سریال «حوالی پاییز» وجسارت پرداختن به یک موضوع سیاسی

کد خبر: ۱۴۷۳۲۴

تاریخ: ۲۷ آبان ۱۳۹۷ - ۱۹:۰۳

مهدی امیدی

در دورانی که می‌توان آن را عصر پاییز سریال‌های تلویزیونی دانست که جریان تولید این محصولات، تحت تأثیر لابی‌گری‌ها و اسپانسرسالاری و حضور افراد بعضا ضعیف و کاسبکار به عنوان کارگردان، روند ناامید‌کننده‌ای دارند، «حوالی پاییز» با وجود برخی ضعف‌های ساختاری، جسورانه به یک موضوع ملی و سیاسی پرداخته است. وقتی این سریال را می‌توان جسورانه دانست که یادآور شویم حاصل کار یک گروه جوان است. هم اولین سریال تولید شده توسط کارگردان و تهیه‌کننده است و هم اولین محصول مدیر شبکه سه و گروه فیلم و سریال این شبکه محسوب می‌شود.
در شرایطی که کشورهای صاحب صنعت سینما و سریال سازی، از این گونه محصولات برای معرفی قهرمانان ملی و تاریخ خود استفاده می‌کنند، در ایران اما با وجود رخدادهای فراوان تلخ و شیرین و همچنین تاریخ پرفراز و نشیب و قهرمانان درخشان، فیلم‌های سینمایی یا سریال‌های تلویزیونی کمتر به این موضوعات می‌پردازند. اینکه در یک سریال تلویزیونی، به موضوعی مهم که نه می‌توان آن را فراموش کرد و نه مسببان آن را بخشید پرداخته شده، نوعی ضدحمله به رکود توجه به رخدادهای تاریخی و سیاسی در آثار سینمایی و تلویزیونی است.
فاجعه منا، از آن دست اتفاقاتی است که هیچ گاه از خاطره جمعی ایرانیان فراموش نخواهد شد. حادثه‌ای که در آن حدود 500 نفر از هموطنانمان، حسینی وار، در راه سنگ زدن به شیطان و به دست جانشینان شمر در این روزگار، با لبان تشنه جان به جانان تسلیم کردند. این‌که سینما و فعالان سریال‌سازی ما طی سه سالی که از این فاجعه گذشته، سکوت کرده‌اند، قابل انتقاد است. بی‌تردید اگر مشابه این قضیه در آمریکا رخ داده بود، تا به‌حال چند فیلم و سریال درباره آن ساخته شده بود. اینک که یک سریال با ویژگی‌هایی باب‌پسند مخاطب عام سکوت درباره این موضوع را شکسته، قابل تقدیر است.
سریال «حوال پاییز» در قالب یک ملودرام خانوادگی و در بستر داستانی عاشقانه، به بخشی از سیاست‌های ظالمانه رژیم آل‌سعود پرداخته است. موضوعی که می‌توانست با تقویت جنبه‌های معمایی و الهام از ویژگی‌های آثار جاسوسی و پلیسی، تأثیر بیشتری بر مخاطب بگذارد. اما ختم شدن داستان سریال به فاجعه منا و نمایش دغدغه‌ها و رنج‌های خانواده‌های درگیر این ماجرا، بخش مهم سریال است. تقدیر خانواده‌هایی که عزیزان خود را در این فاجعه از دست دادند از «حوالی پاییز» گویای آن است که توانسته بخشی از واقعیات را به طور تأثیرگذاری نمایش دهد.
همچنین فضاسازی ایرانی و توجه به فرهنگ و سبک زندگی اسلامی، از دیگر جنبه‌های مثبت این سریال است. موضوعی که در اغلب سریال‌های سیما در سال‌های اخیر کمتر مورد توجه بوده است.
«حوالی پاییز» از نظر ساختاری یک سریال متوسط است که نسبت به سایر سریال‌هایی که پخش شده‌اند، ضعیف‌تر نیست. یکی از جنبه‌های قابل انتقاد، غلظت مسائل عاشقانه است که با هدف اصلی سریال چندان مناسبت نداشت. همچنین برخی از موضوعات فرعی، مثل ماجرای شکایت زن مبتلا به ایدز از خبرگزاری محل کار یکی از شخصیت‌های محوری سریال، مسائل مربوط به بازار و... با داستان اصلی انسجام نیافته‌اند و به صورت ماجراهایی جدا افتاده به نظر می‌رسند. همچنانکه سردی و کندی ضرباهنگ درام در برخی قسمت‌ها قابل انتقاد است.