رأی دیوان لاهه به نفع ایران

آمریکا ملزم به رفع برخی تحریم‌ها و عدم اعمال تحریم جدید شد

دیوان بین‌المللی دادگستری با بررسی درخواست قرار موقت ایران، آمریکا را به رفع تحریم‌های اقلام انسان‌دوستانه، دارویی، کشاورزی و هوانوردی ملزم کرد‌.

کد خبر: ۱۴۳۷۱۰

تاریخ: ۱۱ مهر ۱۳۹۷ - ۲۱:۱۹

دیوان بین‌المللی دادگستری دیروز چهارشنبه برای اعلام رأی موقت خود درباره درخواست‌های ایران در ارتباط با پیمان مودت با آمریکا، تشکیل جلسه داد و نهایتا بخشی از تدابیر درخواستی ایران را پذیرفته و آمریکا را به رفع محدودیت‌های انسان‌دوستانه، کشاورزی و هوانوردی ملزم و طرفین را از اقداماتی که می‌تواند به تشدید مناقشه منجر شوند، منع کرد. در این جلسه، رئیس‌دادگاه اعلام کرد: تصمیم ایالات متحده برای خروج از توافق هسته‌ای و احیای بخشی از محدودیت‌ها از جمله لغو مجوز واردات از ایران و مبادلات مالی با این کشور، می‌تواند برخی از حقوق ایران در پیمان مودت را محدود کند. دیوان معتقد است که صلاحیت رسیدگی به این پرونده را داراست. اظهارات شفاهی آمریکا مبنی بر اینکه واشنگتن تلاش می‌کند تحریم‌ها آثار منفی انسانی بر ایران نداشته باشد را «ناکافی» می‌دانیم. به عقیده دیوان همچنان چنین ریسکی وجود دارد. رئیس‌دادگاه همچنین اعلام کرد: دیوان معتقد است که براساس تعهدات مصرح در پیمان مودت، ایالات متحده باید به نحو مقتضی محدودیت‌های اعمال شده در زمینه اقلام دارویی، بشردوستانه، هوانوردی و کشاورزی براساس تصمیم ۸ می‌۲۰۱۸ علیه ایران را رفع کند.
بر اساس چند بند پیمان مودت ایران و آمریکا، طرفین از اعمال محدودیت تجاری و مالی بر یکدیگر منع شده‌اند.برخی از اقدامات آمریکا از جمله لغو مجوز مبادلات تجاری با ایران و اعمال محدودیت بر انتقال اقلام به ایران، می‌تواند در تناقض برخی از مفاد پیمان باشد. دادگاه در ادامه دستور داد: در صدور مجوز مبادلات مالی و انتقال پول مرتبط با اقلام فوق‌الذکر نباید هیچ مانعی ایجاد شود. طرفین باید از هر اقدامی که مناقشه را تشدید کرده و یا دامنه آن را گسترش داده و حل مناقشه را دشوارتر کنند، خودداری کنند. این تدابیر موقت و تا زمان حصول رأی نهایی، الزام آور خواهند بود.
خواست ایران چه بود‌؟
جمهوری اسلامی ایران در خرداد ماه درباره اختلاف مربوط به تخلفات دولت آمریکا نسبت به معاهده مودت، روابط اقتصادی و حقوق کنسولی میان ایران و آمریکا که در روز ۱۵ آگوست ۱۹۵۵ (۲۳ مرداد ۱۳۴۴) از سوی دو طرف امضا و در ۱۶ ژوئن ۱۹۵۷ (۲۶ خرداد ۱۳۳۶) لازم الاجرا شده است، دادخواستی را در دفتر دیوان بین‌المللی دادگستری ثبت کرد. در همین رابطه «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران نیز روز دوشنبه ۲۵ تیر ماه سال جاری (۱۶ ژوییه) اعلام کرد که ایران از آمریکا به دلیل «نقض عهدنامه مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و آمریکا در سال ۱۹۵۵» شکایت کرده است و جمهوری اسلامی ایران بر همین مبنا دادخواستی را به دبیرخانه «دیوان لاهه» تسلیم کرده است.
جمهوری اسلامی ایران در این دادخواست آورده است: ایالات متحده با این موضع که ایران حامی تروریسم است (موضعی که ایران آن را قویاً رد می‌کند) شماری اقدامات اجرایی و قانونگذاری اتخاد کرده است که اثر عملی آنها تاثیر بر منافع و دارایی‌های ایران و موسسات ایرانی از جمله بانک مرکزی ایران برخلاف معاهده مودت و از طریق اجرای رسیدگی‌هایی قضایی علیه ایران است.
در بخش دیگری از این دادخواست بیان شده است که در اثر احکام دادگاه‌های آمریکایی، ۵۶ میلیارد دلار حکم علیه ایران به ادعای مشارکت در اقدامات تروریستی خارج از خاک آمریکا صادر شده است. در پی این شکایت، دیوان بین‌المللی دادگستری در تاریخ ۲ مرداد طی نامه‌ای رسمی خطاب به مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا، به دولت واشنگتن هشدار داد از هر گونه اقدام جدید در این زمینه اجتناب کند، و توجه دولتمردان کاخ سفید را به این ضرورت جلب کرد که باید در زمینه مورد دعوا (بازگشت تحریم‌ها) طوری عمل کند که آرای آینده دیوان که بعد از جلسه ۲۷ اگوست (پنجم شهریور) صادر خواهد کرد، بلااثر نشود.به گزارش مهر دیوان بین‌المللی دادگستری رکن قضایی سازمان ملل متحد و عالی‌ترین مرجع حل اختلاف میان دولت‌ها است. این نهاد مستقر در لاهه هلند، برای اجرای تصمیماتش از پشتیبانی شورای امنیت سازمان ملل متحد برخوردار است و تمام اعضای ملل متحد به اجرای تصمیمات دیوان ملزم هستند. با این وجود، از آنجا که آمریکا خود یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل است و از حق وتو برخوردار است، پیش از این در مواردی از اجرای تصمیمات دیوان خودداری کرده است.
ظریف: حکم دیوان لاهه
شکست دیگری برای آمریکا است
«محمد جواد ظریف» در توییتی درباره رای دیوان بین‌المللی دادگستری که دیروز (چهارشنبه) آمریکا را ملزم به رفع برخی تحریم‌ها کرد، گفت این رای شکست دیگری برای دولت آمریکا و پیروزی برای حاکمیت قانون است.
وزیر خارجه ایران نوشت «دادگاه عالی سازمان ملل حکم داد که آمریکا باید به تعهداتی که با بازگردانی تحریم‌ها علیه مردم ایران با خروج از برجام نقض کرده، عمل کند.»  ظریف در ادامه درباره حکم دیوان بین‌المللی دادگستری نوشت «شکست دیگری برای دولت آمریکایِ معتاد به تحریم و پیروزی برای حاکمیت قانون».وی افزود «[این] امری ضروری برای جامعه بین‌المللی است که به صورت جمعی با یکجانبه‌گرایی زیانبخش آمریکا مقابله کند».
رأی دادگاه لاهه
نشانه ظالمانه بودن تحریم‌های آمریکا است
وزارت خارجه نیز با صدور بیانیه‌ای نسبت به صدور قرار موقت از سوی دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با استقبال از تصمیم دیوان بین‌المللی دادگستری به عنوان رکن اصلی قضایی سازمان ملل متحد و صدور قرار موقت این محکمه علیه اقدام غیرقانونی دولت آمریکا در بازگرداندن تحریم‌های یک جانبه که با خروج این کشور از برجام صورت گرفت، تصمیم دیوان را که با اتفاق آراء اتخاذ شده است، نشانه بارز دیگری در تایید حقانیت جمهوری اسلامی ایران و غیرمشروع و ظالمانه بودن تحریم‌های آمریکا علیه مردم و شهروندان کشورمان
می‌داند.
عصبانیت پمپئو
مایک پامپئو در کنفرانس خبری با حضور اصحاب رسانه ها شرکت کرد و گفت که آمریکا به توافق مودت با ایران (1955) پایان می‌دهد.
به گزارش تسنیم، وزیر خارجه آمریکا با اشاره به اعلام دادگاه لاهه، افزود: تصمیم دادگاه بین المللی لاهه درست نیست. برای رای دادگاه لاهه متاسف هستیم. وی درباره پایان دادن به پیمان مودت با ایران نیز گفت: این تصمیمی است که 39 سال دیر انجام می شود.