پندها و عبرت‌ها در تعطیلات آغاز سال جدید- بخش نخست

آخر این دُر گرانمایه بهایی دارد

کد خبر: ۱۲۹۰۳۶

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۹:۵۲

فریده شریفی

تعطیلات نوروز 97 با همه شکوه و طراوتش، با همه تر و تازگی‌اش، خانه‌تکانی و سفره هفت‌سینش، ماهی‌های سرخ‌ و سیاه در تنگ‌های بلورش، دید و بازدید، سفرها و میهمانی‌هایش گذشت... خیلی‌ها به مسافرت رفتند و تعطیلات خود را در سفر گذراندند و عده‌ای دیگر در شهرهای خود ماندند و تعطیلات نوروز را به دید و بازدید و استراحت و انجام کارهای مورد علاقه مشغول شدند به هر صورت گذشت، اما از گذراندن این روزهای بهاری و تعطیلات آغاز سال چه بهره‌ای بردیم، چقدر احساس رضایت و شادمانی کردیم؟ بد نیست مثل دوران مدرسه ما هم به خودمان گاهی نمره بدهیم و به تجزیه و تحلیل و ارزیابی کارنامه اعمال خود بپردازیم و ببینیم از نحوه گذراندن تعطیلات نوروز سال جدید چه نمره‌ای می‌گیریم؟ آیا شروع سال جدید را آنقدر خوب آغاز کرده‌ایم که به خود نمره 20 بدهیم یا نمرات کمتری می‌گیریم؟
در گزارش امروز و فردای کیهان به گفت‌‌وگو با مسافران و افرادی می‌پردازیم که تعطیلات خود را به صورت‌های مختلف گذرانده‌اند و در پایان از آنها سؤال می‌کنیم چه نمره‌ای به خود می‌دهند؟!
تعطیلات نوروز بهترین فرصت برای استراحت و کسب انرژی و همچنین بهترین ایام برای مسافرت و دید و بازدید و صله‌ارحام است، صله‌رحم به معنی ایجاد ارتباط، دید و بازید و رسیدگی به امور خویشان و نزدیکان است که در قرآن کریم بر این مسئله توجه خاصی شده و بسیاری از آیات به آن پرداخته‌اند. وقتی که سال به پایان می‌رسد بسیاری از افراد با برنامه‌ریزی خود برای سال جدید تلاش می‌کنند خستگی و فعالیت‌های تکراری و روزمره خود را پشت‌سر بگذرانند و سال خوبی را آغاز کنند و به دید و بازدید و کارهایی که در طول سال نتوانستند انجام دهند برسند.
گذراندن مفید تعطیلات
بوی بهار و عطر سوسن، نسیم خوش بهاری، تازه‌شدن درخت‌ها و نوشدن طبیعت، دل‌های یکرنگ و باصفا، آماده شدن برای دید و بازدید و مسافرت، همه و همه نشان از آغاز سالی پر از تحرک، شادمانی و برکت را می‌دهد. در طول سال نو، بهار آمده تا به ما بگوید لحظه‌ها می‌آیند و می‌روند، همه‌چیز در حال تغییر و تحول است پس باید از نو آغاز کرد، کدورت‌ها، تیرگی‌ها و خمودگی‌ها را کنار گذاشت و با توکل به خداوند آینده‌ای خوب و مفید رقم زد.
از «پیام فراهانی»‌ دانش‌آموز کلاس هشتم دبیرستان درباره نحوه گذراندن تعطیلات نوروز سؤال می‌کنیم، وی در این باره می‌گوید: «تعطیلات نوروز من از چند روز به عید مانده با شستن شیشه‌های خانه آغاز شد، هنوز از درس و مشق فارغ نشده و احساس خوشحالی و شادمانی نکرده که تعطیلاتم شروع شده که مادرم گفت: باز کردن پرده‌ها و شیشه شستن‌ها با تو... زودتر  این کار را انجام بده که چیزی به عید نمانده! پیش خودم گفتم سالی که نکوست از بهارش پیداست! پس معلومه که امسال هم مانند سال‌های پیش از استراحت خبری نیست و من همچنان باید در خانه کار کنم و بعد هم که به مدرسه می‌رویم و درس خواندن شروع می‌شود!
وی اضافه می‌کند: «البته تمیزی خانه و نظم و ترتیب موجود در آن برای همه افراد خانواده خوشایند است و روحیه اعضای خانواده عوض می‌شود به خصوص که سال جدید سال تازگی و تغییر و تحول است و بهتر است همه‌چیز تحول پیدا کند، به همین دلیل اگر کاری از دست کسی برمی‌آید نباید کوتاهی کند و سهم خود را در تمیزی و نظافت خانه ایفا نماید.»
این دانش‌آموز همچنین می‌گوید: «پس از تحویل سال جدید دید و بازدیدهای ما شروع شد و به خانه پدربزرگ و مادربزرگ و اقوام و خویشان رفتیم و البته خوردن آجیل و شیرینی‌های جور واجور هم که جای خود دارد، حسابی از خودمان پذیرایی کردیم، هفته دوم عید هم به دیدار اقوام مادری در شهرستان رفتیم و آنجا هم کلی به ما خوش گذشت به خصوص که بچه‌های فامیل را خیلی وقت بود ندیده بودم و با آنها لحظات خوب و خوشی را گذراندیم، روی هم رفته تعطیلات نوروز خوبی را پشت سر گذاشتم و امیدوارم امسال سال خوبی برای همه ایرانیان باشد.»
از پیام می‌پرسیم که اگر قرار باشد به نحوه گذراندن تعطیلات نوروز خود از یک تا 20 نمره‌ای بدهی چند می‌دهی؟ می‌گوید: «18 چون به من خیلی خوش گذشت آن دو نمره را هم که به خودم نمی‌دهم به خاطر این است که حسابی استراحت کردم و اصلا لای کتاب درسی را باز نکردم در حالی که نباید این کار را می‌کردم و کاملا از درس خواندن و مطالعه غافل شدم و باید یک بازبینی و مروری بر درس‌هایم بکنم.»
تعطیلات عید نوروز در ایران معمولا 13 روز است که در تمام این مدت دانش‌آموزان و دانشجویان در تعطیلی به سر می‌برند و معمولا پس از گذراندن 13 بدر و رفتن به دامان طبیعت، فردای آن روز به مدرسه یا دانشگاه باز می‌گردند که البته برخی از دانشجویان که خانواده‌هایشان در شهرستان هستند معمولا این تعطیلات را طولانی‌تر می‌کنند و ترجیح می‌دهند مدت بیشتری در کنار خانواده‌هایشان باشند.
«سپیده» که در رشته گرافیک درس می‌خواند و سال دوم دانشگاه است درباره تعطیلات نوروز خود می‌گوید: «تعطیلات عید برای من همیشه خوشایند و مفرح بوده و بسیار خوشحال هستم که پس از یک سال فعالیت و تلاش شرایطی ایجاد شد که استراحت کنم و تجدید قوا و انرژی نمایم.»
وی اضافه می‌کند:‌ «هرچند که قبل از عید برای خودم انواع و اقسام برنامه‌ها را می‌ریزم که از این مدت حداکثر استفاده را ببرم اما شرایطی پیش می‌آید که برخی از برنامه‌ها تغییر می‌کند و باید طبق برنامه‌های خانواده عمل کنم. به طور مثال امسال قصد مسافرت نداشتم و می‌خواستم عید را به دید و بازدید و گردش با دوستانم و شرکت در بازی‌های ورزشی بگذرانم اما پدر و مادرم پیشنهاد کردند که سفری به مشهد داشته باشیم و به زیارت امام رضا(ع) مشرف شدیم که بسیار پیشنهاد خوبی بود و با کمال میل آن را پذیرفتم و به اتفاق خانواده‌ام به مشهد مسافرت کردیم. زیارت امام رضا(ع)، بوی حرم، بوی گلاب، رنگ کاشی‌ها و مردمی که دسته دسته از هر طایفه و قومی به صحن حرم تردد می‌کردند و به سمت ضریح می‌شتافتند برای من بسیار زیبا و باشکوه بود. آنچه دیدم صداقت و شکوه و صفا و صمیمیت بود و این سفر معنوی خیلی به دل من نشست.»
سپیده خاطرنشان می‌کند: «هرچند هر سفری مشکلات خاص خود را دارد و از شلوغی و گرانی، ترافیک و هزینه‌بالای هتل و... نمی‌توان سخن نگفت ولی سفرهای زیارتی آن‌چنان حال و هوایی دارد و آنچنان مهر و محبت و صمیمیتی در دل‌ها ایجاد می‌کند که انسان هرگونه سختی را به جان و دل می‌خرد.»
از سپیده درباره میزان رضایتش از تعطیلات نوروز سوال می‌کنیم و اینکه اگر قرار است به خود نمره‌ای دهد چه نمره‌ای را در نظر می‌گیرد. وی پاسخ می‌دهد نمره 20 و آن هم به خاطر سفر پربار و زیبا و معنوی که به مشهد داشتیم.
زمانی که دیگر بازنمی‌گردد
پروین اعتصامی در شعری زیبا می‌گوید:
گهر وقت بدین خیرگی از دست مده
آخر این دُر گرانمایه بهایی دارد.
همیشه گفته‌اند که وقت طلا است و زمان از دست رفته بازنمی‌گردد.
آری تقویم و سال‌ها عوض می‌شود اما خوبی‌ها و صداقت‌ها باقی می‌مانند و دفتر عمر انسان‌ها یکی یکی ورق می‌خورد. برندگان اصلی بازی زندگی و افراد موفق کسانی هستند که از وقت، زمان و فرصت‌های زندگی خود بهترین بهره را می‌برند و کارنامه اعمال آنها درخشان و پربار است.
«زهره کدخدایی» کارشناس مسائل اجتماعی در این باره می‌گوید: «تعطیلات نوروز ازجمله تعطیلات طولانی به حساب می‌آیند که با تعطیلات عادی تفاوت دارند. چرا که در این ایام افراد می‌توانند حسابی استراحت کنند، به افراد مختلف اعم از فامیل، دوست و آشنا سر بزنند و دیداری تازه کنند و کارهای معوقه و یا کارهای موردعلاقه خود مانند مسافرت، ورزش، دیدار از موزه، تئاتر، سینما و ... را هم در این ایام انجام دهند. اما مسئله مهم نحوه گذراندن تعطیلات و احساس رضایت داشتن از این ایام است، چرا که بالاخره روز و شب می‌گذرند و یکی از پس دیگری می‌آیند و می‌روند اما آینده ما از همین روزها و اقداماتی که در زمان حال انجام می‌دهیم ساخته می‌شود. می‌توانیم با برنامه‌ریزی صحیح، دوراندیشی، تعقل و منطق آینده‌ای زیبا و مفید بسازیم یا خدای ناکرده برعکس عمل کنیم و روزهایمان را به بطالت و سستی بگذرانیم.»
این کارشناس تصریح می‌کند: «هر سال عید را با دعای زیبای یا محول‌الحول والاحوال، یا مقلب‌القلوب والابصار و ... آغاز می‌کنیم یعنی می‌خواهیم سال را با تغییر و تحول و تکامل آغاز کنیم از تجربه‌های گذشته درس بگیریم و با انرژی و انگیزه عالی سال جدید را تبدیل به سالی متحول و سازنده تبدیل نماییم.»
به گفته این کارشناس متاسفانه برخی از افراد تصور می‌کنند تعطیلات یعنی فقط استراحت کردن و خوابیدن، درحالی‌که خوابیدن زیاد یکی از کارهای اشتباه در این دوران است و باعث می‌شود که عادات خوب کنار گذاشته و فراموش شود. در روزهای تعطیل می‌توان استراحت بیشتری که به شرطی که جایگزین عادات خوب نشود.
کنار گذاشتن کدورت‌ها
یکی از زیباترین صفات و رفتارهایی که ایرانیان دارند و معمولا در ایام اعیاد و به خصوص عید نوروز از خود به نمایش می‌گذارند و آن را به زیباترین وجه ثابت می‌کنند کنار گذاشتن کینه‌ها و کدورت‌ها و آشتی با کسانی است که بین آنها کدورت و سوءتفاهمی وجود داشته است.
یک شهروند که به دلیل شغل و فعالیت تجاری‌اش در تهران زندگی می‌کند ولی اکثر اقوام و فامیل و خویشاوندان او در شهرستان آمل زندگی می‌کنند دراین باره می‌گوید: «چند وقت پیش برای خواهر کوچک‌ترم خواستگاری آمد که من چندان راضی نبودم و اصرار داشتم که این وصلت صورت نگیرد اما پدر و مادر و خویشاوندان من با اصرارهای من موافقت نکردند و خواهرم به عقد آن شخص درآمد، همین مسئله موجب شد که من ارتباط خودم را با خانواده و فامیلم قطع کنم و دیگر رفت‌وآمدی به شهرم نداشته باشم تا اینکه تعطیلات نوروز پیش آمد و با توصیه‌های همسرم تصمیم گرفتیم به آمل مسافرت کنیم و کدورت‌ها را کنار بگذاریم، مخصوصا شنیدم که داماد پسر بسیار خوبی است و خانواده و فامیل از او بسیار تعریف و تمجید می‌کنند. به همین دلیل به رغم ترافیک اول سال در جاده‌های شمال و اتلاف وقتی که به خاطر این مسئله ایجاد می‌شود راه شمال را در پیش گرفتیم و با خانواده و فامیل آشتی کردم و خوشبختانه آنها نیز من را با روی باز پذیرفتند و فهمیدم که اشتباه می‌کردم و نباید زود درباره افراد قضاوت کنم.»
این شهروند اضافه می‌کند: «هر سفری مشکلات خاص خود را دارد اما ایام عید فرصت خوبی است که انسان مقداری از محیط زندگی خود دور شود و روحیه‌اش عوض شود و با روحیه و پشتکار فراوان سال جدید کاری را آغاز کند.»