بررسی میزان تأثیر سوابق تحصیلی در بزرگترین ماراتن علمی کشور

وضعیت مبهم کنکور ۹۸

کد خبر: ۱۴۵۹۰۰

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۹۷ - ۱۹:۲۳

پس از قانون حذف کنکور در سال 86، چگونگی تأثیر سوابق تحصیلی برای داوطلبان حضور در دانشگاه‌ها از اهمیت خاصی برخوردار شد. هر چند طبق قانون سنجش و پذیرش مصوب سال 92 قرار بود سوابق تحصیلی برای سال 93 و 94 قطعی محاسبه گردد، نه تنها این قانون برای سال 93 و 94 اعمال نشد بلکه با اصلاح این قانون در سال 95، تاثیر سوابق تحصیلی برای بقیه سال‌ها به نظر شورای سنجش و پذیرش دانشجو ارجاع شد و تاکنون تاثیر قطعی سوابق بر نتیجه کنکور اعمال نشده است. از تیر ماه سال جاری تاثیر قطعی معدل دوباره خبر ساز شد، رئیس‌سازمان سنجش از تاثیر قطعی 30 درصدی میزان سوابق تحصیلی در کنکور سال 98 خبر داد و گفت: «این مصوبه در راستای اجرای قانون سنجش و پذیرش دانشجو است.»
این خبر با واکنش و اعتراض بسیاری از داوطلبان (به خصوص نظام قدیم)همراه بود. معترضان از سازمان سنجش، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم در خواست کردند مصوبه شورای سنجش و پذیرش دانشجو را اصلاح کنند، چراکه اجرایی شدن این مصوبه شانس قبولی آنها را در کنکور پایین می‌آورد.
موافقان و مخالفان در مجلس
در مجلس نیز موافقان و مخالفان این قانون به بررسی کم و کیف ماجرا پرداختند، برای مثال جواد ابطحی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات با‌اشاره به این موضوع که اعلام تاثیر قطعی معدل در کنکور سال 98 بدون اطلاع قبلی بوده است گفته بود: «با توجه به اینکه بسیاری از دانش‌آموزان از تاثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور ۹۸ بی‌اطلاع بودند، اعمال این دستورالعمل و اجرای آن در کنکور ۹۸ خلاف شرع محسوب می‌شود. اکثریت اعضای کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس معتقدند در کنکور ۹۸ باید تاثیر سوابق تحصیلی به صورت مثبت باشد که احتمال می‎رود شورای سنجش و پذیرش دانشجو نیز با بازنگری در قانون تاثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور ۹۸ نظر کمیسیون را اعمال کند.»
فاطمه سعیدی، یکی دیگر از مخالفان تأثیر قطعی کنکور در مجلس شورای اسلامی گفته بود: «به داوطلبان قول می‌دهیم این مسئله را دنبال و ابهامات را برطرف کنیم. زمانی با این مهم موافق هستم که مناطق محروم به شکل خاص دیده شوند؛ اگر درصد برای تمام دانش‌آموزان در نظرگرفته شود، چه آن افرادی که از امکانات مطلوب برخوردار هستند و چه آنانی که از امکانات مطلوب برخوردار نیستند، موضوع عدالت آموزشی را به چالش می‌کشاند.»
عمادی، رئیس‌مرکز سنجش وزارت آموزش‌وپرورش از موافقان این طرح گفته بود: «برای سال 98 تاثیر 30 درصدی و قطعی سوابق تحصیلی در کنکور به قطعیت رسیده و این مسئله در شورای سنجش و پذیرش دانشجو مصوب شده است، بنابراین برای کنکور 98 نمی‌تواند محل بحث باشد و نمی‌توان فرآیند را تغییر داد.»
ایرادات سوابق تحصیلی
مخالفان این قانون اعتراضات دیگری از قبیل ابهام در تضمین صحت و سلامت برگزاری امتحانات نهایی، مسئله ترمیم معدل و سودجویی بسیاری از موسسات کنکوری و احتمال فروش سؤالات نهایی دارند، ابهامات به صورت کلی به چند دسته ی زیر تقسیم می‌شود:
* نابرابری برگزاری آزمون: جدی‌ترین ابهام و اعتراض داوطلبان این است که آزمون سال 98 با توجه به معیارهای تاثیر سوابق معدل خواهد بود و کسانی که دیپلم خود را در سال‌های گذشته اخذ کرده‌اند، قطعا به مشکلاتی برمی‌خورند.
* مدارس خوب، مدارس بد: مسئله روشنی که طی چندسال اخیر به وجود آمده و مدارس پولی، محتوای آموزشی خود را در سطحی متفاوت به نسبت مدارس مناطق محروم ارائه می‌دهند.
* حفظ امنیت کنکور: قطعا حفظ امنیت کنکور راحت‌تر از امنیت برگزاری آزمون‌هایی است که بر معدل تاثیرگذار خواهد بود. این مورد نیز یکی از مواردی است که منتقدان ابهامات زیادی را بر آن وارد دانسته‌اند.
* انتقال مافیای کنکور به ارتقای معدل: این مورد نیز که اخیرا مورد تایید مسئولان سازمان سنجش و نمایندگان مجلس نیز بوده است؛ یعنی ترمیم معدل کنکور برای آزمون سال 98، طعمه لذیذی را برای موسسات کنکوری فراهم کرده است.
تاثیر متفاوت تاثیر قطعی
اواخر شهریورماه سازمان سنجش چگونگی برگزاری کنکور سراسری ۹۸ و ۹۹ را اعلام کرد که بند سوم آن با تغییرات خاصی روبه‌رو شده بود، به‌طوری که در آزمون سراسری سال 1398، میزان تاثیر سوابق تحصیلی، حداکثر 30 درصد است؛ 20 درصد با تاثیر «قطعی» و 10 درصد با تاثیر «مثبت»، با این قید که آن دسته از دیپلمه‌های ریاضی و فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی که دیپلم خود را سال 1398 و در نظام آموزشی جدید (3-3-6) اخذ کرده‌اند و امتحانات دروس پایه دوازدهم آنها به صورت نهایی، سراسری و کشوری برگزار شده، مشمول اعمال سوابق تحصیلی بوده و سوابق تحصیلی موجود دیپلم (پایه دوازدهم- سال سوم آموزش متوسطه نظام جدید 3-3-6) به میزان حداکثر 30 درصد به نسبت سوابق تحصیلی موجود داوطلب است که 20 درصد به صورت تاثیر قطعی و 10 درصد به صورت تاثیر مثبت در نمره‌کل نهایی آنان لحاظ می‌شود. از سوی دیگر آن دسته از افرادی که دیپلم خود را از سال 1384 تا 1397 اخذ کرده‌اند و امتحانات یک‌ یا چند درس آنها به صورت نهایی، سراسری و کشوری برگزار شده است، مشمول اعمال سوابق تحصیلی بوده و سوابق تحصیلی موجود دیپلم به میزان حداکثر 25 درصد به نسبت سوابق تحصیلی موجود داوطلب و داوطلبان دارای مدرک پیش‌دانشگاهی ریاضی و فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی، علوم و معارف اسلامی و هنر که مدرک دوره پیش‌دانشگاهی خود را از سال تحصیلی 91-1390 اخذ کرده‌اند و امتحانات یک یا چند درس آنها به صورت نهایی، سراسری و کشوری برگزار شده است، مشمول اعمال سوابق تحصیلی بوده و سوابق تحصیلی موجود دوره پیش‌دانشگاهی (پایه دوازدهم- سال آخر آموزش متوسطه نظام قدیم) به میزان حداکثر پنج درصد به نسبت سوابق تحصیلی موجود داوطلب است. در مجموع میزان تاثیر سوابق تحصیلی حداکثر 30 درصد است که 20 درصد به صورت تاثیر قطعی و 10 درصد به صورت تاثیر مثبت در نمره‌کل نهایی آنان لحاظ می‌شود. به معنی دیگر تاثیر قطعی معدل به این معنا خواهد بود که معدل سوابق تحصیلی می‌تواند در کاهش رتبه داوطلب تاثیر بگذارد.
تاثیر قطعی سوابق تحصیلی
تغییر خواهد کرد؟
حمایت میرزاده، سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس درباره تاثیر قطعی معدل در کنکور 98 گفت:«در جلسه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نمایندگان سازمان سنجش و وزارت علوم حضور داشتند که به بررسی این مسئله پرداختیم و مقرر شد تا توصیه این کمیسیون مبنی بر تاثیر مثبت معدل برای کنکور 98 لحاظ شود. شورای سنجش و پذیرش دانشجو دو هفته فرصت دارد تا این مسئله را بررسی کرده و نظر خود را درباره وضعیت تاثیر معدل در کنکور 98 اعلام کند.»
قاسم احمدی لاشکی عضو دیگر کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در این باره گفت: «با نگاه بسیار خوب و مثبتی که امروز در بین اعضای کمیسیون آموزش، وزیر علوم و رئیس‌سازمان سنجش وجود داشت باید بگویم که داوطلبان کنکور 98 با آرامش خاطر و با نگاه به آنکه تاثیر معدل در کنکور سال آینده به صورت تاثیر مثبت لحاظ خواهدشد، با برنامه‌ریزی به مطالعه خود بپردازند.»
اخیرا نیز کارن خانلری، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در این باره در گفت:«در کمیسیون طرحی را آماده کردیم که روز گذشته هم قرائت شد؛ در این طرح سازمان سنجش ملزم شد با کمک تاثیر مثبت در کنکور، از تضییع حق داوطلبانی که ممکن است با در نظر گرفتن تاثیر قطعی معدل ضایع شود، جلوگیری کند. اگر تاثیر قطعی رتبه داوطلب را پایین می‌آورد باید آن را در نظر نگیرند و تاثیر مثبت اعمال شود، به عبارتی نباید رتبه آنها با این کمبود معدل، پایین بیاید.»
مافیای کنکور مانع حذف کنکور!
عبدالرسول عمادی سرپرست معاونت آموزش متوسطه با‌اشاره به اینکه نمایندگان مجلس شورای اسلامی درباره تاثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور سخنانی را مطرح می‌کنند، اظهار کرد:«به‌نظر می‌رسد نمایندگان از طرف گروه‌هایی تحت فشار قرار گرفته‌اند و حتی پیام‌های مختلف تهدیدآمیزی برایشان ارسال شده است تا قانون سنجش و پذیرش دانشجو که قانون مصوب مجلس شورای اسلامی در سال 92 است را مورد بازنگری قرار دهند تا به شرایط قبل از آنکه حاکمیت صرف کنکور بود بازگردیم.»
وی افزود: همه صاحب نظران می‌دانند کنکور چه اثراتی در نظام تعلیم و تربیت دارد و خوشبختانه مصوبه سنجش و پذیرش دانشجو بر اساس سوابق تحصیلی این حاکمیت را تا حدودی شکست و بازار دلالان و مافیای کنکور را تا حدی تخریب کرد.
سرپرست معاونت آموزش متوسطه وزارت آموزش‌وپرورش گفت: «تاثیر سابقه تحصیلی در کنکور فضا را به سمتی برد که فقط کلاس‌های کنکور مورد اقبال قرار نگیرد و بخشی از توجه دانش‌آموزان به کتاب‌های درسی و امتحانات نهایی معطوف شود در پنج سال اخیر با اجرای قانون تا حدودی به سمت عدالت آموزشی حرکت کردیم چرا که در بسیاری از مناطق کشور امکان شرکت در کلاس کنکور یا پرداخت وجه به موسسات کنکور از طرف دانش‌آموزان و خانواده‌ها وجود ندارد. تاثیر نمرات امتحانات نهایی در کنکور باعث می‌شود دانش‌آموزان بتوانند با آوردن نمره خوب در امتحان نهایی به رتبه بهتری در دانشگاه دست پیدا کنند.»
خطر افتادن از چاله در چاه
به نقل از خبرنامه دانشجویان؛ معدود افرادی پیدا می‌شوند که کنکور را به عنوان یک تجربه سپری کرده باشند اما از آزمون کنکور، به عنوان ملاکی برای سنجش علم افراد دفاع کنند. ایراداتی چون تست آموزی به جای علم آموزی، عدم تحقق عدالت آموزشی، استرس و اضطراب داوطلبان و... از دلایل حذف کنکور محسوب می‌شود. ورود مافیای آموزشی به حوزه کنکور و نگرانی از بابت عدالت آموزشی نگاه‌ها را بیشتر به سمت سوابق تحصیلی برده است. اما سوابق تحصیلی مقطع دبیرستان نیز دارای مشکلات خاص خود است و توجه نکردن به مسائل آن می‌تواند مصداق ضرب المثل از چاله درآمدن و در چاه افتادن باشد. نبود ساز و کار مشخص برای آزمون‌های نهایی، امنیت آزمون‌ها، قابلیت ترمیم معدل و... این موضوع را نیز با چالش روبرو کرده است. در صورت حذف کنکور و یا تاثیر مثبت سوابق تحصیلی باید ساز و کارهای مشخصی تدارک دید تا پس از چندی به جای مافیای کنکور شاهد مافیای معدل نبوده و پس از چندی مجددا شاهد چنین مشکلاتی نبود. مسئله ی مهم دیگر تصمیم گیری‌های آنی است، در صورتی که می‌بایست طبق یک برنامه‌ریزی بلندمدت و قطعی برای حذف کنکور اقدام کرد، زیرا افرادی که برای موفقیت در آزمون سراسری تلاش می‌کنند با برنامه‌ریزی چند ساله به این مرحله رسیده‌اند در نتیجه نمی‌توان با تصمیمات ناگاهانی ازقبیل تصمیم در مورد تاثیر مقطع کنکور داشت.