عاقبت دلبستگی به غربی‌ها

ابهام در اجرای قرارداد توتال با ایران در پی خروج آمریکا از برجام

رویترز نوشت: تصمیم رئیس‌جمهوری آمریکا در مورد خروج از برجام می‌تواند موجب بر هم خوردن قرارداد چند میلیارد دلاری شرکت توتال فرانسه با ایران شود، مگر آنکه این شرکت بتواند از این تحریم‌ها معاف شود.

کد خبر: ۱۳۱۹۷۶

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۲۰:۴۸

گروه اقتصادی-

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از رویترز، تصمیم سه‌شنبه شب دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در مورد خروج از برجام و برقراری تحریم‌های سخت علیه ایران می‌تواند موجب بر هم خوردن قرارداد چند میلیارد دلاری شرکت توتال فرانسه با ایران شود، مگر آنکه این شرکت بتواند از این تحریم‌ها معاف شود.
توتال 50/1 درصد از سهام پروژه 5 میلیارد دلاری فاز 11 پارس جنوبی را در اختیار دارد. بر اساس مفاد قرارداد، این شرکت متعهد به سرمایه‌گذاری اولیه یک میلیارد دلاری برای آغاز پروژه و یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری دیگر برای توسعه آن است. به گفته منابع آگاه، این شرکت فرانسوی تاکنون چند ده میلیون دلار صرف انجام مطالعات و برگزاری مناقصه‌های گوناگون کرده است.شرکت سی ان پی سی چین هم 30 درصد از سهام این پروژه را در اختیار دارد، در حالی که شرکت پتروپارس وابسته به شرکت ملی نفت ایران مالکیت 19/9 درصد پروژه را در اختیار دارد.
به گفته افراد آگاه از این قرارداد، در صورتی که توتال نتواند از دولت آمریکا معافیت بگیرد، این شرکت عقب خواهد نشست و اجازه خواهد داد سی ان پی سی چین به اوپراتور اصلی طرح تبدیل شود.
مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس هم در رابطه با خروج آمریکا از برجام موضع گرفته است. به گزارش خبرگزاری فارس، محمد مشکین‌فام گفت: «تمام تمهیدات لازم برای خروج توتال از ایران اندیشیده شده است، اگر توتال بخواهد از ایران خارج شود، ما توسعه فاز ۱۱ را متوقف نمی‌کنیم و کار را با چینی‌ها ادامه می‌دهیم. اگر چینی‌ها هم خارج شوند کار توسعه توسط شرکت نفت و گاز پارس انجام خواهد شد.»
غیرقابل اعتماد
احتمالات پیرامون خروج توتال به عنوان بزرگترین شریک تجاری دولت روحانی در پسابرجام از قرارداد پارس جنوبی، در شرایطی بالا گرفته است که پیش از این مسئولان توتال درباره تبعیت از تحریم‌های جدید آمریکا اظهارنظر کرده بودند و آشکار شده بود که این قبیل شرکت‌ها قابل اعتماد و اتکا نیستند.
آبان ماه سال گذشته مدیرعامل توتال در مصاحبه با شبکه خبری سیانان گفت: «اگر ما نتوانیم به دلایل حقوقی و به دلیل تغییر در رژیم تحریم‌ها قراردادمان با ایران در مورد توسعه میدان گازی پارس جنوبی را اجرا کنیم، باید در این قرارداد بازنگری کنیم.»پاتریک پویان درباره مواضع ترامپ علیه ایران، به منافع توتال در آمریکا ‌اشاره کرده و گفته بود «اگر یک رژیم تحریمی در مورد ایران وجود داشته باشد، ما باید آن را به دقت بررسی کنیم... ما در آمریکا فعالیت داریم ما دارایی‌هایی در آمریکا داریم و اخیرا دارایی‌های بیشتری در این کشور خریداری کرده‌ایم.»
عاقبت دلبستگی به غربی‌ها
حدود پنج سال از طرح موضوع برجام و حدود 28 ماه از اجرای آن می‌گذرد و در تمام این مدت دولت روحانی مدعی بوده است که باید با مراجعه به آمریکا و مذاکره با آنها راه ورود شرکت‌های خارجی به ایران باز شود.
البته هیچ کارشناسی منکر اهمیت سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی و ورود تکنولوژی‌های نوین به کشور نبوده و نیست، اما دلبستگی و امید بیش از حد به این شرکت‌ها نقطه ضعف دولت بوده است.
منتقدان از همان ابتدا گفتند که این شرکت‌ها بدسابقه‌اند و در زمان تحریم، کشور را تنها می‌گذارند، اما دولت مدعی بود قرارداد با شرکت‌های خارجی مانع بازگشت تحریم‌ها خواهد شد. حالا روشن شد که نه تنها شرکت‌های آمریکایی، که شرکت‌های اروپایی هم در صورت برگشت تحریم‌ها، ایران را ترک خواهند کرد.
حالا بعد از این همه کشمکش از بازگشت به توان داخلی برای توسعه پارس جنوبی سخن گفته می‌شود، ولی سؤال اینجاست که اگر توان داخلی وجود دارد، چرا دولت همان ابتدا با داخلی‌ها قرارداد نبست تا هزینه‌های این همه ریسک به کشور تحمیل نشود؟ هر چند با علاقه‌ای که دولت روحانی به ادامه دادن برجام با اروپایی‌ها نشان می‌دهد، معلوم نیست این چرخش به سمت شرکت‌های داخلی، بعد از خروج آمریکا چندان هم صادقانه باشد.