نگاهی مستند به خسارات اشغالگران در جنگ جهانی دوم به ایران

از سرقت‌های کلان تا دله دزدی‌های متفقین

کد خبر: ۱۴۵۸۱۳

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۷ - ۱۹:۱۱

متفقین دکانم را آتش زدند و پسرم را کشتند
سند:
ریاست محترم مجلس شورای ملی
... به عرض عالی می‌رساند اینجانب قربان فرزند کربلایی بخشعلی...خودتان مسبوق هستید که در رضاییه دکان بزازی داشتم. وضعیت خودم بد نبود. موقع آمدن متفقین به ایران ، دکان‌ها را آتش زدند. دکان بنده هم سوخت و یک پسر داشتم گروهبان رحیم آقا بود که روس‌ها کشتند. فعلا از همه بریده به تهران آمده ام و...چاره‌ای ندارم که گدایی کنم....وضعیتم خیلی سخت می‌گذرد و می‌خواهم عازم ولایت بروم و خرجی هم ندارم و تهران هم نمی‌توانم بمانم...
22/11/1324 ۶۴
این شکواییه‌ها نشان می‌دهد، که حتی دولت مرکزی هم بعدها از پرداخت کوچک‌ترین خسارتی به این افراد عاجز بوده است. در این مسیر، قوای متفقین علاوه بر اموال خصوصی افراد حتی به اموال دولتی نیز رحم نکردند. مشخصا زمانی که ارتش انگلیس پا به خاک خوزستان گذارد و این منطقه را ‌اشغال کرد، در برخی از پادگان‌های ارتش، ادوات و وسائل  نقلیه‌ای آماده شده بود که جنگ را در مقابل متفقین پشتیبانی کند و پیش‌بینی‌هایی شده بود که در مقابل ورود ارتش بیگانه، مقاومت‌هایی صورت گیرد. تمام این ادوات و وسائل نظامی در همان کامیون‌های نظامی ارتش ایران به بصره منتقل شد و هیچ گزارشی در دست نیست که این اموال اعم از اموال دولتی و اموال خصوصی به وطن برگشته باشد و یا احیانا به برخی از این افراد خسارت‌هایی پرداخت شده باشد!
به خاطر ورود نیروهای انگلیس، به نان شب هم محتاج شدند
غارت اموال و اثاثیه مغازه‌ها و خانه‌ها و اماکن خصوصی و عمومی باعث شد تا اهالی محلات و مناطق مختلف شهرها و روستاها دچار فقر و فاقه شدیدی شده و بعضا حتی به نان شب هم محتاج شوند. در عریضه زیر که خطاب به شاه نوشته شده، شرح داده‌اند که چگونه در اثر ورود ارتش بریتانیا و نظامیان انگلیسی، خانواده‌های کارمندان دولت حتی به نان شب خود محتاج شده‌اند.
سند:
پیشگاه مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهی ایران
فدای خاک پاک مبارکت گردم
پیرو معروضه شماره 11 تاریخ 31/6/20 به خاکپای مبارک معروض می‌دارد...
...در تاریخ 11 شهریور 1320 ، عشایر ایوانغرب و کشاورزان املاک اختصاصی در نتیجه ورود نیروی انگلیس، چند خانوار کارمندان دوائر دولتی را غارت و حتی به نان شب محتاج گردانیدند. جان نثار چندین مراتب، به اداره دارایی مالی کرمانشاهان گزارش تقدیم داشته ، تاکنون برای اخذ و استرداد اموال و اثاثیه غارت شده ، اقدامی به عمل نیاورده‌اند.
امین دارایی ایوانغرب – طباطبایی ۶۵
19/ 5 / 1323
دله دزدی‌های ارتش های‌اشغالگر
در میان همه غارت‌های کلان و هنگفت از نفت و صنایع و کشاورزی ایران، همچنان سرقت‌ها و دزدی‌های خرد و به اصطلاح دله دزدی هم در میان سربازان ‌اشغالگر به وفور یافت می‌شد که از میان آنها به چند مورد به نقل از اسناد شهربانی‌اشاره می‌کنیم. به هر حال برخی از دزدی‌ها و سرقت‌ها و دستبردها به مغازه‌ها و فروشگاه‌ها، توسط شهربانی گزارش می‌شد. از جمله 4 نمونه زیر که در تهران و اصفهان و شاهرود واقع شده است:
سند:
سرقت سایه بان مامور راهنمایی چهارراه فردوسی توسط سربازان آمریکایی
شهربانی کل کشور
تاریخ 26/4/22
شماره 28732/2299
وزارت کشور
برطبق گزارش کلانتری 4 معروض می‌دارد ساعت 22 روز 14 ماه جاری چند نفر از سربازان آمریکا که هویت آنها بدست نیامده، چتر سایه بان پلیس راهنمایی چهارراه فردوسی را از جا کنده و به طرف خیابان شاه برده و چون پاسبان آنها را تعقیب نموده، سایه بان را در پاساژ خیابان شاه گذارده و رفته‌اند...
رئیس شهربانی کل کشور
سرتیپ اعتماد مقدم۶۶
سرقت 300 کیلوگرم انگور در شاهرود توسط سربازان شوروی
سند:
رونوشت گزارش شهربانی شاهرود مورخه 19/7/24 شماره 4444
شهربانی کل کشور
اداره دفتر
در ساعت 8 روز 18 مهرماه 1324 رجبعلی حسینی فرزند قربان، دهدار قلعه نوروز خان واقع در حوزه استحفاظیه شهربانی شاهرود گزارش داد که در ساعت 22 شب گذشته موقعی که در منزل خوابیده بودم بواسطه صدای داد فریاد غلامرضای دامغانی داماد خود و علی اکبر نامان از خواب بیدارو از منزل خارج و مشاهده نمودم که دو نفر مزبور از چند فراری تعقیب می‌نمایند... از فراریان تعقیب در بین راه که فراریان به سمت ایستگاه راه آهن می‌رفتند، سه تیر تفنگ از طرف فراریان به سمت ما شلیک ولی گلوله به کسی اصابت ننمود. پس از شلیک تیر چند نفر از همراهان ما فرار و چند نفر از ما فراریان را تعقیب در نزدیکی ایستگاه معلوم گردید که آنان عبارت از پنج نفر سرباز شوروی که با حلبی به مقصد بردن انگور باغ غلامرضا وارد و قریب سیصد کیلو انگور چیده... در این موقع سربازان فراری ایستاده و مرا دستگیر و با سنگ سه جای سر و دست راست مرا کاملا مجروح و دست راستم قادر به حرکت نیست و یک سنگ هم به شانه غلامرضا و یک سنگ هم به دل علی اکبر زده‌اند که آثار ضربه معلوم نیست...
رئیس شهربانی کل کشور -سرتیپ ضرابی۶۷
دستبرد افسر انگلیسی به مغازه‌های تهران
سند:
شهربانی کل کشور
اداره سر کلانتری
تاریخ 1/6/23
شماره 28103/13870
وزارت کشور
بر طبق گزارش کلانتری 3 معروض می‌دارد ساعت 11/15 روز 21/5/23 ستوان مایونیک افسر نیروی انگلیسی با فرخ زاده مترجم به کلانتری مراجعه و برای بازرسی مغازه تقاضای یک نفر مامور نموده است. با کسب اجازه از دادستان، یک نفر مامور اعزام شد. به موجب گزارش مامور مزبور، افسر نامبرده از مغازه شمشاد واقع در خیابان استانبول مقدار 30 کیلو آرد و چهل قوطی گوشت خوک، و از مغازه نیکارنگ واقع در چهارراه مختاری حدود بخش 5، مقداری تیغ صورت تراشی و خرده ریز دیگر و از گاراژ مظاهری واقع در خیابان سپه، پنج حلقه لاستیک نو و کهنه جمع آوری نموده و برده است.
رئیس شهربانی کل کشور -سرپاس سیف۶۸