چقدر احساس مسئولیت می‌کنیم؟ (زلال بصیرت)

کد خبر: ۱۲۸۵۶۵

تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ - ۲۲:۰۴

همه ادیان بر این مسئله اتفاق نظر دارند که عامل سعادت، ایمان به خدا در دل و انجام عمل صالح است؛ قرآن نیز در آیات متعددي ایمان و عمل صالح را عامل سعادت انسان معرفي مي‌كند. اما در هیچ یک از ادیان به اندازه اسلام بر رابطه مؤمنان با یکدیگر تأکید
نشده است.
رابطه مؤمنین در جامعه ایمانی، رابطه‌ای پیوسته، واحد و ناگسستنی است؛ همان‌گونه که اندام‌هاي مختلف یک پیکر، با وجود وظایف اختصاصي خود، همگي در راستای یک هدف و در یک قالب کلی قرار دارند؛ جامعه ایمانی نیز این‌گونه است.
جامعه ایمانی؛ جامعه‌ای خیرخواه برای یکدیگر
اینکه مؤمنین نگران یکدیگر باشند و بر كارهاي هم نظارت کنند، از جمله اموری است که خداوند برای مؤمنین تشریع کرده است. البته در فرهنگ غربی، نباید کاری به كار دیگران داشت و هر کسی مسئول اعمال خويش است؛ اما در جامعه ایمانی چون همه، عضو یک واحد هستند، نسبت به هم مسئولند؛ زيرا وظيفه دارند خیرخواه یکدیگر باشند و نمی‌توانند سقوط و تنزل اعضای دیگر را ببینند؛ چون سقوط هر عضو در واقع سقوط خودشان تلقی می‌شود.
براساس آیات و روایات، امر به معروف و نهی از منکر بزرگ‌ترین فرائض است، اگر این وظیفه انجام شود، ساير واجبات و احکام نیز اجرا خواهد شد و اگر این وظیفه ترک شود، ضمانتی برای اجرای احكام ديگر وجود ندارد.
قبل از انقلاب اسلامی، حتی بسیاری از مؤمنان، کمتر نگران انجام وظیفه خود در قبال دیگر اعضای جامعه بودند، امر به معروف و نهی از منکر، قرن‌ها مهجور مانده بود، تا زماني كه خداوند متعال امام راحل(ره) را برانگیخت. امام(ره) معجزه‌اي الهی بود که خدا او را از قشر مستضعف جامعه برگزید و چنین عظمت، ابهت و نفوذ کلمه‌ای به وی عطا کرد.
حضرت امام(ره) وظیفه خود را به خوبی انجام داد و رفت، شهدا نیز با فدا كردن جان خود، به بهترین وجه، وظیفه خود را انجام دادند؛ افرادی با تحمل شکنجه‌ها در زندان‌های شاهنشاهی، امتحان خود را پس داده و رفتند؛ اما باید ببینیم ما چه کاره‌ایم؟ آیا ما که به برکت خون شهدا، شکنجه‌ها، صبرها و استقامت‌هاي آنها، وارث جامعه‌ای امن با مزایای بسیار ممتاز هستیم، به وظیفه خود عمل کرده‌ایم؟ البته جامعه کمبودهایی هم دارد که برخی از آنها طبیعی است، اما بخشی از اين مشكلات به دليل كوتاهي برخی از افراد در انجام وظیفه است.
وجود برخي مشكلات و كمبودها نبايد موجب فراموش كردن نعمت‌های خدا شود، با مقایسه‌اي ساده بین کشور خود و کشورهای همسایه می‌توان ارزش یکی از این نعمت‌ها، یعنی امنیت را دانست. امروز امنیت کشور ایران حتی از برخي کشورهاي پیشرفته دنيا بهتر است. مگر رسانه‌های معتبر دنیا اعلام نمی‌کنند که در آمریکا روزانه به طور متوسط نزدیک به 40 نفر از روی ظلم کشته می‌شوند؟! اين، یعنی علیرغم این همه پیشرفت و با وجود قوانین و امکانات برای مدیریت جامعه، باز هم امنيتشان در وضع مطلوبي نيست.
وجود مشکلاتی مانند بیکاری، گرانی و بهره اندک بسياري از مردم از نعمات مادی باید با تصمیمات و مديريت صحیح مسئولان حل شود؛ زيرا عامل بسياري از اين کمبودها و مشکلات خودمان هستیم؛ چون گاهی راه‌های مناسبي برای حل مشکلات وجود دارد كه براي پيمودن آنها تنبلی كرده‌ايم یا از آنها غافل مانده‌ايم.
ما به حماسه آفرینی‌های شهدا و رزمندگان در دوران دفاع مقدس افتخار می‌كنیم، اما این امر جای تکلیف ما را نمی‌گیرد. ما باید ببینیم تکلیفمان چیست و چه باید بکنیم. در حال حاضر ما جیره‌خوار سفره‌اي هستیم كه ديگران گسترده‌اند و این امنیت را در سایه تلاش‌های دیگران داریم؛ ما باید ببینیم خودمان چه کرده‌ايم و چه بايد بکنیم. ما نیز باید سفره‌ای بگسترانیم که آیندگان از آن بهره‌مند شوند.
اهتمام نسبت به اصلاح وضع جامعه از جمله مهم‌ترین وظایف است. در زیارت امام حسین‌(ع) شهادت می‌‌دهیم که او امر به معروف و نهی از منکر کرد؛ ما نيز اگر تابع سیدالشهداء(ع) هستیم، باید راه او را ادامه دهیم، حتی اگر به شهادت بینجامد. حفظ کردن این روحیه مقدمه‌ای است برای اینکه بتوانیم تکالیف خود را انجام دهیم.
اگر راحت‌طلبی، آسایش و دنیازدگی بر ما غالب شد، دلمان با شهادت انسی نخواهد داشت و حتی از احتمال شهادت فرزند نیز به وحشت خواهیم افتاد؛ در حالی است که برخی افراد بعد از شنيدن خبر شهادت فرزندشان سجده شکر به جای آوردند.
ضرورت ایجاد روحیه شهادت‌طلبی
در نسل جدید
به ما یاد داده‌اند كه هر روز با خواندن زیارت‌نامه امام حسین(ع) آرزو کنیم که‌ای کاش همراه با آن حضرت در کربلا به شهادت می‌رسیدیم، برای اینکه بتوانیم در لحظه وقوع هر يك از امتحانات الهی از آن سربلند بیرون بیاییم، باید قبل از آن، چنین روحیه‌ای را در خود ایجاد کنیم و آماده فدا کردن جان باشیم. کسی که بتواند از جان بگذرد، گذشتن از مال برای او ساده‌تر است.
خداوند متعال با قيام امام خميني(ره) و پیروزی انقلاب اسلامی بر ما منت نهاد و چنان تحولی در جامعه پدید آورد که حتی نوجوانان 12-13 ساله آرزوی شهادت می‌کنند و برای شهادت، به دیگران التماس دعا می‌گویند! در شرایطی که از هر گوشه عالم فساد می‌بارد، چنین گل‌های پاکی روییده‌اند که در دنیا بی‌نظیرند و نهایت آرزویشان شهادت در راه خداست؛ این عنایتی است که خداوند به بركت انقلاب به ما کرده است.
برای تربیت نسل آینده به منظور حفظ ارزش‌هاي انقلاب باید کوشید. با داد و فریاد و دستور دادن، تربیت حاصل نمی‌شود؛ باید شیوه رفتار با فرزندان را آموخت و به‌گونه‌ای با آنان سخن گفت که آن را درک کنند و حقیقت را بشناسند، تا در نتيجه، نسل آینده بتواند حافظ ارزش‌هاي انقلاب باشد.
روح همه این امور، از عمل به تکلیف تا تربیت نسل آینده این است که بدانیم هر يك از ما نسبت به افراد دیگر جامعه مسئولیت داریم. مبادا روزی بیاید که حتی افراد يك خانواده نسبت به هم احساس مسئولیت نکنند.
بیانات آيت‌الله مصباح يزدي (دام ظله)
در همایش ناظران شورای نگهبان؛ قم؛96/10/15
زلال بصیرت روزهای  پنجشنبه منتشر می‌شود.