ام‌اس و راه‌های پیشگیری از آن

ام اس بیماری است که 150 سال پیش شناخته شد. این اختلال مربوط به سیستم اعصاب مرکزی است و نوعی بیماری التهابی است که ماده سفید مغز و نخاع را درگیر می‌کند.

کد خبر: ۱۳۲۷۱

تاریخ: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۸:۳۸

در سال‌های اخیر دیده شده که ماده خاکستری نیز در ابتلا به این اختلال مؤثر است.
هنوز دلیل خاصی برای ابتلا به این بیماری شناخته نشده است، اما برخی ویروس‌ها، با موقعیت جغرافیایی که افراد در آن زندگی می‌کنند، و سبک زندگی و کم شدن فعالیت بدنی ارتباط دارد.
ام اس در شمال اروپا، آمریکای شمالی، استرالیا، آمریکای جنوبی و برخی نواحی شمال آفریقا شایع است و شیوع این بیماری در کشورهای آسیای شرقی مانند چین و ژاپن کمتر از سایر نقاط جهان است.
برخی شواهد حاکی از کمبود ویتامین D در مبتلایان است. همچنین این اختلال با سبک زندگی شهرنشینی ارتباط دارد، چرا که موجب کم شدن تحرک می‌شود.
استرس در بروز این بیماری نقش دارد به طوری‌که ام‌اس در جوانانی که سال‌های اولیه ازدواج را پشت سر می‌گذارند یا در سال اول ورود به دانشگاه هستند، دیده شده است.
همچنین ژنتیک می‌تواند در ابتلا به این اختلال مؤثر باشد، مطالعات نشان می‌دهد در برخی خانواده‌ها ام‌اس شایع‌تر از بقیه است. این موضوع نشان می‌دهد اگر در خانواده‌ای یک نفر دچار این بیماری باشد، امکان ابتلای سایر افراد نیز وجود دارد.
برخی معتقدند ژنتیک و عوامل محیطی در ابتلا به ام‌اس مؤثر است. باید گفت ژن خاص این بیماری در صورتی‌که در شرایط محیطی خاص قرار گیرد، می‌تواند تظاهر پیدا کند.
درمان‌های موجود بر سیر بیماری تأثیر می‌گذارد اما در حال حاضر درمان قطعی برای این اختلال وجود ندارد. داروهایی که تجویز می‌شود، 35 تا 60 درصد مؤثر هستند.
درمان‌های توانبخشی نیز موجب رفع اشکالات حرکتی و گفتاری مبتلایان می‌شود.
شیوع بیماری ام اس در جهان به 3 دسته بالا، متوسط و پائین تقسیم می‌شود: کانادا یکی از کشورهایی است که شیوع بیماری در آن بالا است، جنوب اروپا و بخش‌هایی از خاورمیانه نیز از نظر شیوع وضعیت متوسط دارند و این اختلال در چین و ژاپن کمتر شایع است.
بنا بر تحقیقات انجام شده شیوع ام‌اس در پنج سال اخیر در ایران روبه افزایش است به طوری‌که از هر 100هزار نفر 100 نفر به این اختلال مبتلا هستند.
همچنین آمارها نشان می‌دهد در تهران از هر 100 هزار نفر 70 نفر ام‌اس دارند. در حال حاضر بالاترین شیوع این اختلال در آسیا و اقیانوسیه مربوط به شهر اصفهان است.
محققان می‌گویند خود مراقبتی در همه بیماری‌ها با روش صحیح زندگی امکان‌پذیر است، اما زندگی آپارتمان‌نشینی موجب کاهش فعالیت‌های فیزیکی و محرومیت از آفتاب شده است چنانچه آفتاب از پشت شیشه بتابد، برای تأمین ویتامین D ارزشی ندارد، در حالی‌که ویتامین D نقش مهمی در جلوگیری از این اختلال دارد.
مصرف غذاهای خانگی، ورزش و در معرض نور آفتاب بودن یا تأمین ویتامین D از طریق دارو در کاهش ابتلا به این اختلال مؤثر است. همچنین گنجاندن میوه، سبزیجات تازه، لبنیات کم‌چرب و چربی‌های کمتر اشباع شده در پیشگیری از این بیماری بسیار مؤثرند.
درمان ام‌اس با هورمون بارداری
پژوهش‌های محققان دانشگاه کالیفرنیا نشان می‌دهد که هورمون بارداری، یک روش ساده برای درمان ام‌اس است.
به گزارش ساینس، بارها دیده شده است که علایم ام‌اس در دوران بارداری فروکش می‌کند و پس از زایمان، دوباره ظاهر می‌شود. این موضوع محققان را بر آن داشت تا تحقیقات گسترده‌ای را در رابطه با بارداری و ام‌اس آغاز کنند.
نتایج تحقیقات نشان می‌دهد در دوران بارداری هورمونی به نام oestriol در بدن ترشح می‌شود. این هورمون سیستم ایمنی بدن مادران را سرکوب می‌کند تا به جنین آسیبی وارد نشود.
استاد دانشگاه کالیفرنیا با تزریق این هورمون به مبتلایان ام اس، متوجه شد علایم بیماری در آنان کاهش یافته است.
در این آزمایش روزانه 8 میلی‌گرم oestriol به بیماران تزریق می‌شد.
عود مجدد بیمارانی که به مدت یک‌سال توسط این هورمون درمان شدند 47درصد کمتر از افرادی بود که با داروهای متداول درمان شده بودند.
نتایج تست‌های شناختی زنانی که با هورمون بارداری هورمون درمانی می‌شدند، نسبت به روش‌های مشابه بالاتر بود؛ به این معنی که احتمال ترمیم سلول‌های آسیب‌دیده مغز در این روش وجود دارد.
فروش هورمون oestriol در آمریکا مجاز نیست ولی در اروپا به عنوان داروی پیشگیری از پوکی استخوان در زنان یائسه استفاده می‌شود.
محققان بر این باورند که ممکن است این هورمون در مردان مبتلا به ام‌اس نیز مؤثر باشد ولی هورمون تستوسترون گزینه بهتری است که در دستور کار پزشکان قرار دارد. تستوسترون در مغز مردان به استروژن تبدیل می‌شود که ممکن است بدن را در برابر ام اس محافظت کند.
میزان ترشح هورمون تستوسترون در بدن مردان پس از 30سالگی، هر ساله یک درصد کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین ممکن است این موضوع پاسخ این سؤال باشد که چرا مردان بیشتر در اواسط 30 تا اوایل 40 سالگی به ام‌اس مبتلا می‌شوند.
مدیر این پروژه در سال 2007 مقدار کمی از هورمون تستوسترون را روی مردان آزمایش کرد. نتایج نشان داد که این هورمون باعث کاهش افسردگی مردان و بهبود فرآیند شناختی مغز می‌شود. البته بیان نتایج رسمی در این زمینه نیازمند تحقیقات گسترده‌تری است.