پس‌لرزه‌های قتل خاشقجی

فراخوان شاهزاده سعودی برای نافرمانی مدنی در عربستان

همزمان با انتشار روایت‌های تازه درباره قتل«جمال خاشقجی»، خبرنگار مشهور سعودی در کنسولگری عربستان(در اسلامبول) یک شاهزاده سعودی از مردم عربستان خواست در صورت اثبات ترور وی، از طریق نافرمانی مدنی در روند تغییر سیاسی این کشور شرکت کنند.

کد خبر: ۱۴۴۰۶۱

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۷ - ۲۱:۱۳

سرویس خارجی -

سه‌شنبه هفته گذشته «جمال خاشقجی» روزنامه‌نگار و منتقد مشهور سعودی وارد کنسولگری عربستان در اسلامبول شد و هیچ‌گاه از این کنسولگری بازنگشت. همین مسئله باعث حدس و گمان‌هایی در مورد علت ناپدید شدن وی شد تا اینکه روز یکشنبه در نهایت رویترز و واشنگتن پست اعلام کردند که خاشقجی در کنسولگری به قتل رسیده و بدن وی را تکه‌تکه کرده و او را به خارج از ساختمان کنسولگری انتقال داده‌اند. اما با این وجود این مسئله هنوز علامت سؤال‌های زیادی دارد و پلیس ترکیه نیز گفته با جدیت به دنبال مشخص کردن سرنوشت خاشقجی است. اردوغان نیز در سخنرانی خود از تحقیقات بیشتر برای مشخص شدن سرنوشت این روزنامه‌نگار خبر داده است. این مسئله باعث واکنش‌های زیادی شده و یک آبروریزی بزرگ برای آل‌سعود به بار آورده است.حالا روایت‌های تازه‌ای در این باره منتشر شده و همزمان نیز زمزمه‌های آغاز نافرمانی‌های مدنی در عربستان به گوش می‌رسد. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، خالد‌بن‌فرحان آل‌سعود، شاهزاده جدا شده از خاندان آل‌سعود، در پی مفقود شدن جمال خاشقجی، مردم این کشور را به نافرمانی مدنی دعوت کرد. او در صفحه خود در توییتر نوشت: «اگر واقعا ثابت شود که جمال خاشقجی، ترور شده است، من از همه مردم عربستان می‌خواهم در روند تغییر سیاسی در عربستان از طریق نافرمانی مدنی شرکت کنند تا قدرت به شاهزاده احمد بن عبدالعزیز (برادر ملک سلمان) منتقل شود.»
حرکات نمایشی عربستان
اما در حالی که کلیه شواهد حاکی از کشته شدن جمال خاشقجی در کنسولگری این کشور در اسلامبول و انتقال جسد او به خارج از ساختمان است، سرکنسول عربستان برای رفع اتهام از ریاض پس از یک هفته (!) درهای ساختمان را به روی خبرنگاران باز کرد. کنسول عربستان روز شنبه در‌های این کنسولگری را به روی خبرنگاران رویترز باز کرد تا نشان دهد که جمال خاشقجی که از روز سه‌شنبه گذشته ناپدید شده است در این ساختمان حضور ندارد! و گزارش‌ها درباره ربوده شدن او بی‌اساس است! این در حالی است که مقامات ترکیه‌ای گفته‌اند همزمان با ورود خاشقجی به کنسولگری عربستان در اسلامبول و ناپدید شدن وی، چند مرد جعبه‌های بزرگی را از داخل ساختمان به یک خودرو منتقل کرده‌اند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که گفته‌ می‌شود خاشقجی در ساختمان کنسولگری کشته شده و پس از تکه‌تکه شدن به بیرون از ساختمان منتقل شده است.کنسول عربستان به خبرگزاری رویترز این را هم گفته که کنسولگری مجهز به کابینت و تهویه مطبوع است. او تمامی بخش‌های ساختمان از جمله اتاق نمازخانه در زیرزمین، دفاتر، بخش ارائه ویزا، آشپزخانه و توالت و همچنین اتاق‌های انباری و امنیتی را هم نشان داد. اما در کمال تعجب اعلام کرد که دوربین‌های کنسولگری هیچ فیلمی در این مدت ضبط نکرده‌اند!
روایت جدید: خاشقجی در ریاض است
از سوی دیگر برخی منابع از احتمال زنده بودن خاشقجی خبر داده‌اند. به گزارش فارس، یک «منبع مطلع» کشور عربی حاشیه خلیج‌ فارس در گفت‌وگو با روزنامه لبنانی «الاخبار» گفته، مقامات عربستان روز جمعه به آنکارا اطلاع دادند، جمال خاشقجی نویسنده سعودی در ریاض است. به گفته این منبع عربی:« انتقال جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی به ریاض تایید شده است و مقامات سعودی حدود ساعت 10 صبح روز جمعه با مقامات ترکیه ارتباط گرفته و گفتند که او را به خاک عربستان بازگرده‌اند.»
بر اساس اطلاعات این منبع، «انتقال خاشقجی به عربستان طی یک عملیات پیچیده انجام شده آن هم پس از اینکه خالد بن سلمان، سفیر عربستان در واشنگتن یعنی فرزند شاه و برادر ولیعهد سعودی از قبل به او اطمینان دادند که اگر به کشور بازگردد به او آسیبی نمی‌رسد.» گفته شده که «خاشقجی وارد ساختمان شماره یک کنسولگری شد جایی که نامزدش در خارج از ساختمان منتظرش بود سپس از ساختمان دیگر کنسولگری یعنی ساختمان شماره دو که با هم ارتباط دارند خارج شد... خاشقجی را سوار یک خودروی سفید رنگ بزرگ کرده و به سمت فرودگاه بردند.» منبع مذکور همچنین تصریح کرد این عملیات با همدستی یکی از افسران ترکیه انجام شده است.
خانواده خاشقجی تحت فشار آل‌سعود
اما در حالی که ترور خاشقجی یک آبروریزی بزرگ برای بن سلمان به شمار می‌رود رسانه‌ها سعی دارند تا به کمک بن سلمان بیایند. در همین راستا رسانه‌های سعودی به کمک آل‌سعود شتافته و در مصاحبه‌ای با پسر خاشقجی سعی کردند ریاض را از اتهامات مطرح شده مبرا کنند؛ اتهاماتی که ممکن است به تیره شدن روابط عربستان و ترکیه منجر شود. به گزارش ایسنا، صلاح جمال خاشقجی، پسر بزرگ جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد عربستانی در گفت‌وگو با شبکه خبری العربیه گفت، آخرین تماس پدرم با من مربوط به زمانی است که در آمریکا بود. من نمی‌دانستم پدرم در ترکیه است و خبری از سفرش به ترکیه نداشتم... پدرم یک شهروند عربستانی ناپدید شده است و ما با مقامات عربستان برای دستیابی به واقعیت حادثه همکاری می‌کنیم. ما این مسئله را یک مسئله شخصی و غیرسیاسی می‌دانیم و نیاز به اطلاعات معتبر داریم(!) صلاح خاشقجی درباره خدیجه زن ترکیه‌ای که مدعی است نامزد جمال است هم گفت، من این خانم را نمی‌شناسم و تنها از طریق رسانه‌ها درباره او شنیده‌ام! به نظر می‌رسد سعودی‌ها خانواده خاشقجی را تحت فشار گذاشته باشند.خبر دیگر اینکه، وزارت خارجه ترکیه دیروز برای دومین بار طی هفته اخیر، سفیر عربستان را برای توضیح درباره ناپدید شدن «جمال خاشقجی»، احضار کرد. به نوشته روزنامه «دیلی صباح» وزارت خارجه ترکیه بعد از احضار مجدد سفیر ریاض در آنکارا، از آنها خواست که ساختمان کنسولگری این کشور در استانبول را تفتیش کنند.