80 درصد بودجه 95 عملی نشد تکلیف بودجه 97 چه می‌شود؟!

کد خبر: ۱۲۸۶۱۹

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۲۰:۰۱

سید روح‌الله امین‌آبادی

سرویس سیاسی-
همزمان با بررسی بودجه 97 در مجلس، گزارش دیوان محاسبات از تفریغ بودجه سال 95 نیز منتشر شد. گزارش تفریغ بودجه 95 نشان می‌داد که دولت از اجرایی کردن 80 درصد از لایحه بودجه آن سال خودداری کرده و تنها به 20 درصد آن عمل کرده است. با این وضعیت این سؤال پیش می‌آید که ضمانت اجرای بودجه مصوب زمانی که قرار است تنها به 20 درصد آن عمل شود چیست؟!
بودجه سال 1397 توسط رئیس ‌جمهور صبح 19 آذر سال جاری تقدیم مجلس شورای اسلامی شد و متعاقب آن بحث‌های متعددی در اطراف بودجه در رسانه‌ها آغاز شد.
نکته نخستی که در‌باره لایحه بودجه بایستی بدان توجه کرد و پرداخت وعده جدید روحانی هنگام تقدیم بودجه به مجلس بود!
با گذشت بیش از چهار ماه از آغاز به‌کار دولت دوازدهم و پس از گزارش ۱۰۰ روزه اول روحانی به مردم که به اذعان روزنامه‌ها و رسانه‌های زنجیره‌ای دست خالی دولت را در عمل و اقدام به وعده‌ها و مطالبات مردم نشان می‌داد رئیس‌جمهور صبح 19 آذر بودجه سال 1397 را تقدیم مجلس کرد و در سخنانی اجرای وعده‌های سابق را به تصویب و اجرایی شدن بودجه سال آینده منوط کرد!
روحانی در این روز طی سخنانی وعده‌های تقریبا پنج سال گذشته خود را بار دیگر تکرار و عملی شدن این وعده‌ها در حوزه‌های ‌اشتغال و رفع فقر را منوط به تصویب بدون تغییر لایحه بودجه از سوی نمایندگان کرد!
نگاهی به لایحه بودجه1397 نشان از سختگیری‌هایی بر مردم در حوزه‌هایی مانند حذف یارانه‌ها، افزایش قیمت برخی حامل‌های انرژی و افزایش عوارض خروج از کشور داشته و در عین حال نشان می‌داد که در این لایحه بودجه جاری دولت و برخی نهادهای نورچشمی دولت افزایش یافته است.
براساس لایحه بودجه سال آینده تقدیمی رئیس‌جمهور به مجلس بودجه جاری همچنان روند صعودی خود را پیموده و بخش‌های دیگر هم به پای آن نمی‌رسند، چنانچه هزینه‌های جاری دولت از 253 هزار میلیارد تومان به 276 هزار میلیارد تومان رسیده تا با حدود 23 هزار میلیارد تومان افزایش، رشد نزدیک به 9 درصدی را تجربه کند.
مصارف شرکت‌های دولتی، بانک‌ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت هم 13 هزار میلیارد تومان افزایش یافته و در این میان بودجه برخی نهادهایی که به دلیل نزدیکی فکری با دولت، نورچشمی محسوب می‌شوند افزایش یافته بود. از سوی دیگر با وجود دست و دل‌بازی‌هایی که دولت درخصوص بودجه جاری و مصارف خود به خرج داده، فشار‌هایی به مردم در سال آینده از طریق حذف یارانه‌ها و افزایش حامل‌های انرژی پیش‌بینی شده بود که با اعتراضات صورت گرفته و همچنین مخالفت نمایندگان به در بسته خورد.
دولت در حالی قصد داشت سال آینده مبلغ ۲۳ هزار میلیارد تومان بر اساس قانون هدفمندی یارانه‌ها بین خانوارهای هدف توزیع کند که نسبت به میزان مشابه سال جاری کاهش قابل توجهی داشته و بیانگر این بود که تعداد زیادی از مردم، سال آینده از دریافت یارانه حذف می‌شدند. ضمن اینکه در سال آینده برای برخی حامل‌های انرژی مانند گازوئیل، 20 درصد افزایش قیمت در نظر گرفته شده بود.
کلیات بودجه‌ای که برای اولین بار رد شد!
به هر حال دورنمای در نظرگرفته شده از سوی دولت در لایحه بودجه 1397 سفره مردم را هدف قرار داده بود، پس از بررسی‌های صورت گرفته کلیات لایحه بودجه در جلسه عصر 8 بهمن سال جاری از سوی نمایندگان ملت رد شد. این برای اولین بار در تاریخ مجالس پس از انقلاب بود که کلیات لایحه بودجه تقدیمی دولت به مجلس از سوی نمایندگان رد می‌شد.
سرانجام وکلای ملت طی 20 جلسه علنی و 13 روز کاری، جزئیات لایحه بودجه سال 97 کل کشور را- که در 18 آذر از سوی رئیس‌جمهور به مجلس تقدیم شده بود- مورد بررسی قرار دادند و پس از رفع اصلاحات و بررسی موارد ارجاعی به کمیسیون تلفیق بودجه، تبصره‌های این لایحه را سوم اسفند ماه سال جاری به تصویب رساندند و نهایتاً بررسی بودجه 97 در جلسه روز پنج‌شنبه سوم اسفند به اتمام رسیده و تقدیم شورای نگهبان شد.
پس از جرح و تعدیل‌های صورت گرفته به گفته نوبخت «سال آینده همه یارانه می‌گیرند، مگر اینکه محرز شود کسی پردرآمد و ثروتمند باشد» و از سوی دیگر به دنبال اعتراضات صورت گرفته سخنگوی دولت در حاشیه جلسه 17 بهمن مجلس شورای اسلامی اعلام کرد : « دولت قطعا قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی در سال ۹۷ را افزایش نمی‌دهد.».
گزارشی که حیثیت دولت را برد!
عادل آذر رئیس‌کل دیوان محاسبات در جلسه علنی 4 بهمن سال جاری مجلس گزارش تفریغ بودجه سال 95 کشور را قرائت کرد و گفت: تنها 20 درصد احکام بودجه 95 اجرایی شده است.
خلاصه گزارش تفریغ بودجه ۹۵ نشان می‌دهد، وزارت نفت در مجموع ۱۶هزار میلیارد تومان از درآمدهای ناشی از فروش گاز و همچنین تحویل خوراک به شرکت‌های پتروشیمی در سال ۹۵ را به خزانه واریز نکرده است.
به دنبال قرائت گزارش تفریغ بودجه نوبخت سخنگوی دولت در حاشیه جلسه علنی 8 بهمن مجلس اظهار داشت: «در گزارش تفریغ بودجه 95 از سوی دیوان محاسبات مطالبی مطرح شد که اگر از بنده می‌پرسیدند همه را شفاف می‌گفتیم. حیثیت دولت و دستگاه‌های دولتی با قرائت این گزارش بُرده شد و گفتند که فلان پول واریز نشد و یا فلان پول به جای دیگری واریز شده است.»
در حالی که گزارش تفریغ بودجه 95 قرائت شده در صحن علنی مجلس نشان می‌داد که دولت از اجرایی کردن 80 درصد از لایحه بودجه سال گذشته خودداری کرده و تنها به 20 درصد آن عمل کرده است با تصویب بودجه 97 در صحن علنی این سوال پیش می‌آید که ضمانت اجرای بودجه مصوب زمانی که قرار است تنها به 20 درصد آن عمل شود چیست؟!
سر و صدا درباره جدول 17 سکوت در‌باره پاداش‌های کلان!
نکته دیگری که در‌باره بودجه بایستی بدان ‌اشاره کرد سر و صدای فراوان حامیان دولت درباره حذف جدول 17 بود، غلامرضا کاتب عضو هیئت ‌رئیسه مجلس دی ماه سال گذشته در گفت‌و‌گو با خانه ملت گفته بود: «جدول17، 50 ردیف اصلی و 11 ردیف فرعی دارد که در مجموع 66 ردیف است و اعتبارات آن 179میلیارد تومان اعتبارات جاری و 53 میلیارد تومان اعتبارات عمرانی دارد که سرجمع اعتبار این 66 دستگاه 232 میلیارد تومان می‌شود.»
سخنان کاتب نشان می‌داد که کل بودجه جدول 17 در مجموع 230 میلیارد تومان بوده است که فارغ از ضرورت نظارت پذیر بودن این بودجه روی سخن و سؤال اینجا است که چرا حامیان دولت سخنی از پاداش‌های میلیاردی که در بودجه 97 ذکر آن رفته بود نگفتند؟!
بر اساس لایحه بودجه سال ۹۷، دولت مبلغ ۹۱۰ میلیارد تومان برای تشویق ماموران مالیاتی در جهت افزایش وصول مالیات در نظر گرفته بود و وزارت اقتصاد نیز 50 میلیارد تومان بابت نظارت بر بانک‌ها و بیمه‌ها دریافت می‌کرد!