رجب؛ ماه رشد معنوی و ارتقای ظرفیت(خوان حکمت)

کد خبر: ۱۲۹۳۹۳

تاریخ: ۱۸ فروردين ۱۳۹۷ - ۲۲:۰۶

در درون انسان یک آینه شفاف است که فیض خدا را نشان می‌دهد، انسان اگر یک آینه شفاف بشود و سرش را خم بکند، این آینه را نگاه کند، فیض خدا را می‌بیند، خدا دیدنی نیست ولی فیض او، وجه او، لطف او، آثار او دیدنی است، آن وقت راحت است؛ نه بیراهه می‌رود نه راه کسی را می‌بندد، چون آن جمال محض به انسان فرصت خلاف نمی دهد و اخلاق برای این است.این ماه رجب که فرا رسید بعد ماه شعبان و ماه مبارک رمضان، اینها فرصت این کارهاست. اگر توفیقی داشتید- ان‌شاءالله- در اعتکاف شرکت کردید، برای همین کار است، آنگاه احساس می‌کنید که راحت شدید، بار از دوشتان افتاد، وقتی انسان زیر بار سنگین باشد، همیشه عرق می‌کند، خیس عرق است اما وقتی سبک بار باشد آزاد می‌شود.
یک بیان نورانی از حضرت امیر(ع) است فرمود من یک انسان آزاد می‌خواهم که مانده لای دندان دیگری را رها کند، این در بیانات نورانی حضرت در نهج البلاغه هست: «أَلاَ حُرٌّ یدَعُ هذِهِ اللُّمَاظَهًْ»(1) آیا یک انسان آزادمرد، آزادزن پیدا می‌شود که مانده لای دندان دیگری را رها کند؛ لُماظه این است که اگر کسی غذایی خورد، چیزی لای دندانش ماند، بعد این را تُف کرد، انداخت؛ این را می‌گویند لماظه؛ وجود مبارک حضرت امیر فرمود: آنچه در دست شماست قبلاً در دست دیگران بود مخصوصاً قسمت نو آن را، اول آنها استعمال کردند، بهره‌برداری کردند، حالا دست دوم و سوم به شما رسید، این لماظه آنهاست، شما برای این لماظه چرا اینقدر جان می‌کنید؟ یک انسان آزاده می‌خواهد که مانده لای دندان نسل قبل را رها کند. (2)
فضیلت استغفار در این ماه
ماه رجب، ماه استغفار است. وجود مبارک پیغمبر(ص) فرمود خودتان را با استغفار معطّر کنید: (تعطّروا بالإستغفار لا تفضحنّکم روائحُ الذنوب)(3) بوی بد گناه شما را رسوا نکند، انسان کاری می‌کند، حرفی می‌زند، جایی می‌رود، چیزی می‌نویسد، چیزی امضا می‌کند که آبرویش ریخته است.
همه ما باید مواظب باشیم که این فضای دهان را مطهّر نگه بداریم فرمود: (طهّروا أفواهکم فإنّها طُرُق القرآن)(4) فرمود دهانتان را پاک کنید. اگر غذای شبهه ناک وارد بشود، حرف شبهه ناک بیرون بیاید، این فضا را آلوده می‌کند. فرمود: اگر از فضای آلوده، قرآن بیرون بیاید اثر ندارد.مگر نمی خواهید قرآن بخوانید، مگر نمی خواهید با آیات الهی مردم را روشن کنید؟ اگر شما از سرچشمه، آب زلال گرفتید ولی در یک کانال و مَجرا شیر آلوده ریختید، آلوده می‌شود، آلوده هم اثر ندارد.
دهان با چه چیزی پاک می‌شود؟ تنها دندان که نیست، زبان هست، کام هست، دندان هست، فضا هست، همه اینها را می‌گویند دهان؛ اگر غذای بد برود یا حرف بد بیرون بیاید این دیگر آلوده می‌کند. به ما گفتند: وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ ؛ و از پليدى دور شو(5) اینها رجس و پلیدی است، آن وقت اخلاق کاری می‌کند که انسان واجد این شرایط می‌شود، آن وقت وقتی دعا کرد برای بیداری خاورمیانه، آن دعا اثر دارد، وقتی دعا کرد برای استقلال کشورش، اثر دارد، دعا کرد برای حلّ مشکلات مسلمان‌ها اثر دارد.(6)
اهمیت دعا در ماه رجب
هر کدام از دعاهای ماه پربرکت رجب، منزلی از منازل سائرین الی‌الله است. کم نبودند افرادی که این سه ماه را پشت سر هم روزه می‌گرفتند، ماه رجب و شعبان و ماه مبارک رمضان را در این فصل که تقریباً هوا گرم است یا خیلی از آقایان به درس و بحث اشتغال دارند ممکن است به مزاج آسیب برسد ولی بالأخره آن حداقل روزها نظیر اعتکاف و اینها آن سه روز را مثلاً آدم غفلت نکند و امثال ذلک.(7)
تا می‌توانید مخصوصاً کسی که قدرت جوانی دارد، روزه‌های این ایام، مخصوصاً مبعث و ایام اعتکاف فراموش نشود؛ درس و بحث گوشه ای از راه است، اساس راه جای دیگر است. اگر آن اساس را ما رعایت کنیم، آن وقت لذّت علم را آدم می‌چشد، لذّت طهارت را می‌چشد، اگر لذّت طهارت را چشید، با هیچ چیزی آن را معاوضه نمی کند، عالَم را به او بدهی برایش گزنده است، بوی بد ماسوا را هم استشمام می‌کند؛ ماه رجب چنین خصیصه‌ای دارد. فرمود اینها همه تحت ولایت من هستند، پس همه امور را که شما حساب کنید؛ آسمان و زمین و باد و باران را حساب کنید، قرآن تنظیم کرده و فرمود شما بیراهه نروید، همه چیز را من تأمین می‌کنم، این وعده صریح قرآن کریم است. بنابراین اگر درباره عده ای فرمود: قَیضْنا لَهُمْ قُرَناءَ ؛ما برای آنها همنشینانی (زشت سیرت) قرار دادیم (8)؛ درباره عده دیگر هم فرمود: تَنَزَّلُ عَلَیهِمُ الْمَلائِکةُ.(9)(10)
افزایش ظرفیت معنوی در رجب
رجب ماه درخواست انسان برای ارتقاء ظرفیت رشد معنوی می‌باشد؛ درست است بعضی از کارهای بدی که انجام داده‌ایم، ظرفیت را از ما گرفته است، ولی ظرفیت دِه، همچنان بخشنده است؛ لذا از او ظرفیت طلب کنید، استحقاق طلب کنید، لیاقت طلب کنید و بعد از خداوند مسئلت کنید که به این ظرفیت، پاسخ مثبت بدهد و مظروف را عطا کند.
ماه پاکسازی دل
ماه پربرکت رجب فرصتی برای تطهیر قلوب است. راز خلقت، عبادت است؛ اصل عبادت این است که انسان در همۀ شئون زندگی بنده خدا باشد و برای این بندگی یک راز و رمزی است که وجود مبارک
پیامبر اکرم(ص) فرمود: انسان طوری باید با خدا سخن بگوید که گویا او را می‌بیند.
قرآن کریم، شفابخش است و در ماه مبارک رجب باید اُنس بیشتر با قرآن برقرار گردد.خداوند می‌فرماید: ما قرآن را فرستادیم که شفابخش است؛ ما شفا آوردیم نه دوا؛ ما طب نیاوردیم ما دوا نیاوردیم؛ ما عصارۀ حیات بخشی آوردیم که شفاست.
اگر انسان گوهر هستی خود را شناخت، خود را ارزان نمی فروشد؛ چیزی که غیر لقای حق باشد، غیر ابدی باشد، انسان را رها کند و افسوسش بماند؛ این در شأن انسان نیست. اگر انسان این گوهر ابدی را شناخت، باید برای تهیۀ ره توشه ابدی، زادراه ابدی، مرکب ابدی، راحله ابدی فکر کند.
_________________________
پی‌نوشت
1. نهج‌البلاغه، حکمت ۴۵۶
2. درس اخلاق؛  4/3/91
3.  وسائل الشیعه، ج 16، ص 70
4. مستدرک الوسائل / ج1 / ص 368
5. مدثر /5
6. درس اخلاق؛ 11/3/91
7. درس خارج فقه، 3/3/91
8. فصلت /25
9. فصلت/30
10. درس تفسیر، 30/1/94
از : پایگاه اطلاع رسانی حوزه
خوان حکمت روزهای یک‌شنبه منتشر می‌شود.