وعده سیف در مجلس برای کنترل بازار ارز/ لاریجانی: چرا زودتر اقدام نکردید؟

دیروز نشست علنی مجلس پیرامون نوسانات بازار ارز برگزار شد و در این جلسه حضور رئیس‌بانک مرکزی از برخی تمهیدات برای کنترل این نوسانات سخن گفت که این موضوع اعتراض نمایندگان را در پی داشت که چرا دولت زودتر از این وارد عمل نشد؟!

کد خبر: ۱۲۹۶۹۱

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۳۹۷ - ۲۱:۵۶

نشست غیرعلنی مجلس برای تلاطم بازار ارز که بنا بود به صورت غیرعلنی برگزار شود به صورت علنی برگزار شد. در این جلسه نمایندگان نسبت به اظهارات ولی‌الله سیف رئیس‌کل بانک مرکزی در مورد افزایش قیمت ارز واکنش نشان دادند و در اعتراض به اظهارات وی مقابل جایگاه هیئت ‌رئیسه تجمع داشتند و خواستار استعفای رئیس‌کل بانک مرکزی شدند. در نهایت رئیس ‌مجلس علنی یا غیرعلنی بودن ادامه جلسه را به رای گذاشت که نمایندگان به علنی بودن جلسه در ادامه کار رای دادند.
ولی‌الله سیف در نشست علنی دیروز مجلس در ارتباط با نوسانات بازار ارز، گفت: بنا است تا یک سامانه‌ای ایجاد شود تا در این سامانه کلیه  ارزهایی که ناشی از درآمدهای نفتی و غیرنفتی به کشور وارد می‌شود و هرگونه درآمد ارزی که کشور دارد در این سامانه ثبت شود و همه مصارف ارزی کشور نیز در این سامانه پاسخ داده می‌شود و بررسی‌ها نشان می‌دهد که کشور در یک وضعیت متعادل قرار دارد و التهاب آفرینی‌های کاذبی که دشمنان ما در فضای مجازی ایجاد می‌کنند نباید ما را نگران کند اما ما به آنها فضا داده‌ایم و اجازه داده‌ایم که هر کاری می‌کنند و این اقداماتی که در اوایل فروردین اتفاق افتاد یک نشانه‌ بسیار مشخص اثبات‌کننده این دیدگاه است.
شبکه‌های مجازی و جنگ دلار
وی ادامه داد: بازار ارز در سال‌های گذشته در تعطیلات تا 15 فروردین هیچ تحرکی نداشت و اتفاقات و التهاباتی که رخ داد فقط و فقط در فضاهای تلگرامی و شبکه‌های مجازی بود و قیمت‌هایی اعلام می‌شد. در این روزها ما به دلیل پیش‌بینی که داشتیم و احساس می‌کردیم که همچنین مسئله‌ای ممکن است اتفاق بیفتد تیم ما بسیج و آماده بود و از روز پنجم فروردین در بازار بودند و ما عرضه ارز را داشتیم. ما در سال‌های گذشته این کار را نمی‌کردیم.
وی افزود: ما براساس بررسی‌هایی که کرده‌ایم تعادل لازم در منابع و مصارف ارزی کشور وجود دارد و در این فضا نباید نرخ ارز این نوسانات را داشته باشد. رد پاهایی وجود دارد از توطئه‌هایی که حتی کشورهای اطرافمان دارند می‌کنند و در امارات و عربستان بیکار ننشسته‌اند،‌ در بازار دبی هر روز بر علیه اقتصاد ما تلاش می‌شود،‌ ما آرامش خودمان را حفظ کنیم و به دشمن اجازه ندهیم که به این مسئله امید ببندند.
رئیس‌کل بانک مرکزی اظهار داشت: در مدلی که تعادل منابع و مصارف وجود دارد و 4200 تومان مبنای بسیار منطقی برای این کار است و با شاخص‌های اقتصادی تطبیق دارد و  البته بنا هم نیست این 4200 تومان ثابت بماند که باز‌ اشتباهات گذشته تکرار شود بلکه قرار است متناسب با متغیرهای اقتصادی حرکت کند ممکن است در طول سال 6-5 درصد هم نوسان داشته باشد. این هیچ‌اشکالی ندارد در همه دنیا همین وضعیت وجود دارد.
سیف خاطرنشان کرد: چرا ما فضایی را ایجاد کنیم که التهاب‌آفرینی شود و ارز را بدون آنکه ما مقصدش را بدانیم خودمان را موظف به تامین آن کنیم.
ارتباط بانکی نرمال نشده!
رئیس ‌مجلس شورای اسلامی خطاب به رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: وقتی شما همه نیازهای کشور را تقریبا از طریق بانک می‌خواهید تامین کنید تعداد زیاد صرافی‌ها همانند موسسات مالی و اعتباری دربدری ایجاد نمی‌کند؟
سیف خاطرنشان کرد: علیرغم گشایش‌های ایجاد شده در روابط بانکی بین‌المللی بعد از برجام هنوز ارتباطات بانکی ما نرمال نیست، هنوز ما مسائلی داریم و در جاهایی که مشکل داریم صرافی به کمک می‌آید. ما باید ضوابط و شرایطمان را سخت کنیم و این کار را نیز کرده‌ایم و تعدادی از صرافی‌ها هم که نتوانستند شرایط و ضوابط ما را عملیاتی کنند مجوزشان باطل شد.
رئیس‌کل بانک مرکزی در پاسخ به سوال لاریجانی درمورد قیمت سکه اظهار داشت: سکه تحت تاثیر قیمت دلار و قیمت انس بین‌المللی است و این‌ها ضربدر هم می‌شود و قیمت سکه حاصل می‌شود و بعضی وقت‌ها نیز حبابی در قیمت آن وجود دارد و امروز که نرخ دلار 4200 تومان شده باید نرخ سکه نیز تعدیل پیدا کند و بازار عکس‌العمل نشان خواهد داد و ما هم این موضوع را تسریع می‌کنیم تا هرچه زودتر این موضوع عملیاتی شود و این ثبات در بازار ایجاد شود.
لاریجانی تاکید کرد: آقای سیف این انتقاد به کار شما وارد است که چرا این تصمیمات را پیش از این نگرفتید‌، چرا گذاشتید شرایط کشور اینگونه شود تا این تصمیمات را بگیرید، شما چند ماه است که درگیر این موضوع هستید.
رئیس ‌کل بانک مرکزی گفت: یکی از سیاست‌های ما این است که یورو جایگزین دلار شود چرا که دلار در شرایط فعلی نقشی در تجارت خارجی ما ندارد و دلار در حال حذف است و یورو ارز گزارشگری ما در آینده خواهد شد و مقدماتی دارد که آن را داریم آماده می‌کنیم تا این کار عملیاتی شود.
حساب‌های ارزی و صندوق ذخیره طلا
علی لاریجانی رئیس ‌مجلس شورای اسلامی در نشست علنی امروز سه‌شنبه پارلمان پس از استماع اظهارات ولی‌الله سیف رئیس‌کل بانک مرکزی و همچنین نمایندگان مجلس درباره نوسانات بازار ارز گفت: ارز موضوع مهمی است که در چند ماه اخیر، نمایندگان درباره آن اظهارنظر کرده و نگرانی‌هایی داشته‌اند، البته آقای سیف در نشست امروز اعلام کرد که منابع ارزی ما بیشتر از مصارف‌مان است که آقای پورابراهیمی نیز موضوع را تأیید کردند.
رئیس‌مجلس شورای اسلامی در همین زمینه تأکید کرد: حالا که متوجه مسائل و علل شده‌ایم، تصمیم گرفته شده را باید با جدیت دنبال کرد؛ بانک مرکزی کمیته‌ای تعیین کند تا به صورت مستمر فضا را رصد و مسائل را پیش‌بینی کنند.
وی صندوق ذخیره طلا را دیگر موضوعی نام برد که باید مورد توجه قرار گیرد و تأکید کرد: باید برای این صندوق هم فکری کنیم تا وقتی که مشکل حادی پیش نیامده است. رئیس ‌مجلس از بانک مرکزی خواست در بازه زمانی 2 یا 3 ماهه گزارشی از تراز ارزی به مجلس بدهد. وی همچنین اعلام کرد که اگر تعداد صرافی‌ها کنترل نشود، داستانی شبیه موسسات مالی پیش می‌آید.
بی‌تدبیری
محمدرضا پورابراهیمی رئیس‌کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی پس از ارائه گزارش ولی‌الله سیف رئیس‌کل بانک مرکزی از تلاطم بازار ارز گفت: ما به طور متوسط سالانه 45 میلیارد دلار واردات کالا به کشور داریم.
وی با ‌اشاره به اینکه مجموع صادرات نفتی کشور 50 میلیارد دلار است، اظهار داشت: امروز به میزان 2 تا 2/2 برابر میزان مصارف ارزی‌مان منابع ارزی داریم. ما امروز نفت را بشکه‌ای بالای 60 دلار می‌فروشیم و قیمت سنگ آهن صادراتی هم به دو برابر رسیده است. به علاوه قیمت جهانی پتروشیمی 70 درصد افزایش داشته است. با این شرایط تاسف می‌خوریم که چنین وضعی را در بازار ارز شاهدیم.
رئیس‌ کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه هیچ عامل اقتصادی برای وضع امروز بازار ارز وجود ندارد، گفت:‌ ما از چند ماه قبل از عید از تیم اقتصادی دولت پرسیدیم که برنامه‌شان برای کنترل بازار ارز چیست؟ همچنین به آنها گفتیم که ظرفیت کمیسیون اقتصادی در این زمینه در اختیار دولت قرار دارد.
وی ادامه داد: دولت با تصمیم غیرکارشناسی نرخ سود سپرده را بالا برد که به بازار سرمایه و تولید کشور صدمه زد و ما همان زمان هم گفتیم که این تصمیم بازار ارز را کنترل نمی‌کند. در پی این تصمیم 240 هزار میلیارد تومان فقط تغییرات در حساب‌های کوتاه مدت و بلندمدت صورت گرفت.
پورابراهیمی تورم را یکی از علل افزایش نرخ ارزهای خارجی خواند و گفت: هر کشوری که نرخ تورم بالایی داشته باشد، پیامد آن کاهش ارزش پول ملی آن کشور است. دولت طی سال‌های گذشته اعلام می‌کند که نرخ تورم را تک رقمی کرده است. یکی از پیامدهای نرخ تورم تک رقمی در مقایسه نرخ تورم 30 تا 40 درصدی در دولت‌های گذشته این است که آثار شوک‌های اقتصادی که کاهش ارزش پول ملی یکی از پیامدهای آن است، به کمترین حد خود می‌رسد. طبق گزارش‌های دولت، نرخ تورم در طول سال‌های اخیر به شدت کاهش یافته و تک رقمی شده است.
پورابراهیمی ادامه داد: در سال‌های گذشته نفت را زیر 30 دلار نیز فروخته ایم اما امروز نفت را بالای 65 دلار به فروش می‌رسانیم. پیش‌بینی ما این است که در سال 97 نیز نرخ جهانی نفت افزایش یابد. قیمت جهانی سنگ آهن و مس که ما فروشنده عمده آن هستیم نیز افزایش یافته است. همه این‌ها نشان می‌دهد که درآمدهای ارزی ما در نیمه دوم سال 96 افزایش یافته است و در سال 97 نیز افزایش می‌یابد.
وی تصریح کرد: همه این عوامل نشان می‌دهد که مسائل اقتصادی نقشی در افزایش نرخ ارز نداشته است.
آثار تحریم به کمترین حد رسیده
رئیس‌کمیسیون اقتصادی مجلس اظهار داشت: برخی افراد مسائل تحریمی مانند پیش‌بینی برای افزایش تحریم‌های آمریکا علیه ایران در اردیبهشت ماه سال جاری را عامل افزایش نرخ ارز می‌دانند؛ این در حالی است که فضای تحریم در طول سال‌های اخیر در کشور ما وجود داشته است اما به دلیل تحریم‌های پیاپی ما کشوری هستیم که میزان آثار تحریم‌ها در سال‌های اخیر در اقتصاد به کمترین حد خود رسیده است. به نظر می‌رسد اثرگذاری تحریم‌ها بر کشور ما در طول زمان به شدت کاهش یافته است.
وی با تاکید بر لزوم فضای روانی بازار ارز توسط بانک مرکزی گفت: مشکل اصلی در بازار ارز عدم مدیریت صحیح بازار توسط بانک مرکزی است. ناکارآمدی بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز کاملا مشهود است. نمونه بارز آن اقداماتی بود که سال گذشته بانک مرکزی انجام داد.
وی اظهار داشت: اگر 30 میلیارد دلار ارزی که به خارج کشور رفته و 20 میلیارد دلار منابع ارزی که در خانه‌های مردم نگهداری می‌شود به سیستم بانکی کشور بازگردد، موجب تقویت منابع ارزی کشور می‌شود.
نقش فرهنگ در افزایش نرخ دلار
هادی قوامی، نایب ‌رئیس‌کمیسیون بودجه مجلس با بیان اینکه از دولت علائمی داده می‌شود تا نرخ ارز افزایش یابد گفت: برخی از مسئولان دولتی غیرمستقیم اعلام می‌کنند که از بالا رفتن نرخ ارز خوشحال هستند.
حجت‌الاسلام علیرضا سلیمی نماینده محلات در مجلس اخذ مابه‌التفاوت نرخ ارز از سوی دولت را غیرقانونی خواند و گفت: باید مشخص شود این مابه‌التفاوت به کدام حساب ریخته می‌شود.
حجت‌الاسلام احد آزادیخواه، نماینده ملایر در مجلس گفت:‌ امروز در مجلس آقای سیف در صدد توجیه وضع امروز بازار ارز برآمد، درحالی‌که گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس نقض صحبت‌های ایشان است.
قاسمی، معاون مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی گفت: ‌باید برای این موضوع فکری کرد که چرا مردم می‌خواهند با در اختیار داشتن دلار به شکل نقدی دارایی خود را حفظ کنند؟