
روز سفر تعیین شد: سیزدهم دی ماه. خطرات مختلفی این سفر را تهدید می‌کرد از جمله احتمال ربودن هواپیما و بردن آن به آمریکا یا اسرائیل برای دست یابی به پیام امام. حتی انهدام هواپیما در آسمان نیز  تصوری دور به نظر نمی‌رسید. اما مسافران شوروی با دلی مالامال از ایمان و اتکال به قدرت لایزال الهی، سوار شدند و ساعاتی بعد به سلامت، وارد مرکز سرزمین پهناور بلوک شرق، مسکو گردیدند.
اینجا یک کشور ابرقدرت است. حاکمیت کمونیسم هفتاد سال فطرت‌های خدا جوی انسانها را سرکوب کرده و موج تیره کفر و بی‌خدایی محیط را فرا گرفته است. گوهر عبودیت، مفقود شده و ندای«انتم الفقراء الی‌الله» در درون توده‌ها خاموش گردیده. راستی چه دشوار است فرود آمدن در سرزمینی بدون مأذنه و بدون دعوت به سجود در پیشگاه معبود.
وقت ملاقات در «کاخ کرملین» مشخص شد... کاخ! وسیله‌ای برای فریب اهل دنیا و دامی گسترده برای اسارت چشمان سطحی نگر آنها. اما در دیده حق طلبان و داعیان به سوی کمال و حقیقت، کاخ، «توده‌ای از خاک» است! پیامبر اعظم(ص) نامه‌هایی به حاکمان سرزمین‌های مختلف فرستاد و آنان را به اسلام دعوت فرمود از جمله به سوی دو ابرقدرت آن دوران «روم و ایران» پیک‌هایی گسیل داشت. قاصدان پیامبر(ص) هنگام ورود به کاخ شاهان، از دیدن آن همه زیبایی و جلال، فریفته نشدند و فر و شکوه کاخ‌ها را به چیزی نگرفتند. و امروز مردی از سلاله ابراهیم(ع) و از نسل رسول(ص) در این کاخ مجلل اما آکنده از ظلمت الحاد، چراغ حقیقت می‌افروزد.گورباچف چند سالی می‌شد که رهبری شوروی سوسیالیستی را برعهده گرفته بود، اما برخلاف رهبران گذشته، فضای تنگ و نفسگیر کمونیسم را قدری گشوده و به اصلاحات اقتصادی، معروف به «پرسترویکا» و آزادی‌های دینی اقدام نموده بود. لذا عملا برخی از قوانین کمونیسم را زیر پا نهاده و امید می‌رفت با ضربه نهایی بر پیکره کمونیسم برای همیشه این مکتب گمراه را به زباله دان تاریخ بسپارد.
نامه، در حضور گورباچف خوانده شد و مترجمین آن را به زبان روسی برگرداندند. افق بلند و مفاهیم عمیق نامه، رهبر ابرقدرت جهانی را در لابلای سطور آن، در بند می‌کشید و باعث می‌شد واکنش‌هایی ناخواسته از خود بروز دهد. نامه عرشی امام عبارت بود از چند «انذار» و «تحذیر» و «دعوت».
اما چکیده‌ای از سرفصل‌های نامه:
۱. انذار
امام بزرگوار در برخی از عبارات نامه خود، هشدارهای مهمی به رهبر شوروی داده و با درایتی عمیق، نابودی مکتب کمونیسم را پیش‌بینی کرده بودند. برخی هشدارهای امام(ره)، چنین
است:
- در سیاست حاکمان گذشته دایر بر خدازدایی و دین ستیزی تجدید نظر کنید.
- مشکل اساسی شما، مالکیت و اقتصاد و آزادی نیست بلکه عدم اعتقاد واقعی به خداست. همان مشکلی که غرب را به ابتذال و بن بست کشانده یا خواهد کشاند.
- از این پس کمونیسم را باید در موزه‌های تاریخ جهان جست‌وجو کرد چرا که مارکسیسم جوابگوی هیچ نیازی از نیازهای واقعی انسان نیست.
- با مادیت نمی‌توان بشریت را از بحران عدم اعتقاد به معنویت بدر آورد.
- رهبر چین اولین ضربه را به کمونیسم زد و شما دومین و آخرین ضربه را بر پیکر آن نواختید. امروز چیزی به نام کمونیسم در جهان نداریم!
۲.تحذیر
رهبر فرزانه انقلاب، به فراست در یافته بودند که با نابودی کمونیسم، شوروی به دامن غرب فرو می‌غلتد لذا گورباچف را از اتخاذ تصمیماتی که به این رویکرد منجر شود پرهیز داده بودند:
- ممکن است از شیوه‌های ناصحیح و عملکرد غلط قدرتمندان پیشین کمونیسم در زمینه اقتصاد، باغ سبز دنیای غرب رخ بنماید.
- اگر بخواهید در این مقطع تنها گره‌های کور اقتصادی سوسیالیسم و کمونیسم را با پناه بردن به کانون سرمایه‌داری غرب حل کنید، نه تنها دردی از جامعه خود را دوا نکرده‌اید که دیگران باید بیایند و‌اشتباهات شما را جبران کنند.
۳. دعوت
امام عزیز، پیامبر گونه رهبر شوروی را به خوبیها، روشنایی‌ها و به سعادت دنیا و آخرت دعوت کردند:
- آخرین لایه‌های پوسیده ۷۰ سال کژی جهان کمونیسم را از چهره کشور خود بزدایید.
- انسان در فطرت خود هر کمالی را به طور مطلق می‌خواهد و قدرت مطلق و علم مطلق، خداست.(دعوت به توحید)
-‌اشتیاق به زندگی ابدی در نهاد هر انسانی، نشانه وجود جهان جاوید است.(دعوت به معاد)
- صاحبان علوم خود را به نوشته‌های فلاسفه و حکمای اسلامی مانند فارابی، بوعلی سینا، سهروردی و صدرالمتألهین ارجاع دهید.(مقایسه فلسفه مادی و فلسفه اسلامی)
- برای بررسی آثار عارفان مسلمان خصوصا محی الدین عربی خبرگان تیزهوشی در این علوم را روانه قم کنید تا چند سالی بلکه بتوانند از عمق معرفت آگاه گردند. (روی آوردن به عرفان اسلامی)
- از شما می‌خواهم در‌باره اسلام به طور جدی تحقیق و تفحص کنید که می‌تواند وسیله راحتی و نجات همه ملت‌ها باشد.
- جمهوری اسلامی ایران به عنوان بزرگ‌ترین و قدرتمندترین پایگاه جهان اسلام به راحتی می‌تواند خلأ اعتقادی نظام شما را پر کند.
گورباچف خاضعانه، پاسخ امام را به آینده موکول نمود و دو ماه بعد در هفتم اسفند ماه،  توسط وزیر خارجه خود پاسخی فرستاد ولی نشان داد که عمق پیام امام را نفهمیده است.
زمانی که امام برای گورباچف نامه فرستاد شوروی در اوج قدرت بود اما کمتر از سه سال پیش‌بینی او به حقیقت پیوست و اتحاد جماهیر شوروی از هم فرو پاشید و رو به غرب و سیاستهای آن نمود.
سالها بعد گورباچف در مصاحبه‌ای اظهار تأسف کرده بود که اگر ما پیشگویی‌های آیت‌الله خمینی را در آن پیام جدی می‌گرفتیم امروز قطعا شاهد چنین وضعیتی نبودیم!
هر چند رهبران دول، مقصود امام را درک نکردند، اما ملت‌ها پیام امام را دریافتند. خانم دباغ در خاطرات خود اظهار می‌دارد که در سفر به برخی از کشورها، جوانانی نزد ما می‌آمدند و اظهار می‌داشتند ما هنگامی که پیام امام را خواندیم به حقانیت اسلام پی بردیم و مسلمان شدیم.
سید ابوالحسن موسوی طباطبایی