جزئیاتی درباره مسدود شدن تلگرام

ماه‌ها کش و قوس درباره مشکلات امنیتی تلگرام، با مسدودسازی این پیام‌رسان به انتهای خط رسید.

کد خبر: ۱۳۱۳۳۹

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۲۱:۱۸

ماجرای پیام‌رسان‌های خارجی و نقش آنها در مسائل امنیتی کشور و همچنین دسترسی آنها به اطلاعات کاربران، در سالیان گذشته و به‌ویژه در ماه‌های اخیر مورد بحث در محافل عمومی و کارشناسی بوده است.
یکی از مهم‌ترین نرم‌افزارها در این حوزه، تلگرام بود که سرانجام روز دوشنبه این هفته دستور قضایی درخصوص مسدودسازی این پیام‌رسان از سوی بازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه تهران صادر شد.
به گزارش خبرگزاری فارس، در پی صدور این دستور، روز سه‌شنبه دسترسی به این پیام‌رسان‌ها از سوی اپراتورها مسدود گردید و کاربران اینترنت شرکت مخابرات ایران اعلام کردند که فیلتر شده است. با این حال تلگرام از طریق اینترنت خانگی قابل استفاده بود. چند شرکت‌ مطرح‌ خصوصی اینترنتی که تلگرام روی آنها باز بود، اعلام کردند که «تا بعد از ظهر روز سه‌شنبه هنوز ابلاغیه‌ای برای مسدود کردن تلگرام به این شرکت‌ها ارسال نشده است.»
با انتشار این خبر، یک مقام آگاه نزدیک به کمیته فیلترینگ درباره اینکه چرا علی‌رغم ابلاغ حکم دادستانی هنوز فیلترینگ تلگرام به‌طور کامل بر روی همه شبکه‌ها اجرا نشده، خبر داد: طبق برنامه زمان بندی‌شده اجرای کار فنی فیلترینگ تلگرام به صورت مرحله‌به‌مرحله انجام می‌شود.
شایعه استعفای وزیر
به موازات طرح موضوع فیلترینگ برخی پیام‌رسان‌های خارجی، اظهارنظرهای زیادی پیرامون ضرورت و چگونگی دسترسی آزاد به اطلاعات از سوی کارشناسان، مردم و مسئولان بیان می‌شد. معروف‌ترین اظهارنظر در رابطه با این موضوع، وعده حسن روحانی بود که در ایام تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری اعلام کرد دست دولت وی روی دکمه فیلترینگ نخواهد رفت. اما این وعده دیری نپایید و در اغتشاشات زمستان سال گذشته، فضای مجازی چند روزی مسدود شد.پس از حکم روز دوشنبه دادگاه نیز وزیر ارتباطات در توییت‌هایی به موضوع فیلترینگ پرداخت و پس آن از اخباری از استعفای وزیر ارتباطات منتشر شد و این طور برداشت کردند که جهرمی با فیلترینگ تلگرام مخالف است.
با این حال وزیر ارتباطات در پاسخ به سوالی درباره صحت استعفای خود گفت: «نباید اعلام نظرات کارشناسی را استعفا تفسیر کنیم.» مدیر روابط عمومی وزارت ارتباطات هم اعلام کرد که وزیر ارتباطات استعفا نکرده است.
شایعه اعلام مخالفت جهرمی با فیلترینگ تلگرام در حالی مطرح شد که جهرمی پیش از این به دفعات از لزوم رفع انحصار از پیام‌رسان خارجی در کشور و قانون‌گریزی‌های تلگرام صحبت کرده است.
حواشی مسدودسازی تلگرام
هر چند گفته می‌شد مسدودسازی تلگرام به گونه‌ای است که با فیلترشکن هم قابل بازگشت نیست، اما با این وجود تلگرام هنوز با استفاده از فیلترشکن قابل دسترسی است.
همچنین پس از فیلتر شدن تلگرام برنامه‌ای به نام Telegram DR بین برخی کاربران دست به دست می‌شود که از آن به عنوان تلگرام بدون فیلتر شرکت تلگرام یاد شده و از این طریق در صدد جلب اعتماد کاربران تلگرام است؛ اما ظاهرا جعلی است.علاوه‌ بر این اختلالاتی که همزمان با فیلتر شدن تلگرام برای کسب و کارها ایجاد شده بود، از جمله سرویس‌های «کلادفلر» و «دیجیتال اوشن» برطرف شده است. این سرویس‌ها بیشتر برای افزایش امنیت و سرعت سایت‌ها و توسط کسب و کارهای اینترنتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
خطرات امنیتی تلگرام
شاید مهم‌ترین خطر پیام‌رسان‌هایی مثل تلگرام، دسترسی آنها به داده‌های کلان کاربران یک کشور باشد. با توجه به اینکه بیش از 60 درصد کاربران تلگرام را ایرانیان تشکیل می‌دهند و نیز جابه‌جایی روزانه حدود 15 میلیارد پیام در این پیام‌رسان، سهم محتوای فارسی قابل توجهی در حال ذخیره شدن توسط تلگرام است. این حجم عظیم داده برای سازمان‌ها و موسسات تحلیل و پردازش محتوا بسیار قابل توجه خواهد بود.
یکی از منابع مهم تامین مالی شرکت‌های پیام رسان و نیز شبکه‌های اجتماعی، در اختیار قرار دادن نتایج تحلیل‌های حاصل از کلان داده خود به سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌های تحلیل محتواست.
تحلیل این کلان داده‌ها در ابعاد ملی می‌تواند اطلاعات گسترده‌ای را درخصوص آسیب‌پذیری‌های کشور در اختیار مراجع بیگانه و دولت‌های متخاصم قرار دهد. به عنوان مثال سبک زندگی ایرانیان از لحاظ ساعت خواب و بیداری، اوقات فراغت، برنامه غذایی، ارتباطات خانوادگی و دوستان، رسمی و غیررسمی، مکان‌های محبوب و پر رفت و آمد برخی از مواردی است که با تحلیل سوابق فعالیت 40 میلیون کاربر به راحتی قابل استخراج است.