پیامدهای انتخابات مياندوره‌اي آمريکا !(یادداشت میهمان)

کد خبر: ۱۴۶۹۱۷

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۷ - ۲۱:۵۵

1- دموکرات‌ها با وجود تلاش‌ها و تبلیغات فراوان و حتی به میدان آوردن اوباما که اقدامی کم‌نظیر در تاریخ انتخابات آمریکا محسوب می‌شد، نتوانستند به نتایج دلخواه خود برسند چراکه پیروزی دموکرات‌ها در مجلس نمایندگان در لب مرز قرار دارد و در به‌دست گرفتن اکثریت سنا نیز شکست خوردند و جمهوری خواهان همچنان اکثريت سنا را حفظ کردند. براساس ارزیابی تحلیلگران و کارشناسان بین‌المللی سال 2018، دموکرات‌ها با نامطلوب‌ترين سنا از زمان تاسيس اين حزب مواجه بودند بطوریکه در برخي از کرسي‌ها مثل ويرجينياي غربي که به‌طور سنتي متعلق به دموکرات‌ها بود و ترامپ در انتخابات سال 2016 توانسته بود پيروزي قاطعي به‌دست آورد دموکرات‌ها با مشکل مواجه بودند. از سوی دیگر در 21 بار انتخابات مياندوره‌اي که از سال 1934 تاکنون در آمریکا برگزار شده است، حزب وابسته به رئيس جمهور فقط 3 بار در مجلس نمايندگان و شش بار در سنا به اکثريت دست يافته است.یکی از این موارد انتخابات هفته گذشته بود که جمهوری‌خواهان در سنا اکثریت را بدست آوردند و شکست آنها در مجلس نمایندگان هم اتفاق غیرطبیعی و دور از انتظار نبود. جمهوری‌خواهان همچنین توانستند در انتخابات فرمانداری‌ها با پیروزی در ۲۵ ایالت از دموکرات‌ها پیشی بگیرند. لذا در مجموع دموکرات‌ها با اختلاف کمی در مجلس نمايندگان به اکثریت شکننده‌ای دست یافتند که اتفاق چندان بزرگي محسوب نمی‌شود و اگر اختلاف کرسي‌هاي آنها با جمهوري خواهان به چهل تا چهل و پنج کرسي می‌رسید می‌توانست هم پيام بسيار بدی به بازارها منتقل کند و هم پیام سیاسی تاثیرگذاری بر سیاست‌های آمریکا تلقی شود.
2- موضوع ايران در آمریکا از جهات مختلف به مسئله اي حزبي و دوقطبي تبديل شده است، اما در اين موضوع یک اجماع دوحزبي وجود دارد و هر دو حزب جمهوري خواه و دموکرات در برخورد با ایران متفق‌القول هستند، هرچند ممکن است جمهوری خواهان با دست چدنی و دموکرات‌ها با دستکش مخملی روی دست چدنی با ایران برخورد کنند. نکته مهم در حزبی و دو قطبی شدن موضوع ایران در آمریکا نیز نه از این جهت است که یکی طرفدار برخورد و دیگری طرفدار نرمش با ایران است بلکه شدت دوقطبی بودن موضوع ایران در آمریکا در این است که هرکدام از دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات تلاش دارند در فشار آوردن بر ایران از دیگری سبقت بگیرد و به افکارعمومی داخلی و جهان القا کنند که این ما در پی تسلیم کردن ایران هستیم!. کما اینکه تمام تحریم‌های آمریکا علیه ایران در موضوعات مختلف هسته‌اي، تروريسم، برنامه موشکي، نقض حقوق بشر و مسائل منطقه از پشتوانه مصوبات کنگره و رای نمایندگان دو حزب برخوردار است. نمونه آشکار تحریم‌های ISA و کاتسا است که با اجماع نمایندگان و سناتورهای هر دو حزب دمکرات و جمهوری‌خواه در کنگره به تصویب رسید. لذا اولا نتایج انتخابات آمریکا چه میاندوره‌ای و چه ریاست‌جمهوری تاثیر چندانی بر روابط با ایران و نحوه برخورد این کشور با جمهوری اسلامی نخواهد داشت و از سوی دیگر در چنین شرایطی غیرممکن است یک رئیس‌جمهور در آمریکا بتواند تحريم‌های دو حزبی اعمال شده علیه ایران را تعليق و يا لغو نمايد و آنچه در برجام و فرجام آن شاهد بودیم مصداق این سخن است. ثالثا آنچه که دموکرات‌ها در افکار عمومی داخلی آمریکا و لیبرال‌ها در افکار عمومی داخلی ایران القاء میکنند که دولت ایران باید صبر کند تا دولت جدیدی در آمریکا روی کار بیاید و برجام را نجات دهد و به منافعی برسد! دروغی بیش نیست و سناریویی در جهت انحراف افکارعمومی و بهره‌برداری‌های سیاسی حزبی و جناحی است.بنابراين واقعيت سياسي آمريکا اين است که هر کسي که در ژانويه 2020 یا 2024 به کاخ سفيد راه یابد، همچنان با حمایت کنگره مقابله با ایران را چه در زمینه هسته‌ای و چه مسائل دفاعی و منطقه‌ای در پیش خواهد گرفت. مارک دوبويتز رئيس «بنياد دفاع از دموکراسي‌ها» در انديشکده آمريکايي بنياد هريتيج اذعان می‌کند «اين هشداري است هم براي رئيس جمهور آتي آمريکا و هم براي مقامات ايران که فکر مي‌کنند مي‌توانند صبر کنند تا دوره ترامپ به پايان برسد و رئيس جمهور جديد آمريکا انعطاف‌پذير باشد و تحريم‌ها را بردارد. این توهم است که رئیس ‌جمهور آینده از ابزارهاي قدرت ملي آمريکا براي مقابله با جمهوري اسلامي ايران استفاده نخواهد کرد. راهبرد انتظار یک راهبرد بد براي ايران است». رابعا نکته مهم این است دموکرات‌ها که با اعمال تحریم‌ها از سوی ترامپ مخالفت میکنند نه بخاطر چشم و ابروی ایران و یا این جناح و آن جناح است بلکه به‌دلیل این است که معتقدند اولا تحریم‌ها از سوی آنها باید اعمال شود و اگر نتیجه‌ای در برداشته باشد به اسم آنها ثبت شود، کما اینکه بیشترین و شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران و از 34 مورد 23 مورد از سوی دموکرات‌ها علیه ملت ایران اعمال و اجرایی شده است. ثانیا دموکرات‌ها معتقدند اعمال تحریم‌ها به این شکل موجب تقویت اتحاد و انسجام ملت ایران و کاهش فضای مانور جناح‌های سیاسی روی اختلاف‌ها و دعواهای حزبی خواهد شد و از این جهت راه نفوذ و بهره‌برداری آمریکا برای رسیدن به اهدافش در بستر اختلافات را خواهد بست. دموکرات‌ها معتقدند باید علاوه ‌بر چماق، هویج را هم نشان داد، اما هیچگاه هویج را نباید داد بلکه هنگامی که ایرانی‌ها احساس کردند هویج را می‌توانند دریافت کنند، چماق را فرود آورد!. پاتريک کلاوسون مدير «‌ابتکار امنيت ايران» در «مؤسسه واشنگتن براي سياست خاور نزديک» در اندیشکده بنياد هريتيج اذعان می‌کند «جناح‌ها در ایران وقت و انرژي خود را بيشتر صرف انتقاد از يکديگر کرده‌اند اما تحريم‌ها مي‌تواند اين روند را متوقف کند. چالش‌هايي که ما برای مؤثر کردن سياست‌هاي تحريمي خود و مجبور کردن ايران براي تغيير رفتارش، با آن روبه‌رو هستيم شناخت فضاي سياسي دشوار داخل ايران است؛ در ايران جناح‌های سياسي‌ای وجود دارد که خود را به حفظ نظام جمهوري اسلامي متعهد مي دانند که باید روی اختلاف‌های آنها دست گذاشت».
3- در زير پوست انتخابات ميان دوره‌اي آمریکا، نتیجه هر چه بود، علاوه ‌بر شکاف‌هاي اجتماعي مثل فقر و فساد و سیاست‌های نژادپرستانه، شکاف‌ها و اختلاف‌های بین حزبی و درون حزبی نیز، هم عمیق‌تر و هم آشکارتر شد. در این انتخابات از یک سو شاهد به اوج رسیدن تنش‌های سیاسی و شکاف‌ها بین دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان و از سوی دیگر اختلاف‌های درون حزبی هم بین جمهوری‌خواهان و هم بین دموکرات‌ها بودیم. این نشان می‌دهد تا انتخابات آینده ریاست‌جمهوری اوضاع سیاسی داخلی آمریکا بحرانی‌تر از گذشته خواهد شد. اگر در این مجال از اختلاف‌های جمهوری خواهان و دموکرات‌ها و اختلاف‌های درون حزبی جمهوری‌خواهان به‌علت عملکرد ترامپ فاکتور بگیریم، آنچه مهم است اینکه دموکرات‌ها با تشدید و آشکار شدن اختلاف‌های درون حزبی‌شان، نميدانند و نتوانسته‌اند در مقابل رئیس‌جمهور تاجر مسلک و ماهر در لفاظي رويکردي واحد اتخاذ کنند.این سردرگمی در شاخه ليبرال و ترقي‌خواه حزب نوعي احساس سرخوردگي ايجاد کرده و آنها در برابر این
خط مشي نهادهاي رهبري حزب خواستار گفتماني انتقادي‌تر هستند. از سوی دیگر دموکرات‌ها که اکثريت شکننده مجلس نمايندگان را به‌دست آوردند در برابر چالش استیضاح و مهار ترامپ هم سردرگم، هم بیمناک و هم ناتوان هستند. لذا دموکرات‌ها از اهرم قدرتمندی در برابر سیاست‌های ترامپ برخوردار نیستند و همان‌گونه که در سال 2006 علی‌رغم به‌دست گرفتن اکثریت هم مجلس نمایندگان و هم سنا، نتوانستند بوش را مجبور و ملزم به خروج از عراق کنند، اکنون نیز با چالش ناتوانی مهار ترامپ روبه‌رو هستند. برهمین اساس سی ان ان تاکید می‌کند «نتیجه انتخابات کنگره شاید بتواند به معناي کليد خوردن طرح استيضاح ترامپ در مجلس نمایندگان باشد اما در سنا متوقف می‌شود و از این جهت واشنگتن در مخمصه‌اي سياسي گرفتار خواهد شد». براین اساس همان‌گونه که در گذشته به‌علت اختلافات داخلی شاهد تعطیلی دولت آمریکا بودیم‌، در آینده نیز با ترکیب فعلی مجلس نمایندگان و سنا‌، آنچه که مورد نظر دموکرات‌ها باشد پس از تصویب در مجلس نمایندگان با سد سنا مواجه خواهد شد و آنچه مدنظر جمهوری‌خواهان باشد هیچگاه از سد مجلس نمایندگان نمی‌تواند بگذرد. لذا تعطیلی دوباره دولت آمریکا از هم ‌اکنون قابل پیش‌بینی است و این موضوع خود تاثیر مهمی بر سیاست‌ها و وجهه خارجی آمریکا خواهد گذاشت و بر روند افول قدرت و تاثیرگذاری این کشور بر معادلات و مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای خواهد افزود.
دکتر محمدحسین محترم